Pieria (Olimp) · D10
Wąwóz Enipeas i Prionia
| Typ | gory, przyroda, droga motocyklowa |
|---|---|
| Czas | 2–3 h |
| Wstęp | bez opłat |
| Wys. Prionii | ok. 1100 m |
| Mitikas | 2918 m, najwyższy szczyt Grecji |
| Park narodowy | od 1938 r., pierwszy w Grecji |
| Dojazd | ok. 18 km z Litochoro, ostatni odcinek szutrem |
| Wydarzenia | Olympus Marathon (skyrunning), czerwiec, start w Litochoro |
O miejscu
Olimp zbudowany jest głównie ze skał osadowych, które odkładały się ok. 200 mln lat temu na dnie płytkiego morza, a potem zostały wypiętrzone. Jego płaskowyże wyrzeźbiły lodowce, ostatni raz ok. miliona lat temu. Dla starożytnych Greków Olimp był siedzibą dwunastu bogów z Zeusem na czele, choć Homer nie wskazywał konkretnego szczytu, a słowem tym nazywał też niebo. Najwyższy szczyt, Mitikas (2918 m), zdobyto dopiero 2 sierpnia 1913 r. Weszli na niego myśliwy z Litochoro Christos Kakkalos (1882–1976) i dwaj Szwajcarzy, fotograf Frédéric Boissonnas i Daniel Baud-Bovy. Kakkalos stanął na wierzchołku pierwszy, od 1937 r. był oficjalnym przewodnikiem po Olimpie, a ostatni raz wszedł na szczyt w 1973 r., w wieku 91 lat. W 1938 r. Olimp stał się pierwszym parkiem narodowym Grecji, a w 1981 r. rezerwatem biosfery UNESCO. Rośnie tu ok. 1700 gatunków i podgatunków roślin, w tym 23 endemity znane tylko z Olimpu. Po skałach chodzą kozice bałkańskie.
Rzeka Enipeas wypływa ze źródeł w Prionii, na wysokości ok. 1100 m, i schodzi głębokim wąwozem do Litochoro. Po drodze tworzy szmaragdowe baseny i niewielkie wodospady pod ścianami porośniętymi sosną, bukiem i platanami. Wąwozem biegnie europejski szlak E4. Nad rzeką, kilka kilometrów przed Prionią, w 1542 r. św. Dionizy założył klasztor Świętej Trójcy, najważniejszy w okolicy. W kwietniu 1943 r. Niemcy wysadzili go w powietrze; dziś stare mury są stopniowo odnawiane [do sprawdzenia]. Według tradycji pustelnik mieszkał wcześniej w jaskini nad rzeką, gdzie stoi kaplica jego imienia.
Szosa z Litochoro do Prionii to jedna z najładniejszych górskich dróg trasy. Ok. 18 km serpentyn wspina się zboczem wąwozu przez las, z widokami w głąb doliny i na skalne ściany Olimpu. Prionia to polana z tawerną i wodospadem u źródeł, skąd ruszają szlaki do schronisk i na szczyt. Najpiękniej jest rano, gdy dno wąwozu leży jeszcze w cieniu, a powietrze jest chłodne.
Litochoro, baza wypadów na Olimp, żyje z gór, ale ma też długą tradycję morską, o której opowiada miejscowe muzeum morskie. Co roku w czerwcu z Litochoro startuje Olympus Marathon, bieg górski rozgrywany od 2004 r. w ramach Skyrunner World Series.
Na miejscu
- Przejazd serpentynami Litochoro–Prionia z postojami na wybrzuszeniach drogi nad wąwozem.
- Prionia: kawa w tawernie, kilka minut pieszo do wodospadu przy źródłach Enipeas.
- Stary klasztor św. Dionizego przy bocznej drodze, z krótkim zejściem do rzeki.
- Dla chętnych odcinek szlaku E4 wzdłuż wąwozu, w butach do chodzenia, nie motocyklowych.
Praktycznie. W planie Prionia wypada wieczorem D10, po Dion, ok. 17:30, przed noclegiem w Litochoro. Rano byłoby piękniej, ale R1 to ok. 485 km do Berkowicy. Ostatni kilometr to szuter, zwykle dobrej jakości. Droga bywa zamykana po obrywach skał [do sprawdzenia przed wyjazdem]. W ciągu dnia parking w Prionii zapełniają auta turystów i wspinaczy.
Źródła: en.wikipedia.org/wiki/Mount_Olympus, en.wikipedia.org/wiki/Litochoro, en.wikipedia.org/wiki/Olympus_Marathon, en.wikipedia.org/wiki/Christos_Kakkalos
40.09000, 22.41500 (przyblizone)