Piotryseusztrasy i przewodniki motocyklowe

← Śladami Homera – wyspy

12

Delos (Cyklady) · Cyklady · opcja

Delos (Dilos)

Delos (Dilos)
Fot. Romain Delanoë, CC BY 2.0, Wikimedia Commons
Typantyk, mitologia, unesco
Czaspół dnia
Wstęppłatny, do tego bilet na łódź z Mykonos [do sprawdzenia]
Powierzchnia3,43 km²
Mitmiejsce narodzin Apollina i Artemidy
LwyTaras Lwów, dar Naksyjczyków sprzed 600 p.n.e.
UNESCO1990

Niegdyś widziałem w Delos przed żertwiennym głazem
Feba, latorośl palmy, jak ty w górę strzela —
Bom się i tam zapędził także z ludu wiela,
W tej tułaczce, gdzie zbieram same łzy i znoje,
I stałem w podziwieniu przed nią, jak tu stoję;
Ziemia nigdzie też palmy niewydała takiej!

— Homer, „Odyseja” VI 162–167 · przeł. Lucjan Siemieński (1873)

Rys historyczny

Delos ma zaledwie 3,43 km², ale przez tysiąc lat była jednym z najświętszych miejsc Grecji. Według mitu tylko ta wędrująca, skalista wysepka zgodziła się przyjąć Leto, ściganą przez zazdrosną Herę, i tu, pod palmą, Leto urodziła Apollina i Artemidę. Na wyspę ciągnęły pielgrzymki Jonów, a od VI w. p.n.e. Ateny rządziły nią jak swoim sanktuarium. Robiły to dosłownie: kilka razy „oczyszczały” wyspę, najpierw za tyrana Pizystrata, potem w 426 p.n.e. na polecenie wyroczni delfickiej, gdy wykopano wszystkie groby i wywieziono je na sąsiednią Renię, a odtąd nikomu nie wolno było się tu urodzić ani umrzeć.

Dla wątku homeryckiego Delos jest ważna z powodu Hymnu do Apollina, przypisywanego w starożytności Homerowi. Śpiewak zwraca się w nim do dziewcząt z delijskiego chóru i prosi, by na pytanie, kto jest najsłodszym ze śpiewaków odwiedzających wyspę, odpowiadały: „ślepy mąż, mieszka na kamienistej Chios”. To jedno z najstarszych źródeł obrazu niewidomego Homera z Chios. Hymn opisuje też święto Jonów na Delos, z zawodami, tańcem i śpiewem.

Na wyspie nie ma dziś mieszkańców, jest za to jedno z najrozleglejszych stanowisk archeologicznych Morza Śródziemnego, od 1990 r. na liście UNESCO. Najbardziej znany jest Taras Lwów: Naksyjczycy ustawili przed 600 p.n.e. przy Świętej Drodze 9–12 marmurowych lwów, z których zostało siedem. Jeden wywieziono do Wenecji, gdzie stoi przed Arsenałem. W dzielnicy domów hellenistycznych zachowały się mozaiki podłogowe, a z góry Kyntos (ok. 110 m [do sprawdzenia]) widać cały archipelag dookoła, „krąg” wysp, od którego wzięła się nazwa Cyklady.

Na miejscu

Praktycznie. Na Delos płynie się łodzią z Mykonos (ok. 30 min) [do sprawdzenia], bez motocykla i bez noclegu, bo na wyspie nie wolno zostać na noc. Weź wodę i nakrycie głowy: cienia prawie nie ma. Logistycznie łatwiej połączyć to z osobnym wyjazdem na Cyklady (pomysł „Cyklady: Naksos”) niż z pętlą północną.

Źródła: en.wikipedia.org/wiki/Delos, en.wikipedia.org/wiki/Homer

37.39121, 25.27122 (wikidata:Q173148)

Pokaż na mapie OpenStreetMap · Plik punktu w repozytorium