Dodona leży w zielonej dolinie pod masywem Tomaros, ok. 20 km od Ioanniny. Herodot (ok. 484 – ok. 426 p.n.e.), którego Cyceron nazwał „ojcem historii”, uważał ją za najstarszą wyrocznię Hellenów, a prestiżem ustępowała tylko Delfom. Ślady kultu sięgają czasów mykeńskich. Czczono tu Zeusa, a obok niego boginię Dione. U Homera Achilles modli się do Zeusa dodońskiego, którego kapłani, Sellowie, śpią na gołej ziemi i nie myją stóp, a Odyseusz w zmyślonej opowieści wędruje do Dodony, by usłyszeć z dębu, czy wracać na Itakę jawnie, czy w tajemnicy.

Bóg przemawiał przez święty dąb: kapłani i kapłanki odczytywali jego wolę z szumu liści, lotu gołębi i dźwięku brązu. Herodot zanotował legendę o dwóch gołębicach z egipskich Teb, z których jedna przyleciała do Dodony, usiadła na dębie i ludzkim głosem kazała założyć tu wyrocznię. Wokół drzewa stały trójnogi z kotłami z brązu, a w IV w. p.n.e. mieszkańcy Korkyry (Korfu) ufundowali posąg chłopca z biczem z brązowych łańcuszków, które na wietrze uderzały w kocioł. Grecy zrobili z tego przysłowia: „dodoński brąz” mówiono o gadule, który nie umie zamilknąć.

Najciekawsze, co po wyroczni zostało, to ponad 4200 ołowianych tabliczek z pytaniami z VI–II w. p.n.e. Pisały je miasta, ale przede wszystkim zwykli ludzie: czy wziąć drugą żonę, czy służyć w wojsku na lądzie, czy wyemigrować i uprawiać rzemiosło gdzie indziej. Niejaki Lysanias pyta Zeusa i Dione, czy dziecko, które nosi Annyla, na pewno nie jest jego. Większość tabliczek oglądasz dziś w muzeum w Ioanninie.

Złoty wiek przyszedł ok. 290 p.n.e., gdy król Epiru Pyrrus uczynił Dodonę religijną stolicą państwa. Pyrrus (ok. 319–272 p.n.e.), z rodu molosyjskich królów wywodzących się według tradycji od syna Achillesa, był dalekim kuzynem Aleksandra Wielkiego i jednym z najsłynniejszych wodzów swojej epoki. W wojnie z Rzymem (280–275 p.n.e.) wygrywał bitwy tak dużym kosztem, że od jego imienia mówimy do dziś o „pyrrusowym zwycięstwie”. Tarcze zdobyte na Macedończykach złożył w darze Zeusowi dodońskiemu z dumnym napisem, który przytacza Pauzaniasz. Zbudowano wtedy wielki teatr na 15–17 tys. widzów, gdzie co cztery lata odbywały się igrzyska Naia ku czci Zeusa, a także buleuterion, czyli salę rady, i prytaneion. W 219 p.n.e. sanktuarium spalili Etolowie, w 167 p.n.e. Epir spustoszyli Rzymianie, którzy później przerobili teatr na arenę do walk ze zwierzętami: usunęli dolne rzędy i postawili wysoki mur chroniący widzów. Kres przyniósł rok ok. 391–392, gdy z rozkazu cesarza Teodozjusza ścięto święty dąb. Teodozjusz I (panował 379–395) był ostatnim cesarzem rządzącym całym imperium rzymskim, a ustawy z końca jego panowania zakazywały pogańskich ofiar i zamykały świątynie w całym państwie.

Teren zaczął odkopywać Konstantinos Karapanos (1840–1914) w latach 1875–1878, potem pracowali tu Dimitrios Ewangelidis i Sotirios Dakaris, który po II wojnie światowej odbudował teatr. Ruiny namierzył jednak dla Karapanosa i za jego pieniądze Polak Zygmunt Mineyko (1840–1925), powstaniec styczniowy, który uciekł z zesłania na Syberii i pracował wtedy jako inżynier w służbie tureckiej w Epirze. Karapanos w paryskiej publikacji z 1878 r. przypisał odkrycie sobie. Mineyko osiadł potem w Atenach, a jego wnuk Andreas Papandreu i prawnuk Jorgos Papandreu byli premierami Grecji. W miejscu dawnej świętej siedziby, Hiera Oikia, rośnie dziś młody dąb, a w teatrze latem znów grane są przedstawienia.