Piotryseusztrasy i przewodniki motocyklowe

← Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

6

Epir (Preweza) · dzień D2

Nekromanteion nad Acheronem (Mesopotamos)

Nekromanteion nad Acheronem (Mesopotamos)
Fot. Nikos Laskaridis, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Typwyrocznia, mitologia, antyk
Czas45 min
Wstępok. 8 €; 8:30–15:00 [do sprawdzenia]
Ruinykoniec IV–III w. p.n.e., zniszczone w 167 p.n.e.
WykopaliskaSotirios Dakaris, od 1958 r.
Zamknięcieok. 15:00 [do sprawdzenia]

Trafisz na niską krawędź, gdzie gaj Persefony
Pełen olsz, topól gonnych, i wierzby jałowej,
Tam z okrętem na głębi stań oceanowej
A sam idź w gmach Aisa. Podwójném korytem,
W nurt Acheronu, Pyri — Flegeton z Kokytem
Co z Stygu wody bierze, wpadają u skały
Gdzie z ogromnym łoskotem łączą się ich wały.

— Homer, „Odyseja” X 509–515 · przeł. Lucjan Siemieński (1873)

Rys historyczny

Wyrocznia zmarłych nad Acheronem należała do Tesprotów i leżała koło ich miasta Efyry, nad bagnistym jeziorem Acherusia, w które wpadały Acheron i Kokytos. Starożytni uważali ją za najważniejszą z wyroczni umarłych i za bramę do Hadesu. Tu Homer umieszcza zejście Odyseusza do podziemia: bohater kopie dół, składa w ofierze barana i czarną owcę, a cienie zmarłych zlatują się do krwi, wśród nich wieszcz Tejrezjasz, który przepowiada mu drogę do domu.

Herodot opisuje, jak tyran Koryntu Periander (rządził ok. 627–585 p.n.e.) wysłał tu posłańców, by zapytali ducha jego zmarłej żony Melissy, gdzie ukryła powierzony jej skarb. Duch odmówił odpowiedzi, skarżąc się, że marznie nago, bo szat złożonych z nią w grobie nie spalono. Periander zebrał więc kobiety Koryntu w odświętnych strojach, kazał je rozebrać, a suknie spalić dla Melissy. Dopiero wtedy duch zdradził kryjówkę. Periander uczynił z Koryntu potęgę: zakładał kolonie, podporządkował Korkyrę i według tradycji zbudował diolkos, kamienną pochylnię do przeciągania statków przez Przesmyk Koryncki. Część starożytnych zaliczała go do siedmiu mędrców Grecji, inni widzieli w nim wzór okrutnego tyrana.

W 1958 r. archeolog Sotirios Dakaris (1916–1996), wieloletni szef służby starożytności w Ioanninie i badacz Dodony, odkopał pod kościołem monasteru św. Jana Prodromosa potężne mury z wieloboków kamiennych, kręte korytarze i podziemną salę nakrytą łukami. Uznał to za Nekromanteion i odtworzył rytuał: pielgrzymi mieli jeść fasolę, wieprzowinę, chleb jęczmienny i owoce morza z dodatkiem środka odurzającego, przechodzić labiryntem i żelaznymi bramami, a kapłan „unosił się” w powietrzu za sprawą teatralnych dźwigów.

Dziś większość badaczy patrzy na to sceptycznie. Ruiny nie są starsze niż koniec IV w. p.n.e., a brązowe elementy, które Dakaris wziął za części dźwigów, okazały się 21 podkładkami z katapult. Budowlę uważa się raczej za ufortyfikowany dom wiejski z epoki hellenistycznej, zniszczony przez Rzymian w 167 p.n.e., gdy spustoszyli cały Epir. Prawdziwa wyrocznia mogła stać gdzie indziej na tym wzgórzu albo nad dawnym jeziorem. Miejsce jest skromne, a jego siła leży w kontekście: z murów widać dolinę Acheronu, rzeki, przez którą przewożono zmarłych.

Na miejscu

Praktycznie. Stanowisko według przewodników zamyka się ok. 15:00, więc zaplanuj je przed obiadem albo jedź tu przed Glyki [do sprawdzenia]. Łatwo połączyć ze źródłami Acheronu w Glyki, a dalej z Pargą lub Ammoudią. Motocykl zostawisz pod wzgórzem, skąd na stanowisko idzie się kilka minut pod górę [do sprawdzenia].

Źródła: en.wikipedia.org/wiki/Necromanteion_of_Acheron, en.wikipedia.org/wiki/Periander, el.wikipedia.org/wiki/Σωτήριος_Δάκαρης

39.23621, 20.53452 (wikidata:Q12881666)

Pokaż na mapie OpenStreetMap · Plik punktu w repozytorium