Naksos (Cyklady)
Kurosy z Flerio (Melanes)
| Typ | antyk, kamieniolom, rzezba |
|---|---|
| Czas | 45 min |
| Wstęp | bez opłat |
| Data | I poł. VI w. p.n.e. |
| Wys. posągów | planowana ok. 5,5 m |
| Sanktuarium | kult od ok. 800 r. p.n.e. |
Rys historyczny
Kuros to archaiczny posąg nagiego młodzieńca stojącego na wprost, z lewą nogą wysuniętą do przodu. Naksyjczycy byli w VII–VI w. p.n.e. pionierami wielkiej rzeźby marmurowej w Grecji. Z ich marmuru powstał m.in. Taras Lwów na Delos (ok. 600 r. p.n.e.), Sfinks Naksyjczyków w Delfach i 9-metrowy Kolos Naksyjczyków na Delos, wykuty w tych samych kamieniołomach koło Melanes. Gruboziarnisty, błyszczący marmur z Naksos trafiał też na dachówki w Olimpii i na ateński Akropol. Do jego szlifowania używano miejscowego szmergla, skały bogatej w korund, którą Naksos eksportowała od epoki cykladzkiej.
Rzeźbiarze nie wozili surowych bloków: posąg wstępnie obrabiano w kamieniołomie, żeby był lżejszy w transporcie, a szczegóły wykańczano na miejscu przeznaczenia. Kuros z Flerio, zwany przez miejscowych „Grekiem”, miał po ukończeniu mierzyć ok. 5,5 m. Gdy w I poł. VI w. p.n.e. przesuwano go niżej po zboczu, połamały mu się nogi; pod posągiem zachowała się warstwa gliny, po której go zsuwano. Uszkodzonej figury nie opłacało się kończyć i została tam, gdzie upadła. Drugi kuros, z Farangi, leży na zboczu na południe od Flerio: zachował się od głowy do kolan, a części jego nóg znalazł w 1991 r. archeolog Manolis Korres w okolicznych murkach polnych.
Flerio to nie tylko kamieniołom. Przy źródle stało sanktuarium kamieniarzy, gdzie od ok. 800 r. p.n.e. czczono bóstwo płodności ziemi i bliźniaczych olbrzymów Otosa i Efialtesa. Z tych samych źródeł pod koniec VI w. p.n.e., prawdopodobnie za Ligdamisa, poprowadzono ok. 11-kilometrowy akwedukt z glinianych rur do miasta Naksos, z tunelem długości ponad 200 m; działał, z przebudowami rzymskimi, do VIII w. n.e. Dzięki źródłom dolina jest zielona, z drzewami i ogrodami, co na suchych Cykladach rzuca się w oczy.
Na miejscu
- Kuros z Flerio w ogrodzie pod drzewami, kilka minut ścieżką od parkingu przy drodze z Melanes.
- Oznakowana ścieżka pod górę do kurosa z Farangi (ok. 20–30 min w obie strony, kamieniście) [do sprawdzenia].
- Wokół ślady starożytnych kamieniołomów i obrobione bloki marmuru.
Praktycznie. Wstęp wolny, teren otwarty. Dojazd z Chory przez Melanes to ok. 10 km wąskiej, krętej drogi; motocykl zostaw na parkingu przy drodze. Na ścieżkę do drugiego kurosa w lipcu idź rano, w południe jest gorąco, choć sam kuros z Flerio leży w cieniu drzew.
Źródła: en.wikipedia.org/wiki/Kouroi_of_Flerio, cyclades.culture.gov.gr/en/location/three-col..., www.naxos.gr/the-ancient-sanctuary-at-flerio-..., cyclades.culture.gov.gr/en/location/the-ancie..., en.wikipedia.org/wiki/Naxian_marble, en.wikipedia.org/wiki/Colossus_of_the_Naxians, en.wikipedia.org/wiki/Sphinx_of_Naxos
37.08353, 25.45212 (osm:node/1953224825)