Rumunia (Hunedoara) · dzień R3
Zamek Korwinów (Castelul Corvinilor), Hunedoara
| Typ | zamek, gotyk, legendy |
|---|---|
| Czas | 1–1,5 h |
| Wstęp | płatny [do sprawdzenia] |
| Budowa | od ok. 1440 r. (kaplica 1442), rozbudowa do XVII w. |
| Studnia | 28 m głębokości |
| Odwiedzający | ok. 276 tys. w 2021 r. |
| Filmy | m.in. „Zakonnica” (2018), „Nosferatu” (2024) |
Rys historyczny
W 1409 r. król Węgier Zygmunt Luksemburski nadał majątek Hunedoara rycerzowi Wojkowi, wołoskiemu bojarowi na służbie węgierskiej. Jego syn Jan Hunyadi (ok. 1406–1456, po rumuńsku Iancu de Hunedoara) stał się jednym z największych wodzów XV w. Walczył z Turkami przez całe życie. W 1444 r. był jednym z dowódców wyprawy króla Polski i Węgier Władysława III, zakończonej 10 listopada klęską pod Warną: król zginął, a Hunyadi ledwie uszedł z pola bitwy. Później w latach 1446–1453 rządził Węgrami jako regent, a w lipcu 1456 r. obronił Belgrad przed armią sułtana Mehmeda II. Papież Kalikst III kazał wtedy dzwonić w kościołach w południe, żeby modlono się za obrońców, i z tym zwycięstwem łączy się zwyczaj południowych dzwonów, żywy do dziś także w Polsce. Kilka tygodni po bitwie Hunyadi zmarł na zarazę w obozie. Papież Pius II nazwał go „atletą Chrystusa”, a dziś czczą go Węgrzy, Rumuni i Serbowie.
Jego syn Maciej Korwin (1443–1490), urodzony w Klużu, w 1458 r. został królem Węgier. Stworzył jedną z pierwszych stałych armii zawodowych w Europie, tzw. Czarną Armię, a jego dwór w Budzie był jednym z pierwszych ośrodków renesansu poza Italią. Z biblioteki Corviniana, liczącej ok. 3000 kodeksów, ocalało ok. 216, wpisanych na listę UNESCO Pamięć Świata. Z Jagiellonami Maciej walczył o Czechy i Śląsk, a po jego śmierci tron Węgier objął Władysław Jagiellończyk.
Z niewielkiego grodu Hunyadi zrobił po 1440 r. rodową siedzibę: na skale nad potokiem Zlaști stanęły wieże, kaplica (najstarsza część, od 1442 r.) i Sala Rycerska z inskrypcją z 1452 r. Maciej dobudował skrzydło nazwane jego imieniem. W XVII w. zamek przejął Gabriel Bethlen, książę Siedmiogrodu w latach 1613–1629, który dodał Wielki Pałac, Białą Wieżę i bastion artyleryjski. W nocy 13 kwietnia 1854 r. wybuchł pożar, który przy silnym wietrze strawił prawie cały zamek. Odbudowa w XIX w. była bardziej wyobrażeniem architektów o gotyku niż wierną restauracją, i stąd bajkowe, spiczaste dachy, które dziś przyciągają fotografów i filmowców.
Legendy są tu wszędzie. Herb rodu przedstawia kruka z pierścieniem w dziobie. Według opowieści król Zygmunt dał kochance pierścień dla nienarodzonego jeszcze dziecka (legenda czyni Jana królewskim synem z nieprawego łoża). Kruk porwał klejnot ze stołu, a Jan zabił ptaka i odzyskał pierścień. Stąd przydomek Corvinus (łac. corvus, kruk). Studnię na dziedzińcu, głęboką na 28 m, mieli kopać przez 15 lat trzej jeńcy tureccy, którym obiecano wolność. Gdy dotarli do wody, nie dotrzymano słowa, a na murze został napis: „Macie wodę, ale nie macie serca”. Turkolog Mihail Guboglu odczytał go zupełnie inaczej: mówi on tylko, że studnię wykopał niejaki Hasan, jeniec żyjący wśród „niewiernych”.
Najbardziej znana legenda dotyczy Draculi. Przewodnicy opowiadają, że w zamku więziono Vlada Palownika (ok. 1430–1476/1477), hospodara Wołoszczyzny. Pewne jest tylko, że Hunyadi w 1447 r. obalił jego ojca, Vlada Dracula, a sam Vlad Palownik był później sojusznikiem i więźniem Macieja Korwina, głównie w Wyszehradzie. Pobyt w Hunedoarze to raczej domysł. Bram Stoker o tym zamku nie wiedział, ale nie przeszkadza to filmowcom: kręcono tu m.in. horror „Zakonnica” i „Nosferatu” z 2024 r. Wokół zamku zachowało się też miasto hutników: od XIX w. Hunedoara żyła z żelaza, a w czasach komunizmu był tu jeden z największych kombinatów metalurgicznych w Rumunii.
Na miejscu
- Wejście długim drewnianym mostem na kamiennych filarach nad potokiem, najlepsze zdjęcie z parku po drugiej stronie.
- Sala Rycerska, Sala Sejmu z medalionami, kaplica i dziedziniec ze studnią.
- Galeria do wieży Neboisa (Nie bój się), ostatniego punktu obrony, i widok na miasto oraz dawną hutę.
Praktycznie. Z Hațeg to ok. 25 km, ale w planie R3 przyjeżdżasz z Băile Herculane koło południa, w porze autokarów. W latach 2024–2026 trwał remont generalny, część sal mogła być zamknięta, a do trasy miały dojść nowe miejsca, m.in. Most Kaplicy i Niedźwiedzia Jama [do sprawdzenia]. Zdjęcia z dronów kadrują zamek jak w bajce, a w rzeczywistości tuż obok stoją bloki i tereny dawnej huty.
Źródła: pl.wikipedia.org/wiki/Zamek_w_Hunedoarze, en.wikipedia.org/wiki/Corvin_Castle, en.wikipedia.org/wiki/John_Hunyadi, en.wikipedia.org/wiki/Siege_of_Belgrade_(1456), en.wikipedia.org/wiki/Matthias_Corvinus, en.wikipedia.org/wiki/Bibliotheca_Corviniana, en.wikipedia.org/wiki/Gabriel_Bethlen, en.wikipedia.org/wiki/Vlad_the_Impaler
45.74910, 22.88830 (wikidata:Q126576)