Naksos (Cyklady)
Portara
| Typ | antyk, mitologia, widok |
|---|---|
| Czas | 30 min |
| Wstęp | bez opłat |
| Brama | ok. 6 m wysokości, bloki do ok. 20 t |
| Budowa | ok. 530–524 r. p.n.e., nieukończona |
| Marmur | z kamieniołomów Flerio, ok. 10 km |
Rys historyczny
Portara („wielkie drzwi”) to jedyny stojący fragment świątyni, której nigdy nie dokończono. Około 530 r. p.n.e. budowę zaczął Ligdamis, tyran Naksos, w czasach gdy wyspa była jedną z najbogatszych w Egei; Herodot nazywał ją około 500 r. p.n.e. najzamożniejszą z greckich wysp. Świątynia na wysepce Palatia przy wejściu do portu miała mieć ok. 38 m długości i być poświęcona Apollinowi. Gdy ok. 524 r. p.n.e. Ligdamisa obalono, prace stanęły i już ich nie wznowiono. Marmur przywożono z kamieniołomów Flerio w głębi wyspy, tych samych, w których do dziś leżą porzucone kurosy.
Z całej budowli przetrwały fundamenty i futryna drzwi wejściowych: cztery marmurowe bloki (dziś pięć części), z których każdy waży do ok. 20 ton. Zostały, bo były po prostu za ciężkie, żeby je zabrać. Resztę rozebrano: w V w. n.e. na ruinach stanął kościół Matki Bożej (w progu bramy widać wcięcie na jego drzwi), a w okresie weneckim marmurowe bloki poszły na budowę zamku w Chorze. Wysepkę połączono z lądem groblą dopiero w 1919 r.
Według tradycji to właśnie na tym skrawku lądu Tezeusz, wracając z Krety po zabiciu Minotaura, zostawił śpiącą Ariadnę, która pomogła mu wyjść z labiryntu. Znalazł ją tu Dionizos, opiekun Naksos, i uczynił swoją żoną. Ta historia przeszła do sztuki: od antycznych waz po operę Richarda Straussa „Ariadna na Naksos” (1912). Dziś Portara jest symbolem wyspy i pierwszym, co widać z pokładu promu wpływającego do portu.
Na miejscu
- Spacer groblą z portu promowego, 5–10 minut pieszo od nabrzeża.
- Zachód słońca w bramie: słońce zachodzi nad morzem za Portarą, z widokiem na Chorę i zamek wenecki.
- Wokół widać zarys fundamentów świątyni i obrobione bloki marmuru.
Praktycznie. Teren jest otwarty i bez opłat, ale na zachód słońca w sezonie zbiera się tłum, więc warto przyjść wcześniej albo rano. Motocykl zostaw przy porcie, groblą i tak idzie się pieszo, a w lipcu w dzień na wysepce nie ma cienia.
Źródła: en.wikipedia.org/wiki/Temple_of_Apollo_(Naxos), de.wikipedia.org/wiki/Portara_von_Naxos, en.wikipedia.org/wiki/Naxos
37.11000, 25.37258 (wikidata:Q25118290)