İzmir (Turcja) · D11
İzmir (Smyrna): agora
| Typ | antyk, rzymskie, miasto |
|---|---|
| Czas | 1–1,5 h |
| Wstęp | płatny [do sprawdzenia] |
| Agora | IV w. p.n.e., odbudowana po trzęsieniu ziemi w 178 r. n.e. |
| Wykopaliska | od 1933 r. |
| UNESCO | lista wstępna od 2020 r. („Historyczne miasto portowe İzmir”) |
| Homer | przydomek Melesigenes – „zrodzony nad Meles” |
Smyrneńczycy zaś mają rzekę Meles o najpiękniejszej wodzie
i grotę przy jej źródłach, w której, jak mówią,
Homer układał swoje pieśni.— Pauzaniasz, „Wędrówki po Helladzie” VII 5, 12 · przekład własny · tekst oryginalny
Σμυρναίοις δὲ ποταμὸς Μέλης ὕδωρ ἐστὶ κάλλιστον
καὶ σπήλαιον ἐπὶ ταῖς πηγαῖς, ἔνθα Ὅμηρον ποιῆσαι τὰ ἔπη λέγουσι.
Trzykroć szczęśliwi i czterokroć będą ci ludzie,
którzy zamieszkają Pagos za świętym Meletem.— Wyrocznia Apollina z Klaros, przytoczona przez Pauzaniasza, „Wędrówki po Helladzie” VII 5, 3 · przekład własny · tekst oryginalny
τρὶς μάκαρες κεῖνοι καὶ τετράκις ἄνδρες ἔσονται,
οἳ Πάγον οἰκήσουσι πέρην ἱεροῖο Μέλητος.
Rys historyczny
Smyrna była głównym rywalem Chios w sporze o Homera. Już Pindar podawał oba miasta jako jego ojczyznę. Najsilniejszym argumentem Smyrny był przydomek Melesigenes, „zrodzony nad Meles”: starożytne żywoty Homera opowiadały, że matka urodziła go nad tą rzeczką płynącą przez Smyrnę i że dopiero później zaczęto nazywać go Homerem. Pauzaniasz pisał w II w. n.e., że przy źródłach Meles pokazywano grotę, w której Homer miał układać swoje pieśni. Która z dzisiejszych rzeczek İzmiru to dawna Meles, nie jest pewne [do sprawdzenia].
Najstarsza Smyrna, z czasów, które pamiętał Homer, leżała w dzisiejszej dzielnicy Bayraklı, na północnym brzegu zatoki. Miasto, które widać dziś w centrum İzmiru, założono na nowo w IV w. p.n.e., po zdobyczach Aleksandra Wielkiego, u stóp góry Pagos (Kadifekale). Jego agora, czyli rynek i centrum życia publicznego, została zniszczona przez trzęsienie ziemi w 178 r. n.e. Cesarz Marek Aureliusz kazał ją odbudować, więc to, co oglądamy, to w większości agora rzymska. Z tej epoki pochodzą Brama Faustyny, nazwana od żony cesarza, oraz wielka bazylika, północna hala rynku.
Największe wrażenie robią podziemia bazyliki: sklepione korytarze, którymi wciąż płynie woda ze źródeł, i ściany pokryte starożytnymi graffiti, rysunkami statków, gladiatorów i napisami. Wykopaliska trwają od 1933 r. Na terenie agory jest też dawny muzułmański cmentarz z czasów osmańskich, a w pobliżu dom, w którym urodził się Sabbataj Cwi, XVII-wieczny samozwańczy mesjasz. Od 2020 r. agora jest na wstępnej liście UNESCO jako część historycznego miasta portowego İzmir.
Na miejscu
- Podziemia bazyliki z arkadami, wodą i graffiti.
- Brama Faustyny i kolumnada koryncka.
- Po zwiedzaniu bazar Kemeraltı, kilka minut pieszo, i nabrzeże Kordon na wieczór.
Praktycznie. Agora leży w samym centrum İzmiru, w gęstej zabudowie; parkowanie motocykla w okolicy trudne, lepiej zostawić go przy hotelu i dojść pieszo albo podjechać tramwajem/metrem [do sprawdzenia]. Wjazd do Turcji motocyklem: dokumenty, ubezpieczenie (Zielona Karta) i odprawa w Çeşme do sprawdzenia przed wyjazdem.
Źródła: en.wikipedia.org/wiki/Agora_of_Smyrna, en.wikipedia.org/wiki/Homer
38.41889, 27.13778 (wikidata:Q2827071)