Jujuy (Argentyna)
Quebrada de Humahuaca: Purmamarca, Tilcara i Humahuaca
| Typ | kultura, przyroda, historia, droga motocyklowa |
|---|---|
| Czas | 1–2 dni |
| Wstęp | dolina bez opłat; Pucará de Tilcara płatna [cena do sprawdzenia] |
| Długość | ok. 155 km, z południa na północ |
| UNESCO | lista światowego dziedzictwa od 2003-07-02 |
| Osadnictwo | co najmniej 10 000 lat; tarasy uprawne sprzed ponad 1500 lat |
| Wydarzenia | karnawał w Humahuaca i Tilcarze, luty/marzec [daty do sprawdzenia] |
Rys historyczny
Wąska górska dolina rzeki Grande w prowincji Jujuy, ok. 155 km długości, ciągnie się z południa na północ między Altiplano a niższymi pasmami podandyjskimi. Rzeka zimą jest sucha, latem po deszczach płynie szeroko. Zbocza mają barwy od czerwieni i fioletu po zieleń i ochrę, a wzdłuż drogi Ruta Nacional 9 leżą wioski z kościołami z adobe: Purmamarca, Maimará, Tilcara, Huacalera, Uquía i Humahuaca. W 2003 r. dolina trafiła na listę światowego dziedzictwa UNESCO jako krajobraz kulturowy.
Ludzie mieszkają tu od co najmniej 10 tys. lat. Na zboczach widać kamienne tarasy uprawne sprzed ponad 1500 lat, wciąż używane, a nad nimi pucarás, warowne osady na wzgórzach. Najlepiej zachowana i częściowo odbudowana jest Pucará de Tilcara. W XV w. dolina była szlakiem karawan imperium Inków, potem najważniejszym połączeniem wicekrólestwa La Platy z Peru, którym szło srebro z Potosí, a w czasie wojny o niepodległość areną wielu bitew.
Wizytówką doliny jest Cerro de los Siete Colores, „góra siedmiu kolorów” nad Purmamarcą. Każdy kolor to inna skała i inny wiek: różowe i czerwone iły mają 3–4 mln lat, białe wapienie ok. 400 mln, a zielone łupki z tlenkami miedzi ok. 600 mln lat. Kultura doliny jest andyjska: muzyka z charango i quena, potrawy z kukurydzy i ziemniaków, lamy, a w lutym albo marcu karnawał, na który w Humahuaca i Tilcarze wykopuje się z ziemi diabła Pujllay, a po tygodniu zabawy znów go zakopuje [daty do sprawdzenia].
Na miejscu
- Purmamarca i Paseo de los Colorados, krótka pętla pod kolorowymi skałami.
- Pucará de Tilcara i ogród botaniczny z kaktusami na wzgórzu.
- Humahuaca: centrum z kościołem i pomnikiem niepodległości na schodach nad miastem.
- Serranía de Hornocal koło Humahuaca, „góra czternastu kolorów”, szutrem ok. 25 km z miasta na ok. 4350 m [stan drogi do sprawdzenia].
Praktycznie
- Ruta 9 w dolinie jest asfaltowa; boczne drogi (Hornocal, Iruya) to szuter i ripio, dobre na lekki motocykl terenowy.
- Wysokość rośnie z ok. 2200 m w Purmamarce do ok. 3000 m w Humahuaca: tu dobrze zacząć aklimatyzację przed Puną.
- W lutym i marcu deszcze mogą zamykać boczne drogi osuwiskami (aluviones) [do sprawdzenia przed wyjazdem].
Źródła: en.wikipedia.org/wiki/Quebrada_de_Humahuaca, es.wikipedia.org/wiki/Cerro_de_los_Siete_Colores
-23.19986, -65.34886 (wikidata:Q28061)