Epir (Ioannina) · dzień D1
Zagoria i wąwóz Vikos (Monodendri, Papigo)
| Typ | gory, kanion, przyroda, droga motocyklowa |
|---|---|
| Czas | 2–3 h |
| Wstęp | bez opłat |
| Wąwóz Vikos | ok. 32 km długości, 120–1350 m głębokości |
| Park narodowy | Vikos-Aoös, od 1973 r. |
| UNESCO | krajobraz kulturowy Zagorii, od 2023 r. |
| Wioski | ok. 45–46 kamiennych wsi |
O miejscu
Zagoria to kraina ok. 45 kamiennych wiosek rozsianych na zachodnich zboczach gór Pindos, na północ od Ioanniny. Domy z szarego łupku, kryte kamiennymi płytami, kościoły i brukowane ścieżki łączy sieć łukowych mostów, które swój obecny kształt dostały w XVIII–XIX w. Pieniądze na nie przywozili mieszkańcy, którzy wędrowali za chlebem i handlem po całych Bałkanach, a potem wracali budować w rodzinnych wsiach. Od 2023 r. krajobraz kulturowy Zagorii jest na liście UNESCO.
Wąwóz Vikos ciągnie się ok. 32 km, a jego głębokość waha się od 120 do 1350 m, przy szerokości od 2,5 km do zaledwie kilku metrów. Księga Rekordów Guinnessa wpisała go jako najgłębszy kanion świata w stosunku do szerokości, choć nie wszyscy ten tytuł uznają. Ściany odsłaniają warstwy wapieni i dolomitów, które przez miliony lat cięła woda potoku Vikos i rzeki Voidomatis. Latem dno jest zwykle suche, bo woda płynie przez cały rok tylko w dolnym odcinku, gdzie ze źródeł wypływa zimny, przejrzysty Voidomatis. Na drodze do punktu Oxia mija się „kamienny las”: to nie skamieniałe drzewa, tylko kolumny z ułożonych jak naleśniki płyt skalnych.
Wąwóz leży w strefie ochrony ścisłej Parku Narodowego Vikos-Aoös, założonego w 1973 r. Rośnie tu ok. 870 gatunków roślin, z czego ponad 250 to rośliny lecznicze, aromatyczne albo trujące. Wiejscy zielarze, zwani „lekarzami z Vikos”, przez wieki zbierali tu zioła na swoje mikstury. Na półkach skalnych żyją kozice, w lasach Pindosu niedźwiedzie brunatne i wilki, nad rzekami wydry, a wyżej krąży orzeł przedni.
Na krawędzi przepaści w Monodendri stoi monaster Agia Paraskevi z ok. 1413–1414 r., z kaplicą uchodzącą za najstarszą zachowaną w Zagorii. Legenda mówi, że ufundował go miejscowy możnowładca w podzięce za uzdrowienie córki. Wąwóz najpiękniej wygląda rano i późnym popołudniem, gdy boczne światło wydobywa warstwy skał, a jesienią, gdy buki i klony na zboczach robią się złote i czerwone.
Na miejscu
- Monodendri: 15 minut brukowaną ścieżką do monasteru Agia Paraskevi nad przepaścią.
- Oxia: ok. 6–7 km asfaltu za Monodendri przez „kamienny las”, potem 200 m pieszo na punkt widokowy.
- Po drodze z Kalpaki: kamienne mosty koło Kipi, m.in. trójłukowy most Kalogeriko.
- Papigo: serpentyny nad Voidomatisem pod ścianami Astraki, kawa na placu.
Praktycznie. Pętla asfaltowa: Kalpaki → Monodendri (Oxia) → Papigo → Ioannina, bez zjazdu do Vradeto i Beloi, gdzie prowadzi szuter (stąd jednak najpiękniejsze ujęcia z internetu, w tym zdjęcie karty). To najbardziej górski dzień w Grecji: drogi są wąskie, z kozami i krowami na asfalcie, a stacji paliw w Zagorii prawie nie ma. W czacie „brzeg czy góry” rozważano zamianę tego dnia na wybrzeże Epiru.
Źródła: en.wikipedia.org/wiki/Zagori, en.wikipedia.org/wiki/Vikos_Gorge
39.88291, 20.74678 (osm:node/817563174)