La Gomera
La Gomera: tarasy Valle Gran Rey i las Garajonay
| Typ | gory, przyroda, park narodowy |
|---|---|
| Czas | cały dzień (przejazd przez wyspę) |
| Wstęp | bez opłat; centrum informacji parku narodowego [godziny do sprawdzenia] |
| Wyspa | ok. 370 km², najwyższy szczyt Alto de Garajonay 1487 m |
| Park narodowy | Garajonay, od 1981-03-25, 3984 ha |
| UNESCO | park od 1986 r.; silbo gomero od 2009-09-30; cała wyspa rezerwatem biosfery od 2012 r. |
| Pożar | sierpień 2012 r., ponad 4000 ha wyspy, w tym ok. 750 ha parku |
O miejscu
La Gomera to okrągła wyspa o średnicy kilkudziesięciu kilometrów, poprzecinana od środka ku morzu głębokimi wąwozami (barrancos). Na ich stromych zboczach pokolenia mieszkańców ułożyły z kamienia tysiące tarasów pod uprawy; to one, oglądane z drogi zjeżdżającej do Valle Gran Rey, w internetowych zestawieniach porównuje się z tarasami ryżowymi Azji. Valle Gran Rey, „Dolina Wielkiego Króla”, wzięła nazwę od Hupalupy, przywódcy rdzennych Gomerów z czasów buntu w 1488 r. Dawniej żyła z rybołówstwa i uprawy bananów, od lat 70. XX w. z turystyki; dziś ok. jedna trzecia z ok. 4700 mieszkańców gminy to cudzoziemcy, a najwięcej turystów przyjeżdża z Niemiec.
Środek wyspy zajmuje Park Narodowy Garajonay, utworzony 25 marca 1981 r. i od 1986 r. wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. To najlepiej zachowany las wawrzynowy w Starym Świecie, relikt lasów, które w trzeciorzędzie porastały znaczną część Europy. Wilgoć dają mu chmury niesione przez pasaty, które ocierają się o zbocza; drzewiaste wrzośce dorastają tu prawie do 20 m, a z ok. 120 endemicznych roślin kwitnących część rośnie tylko tutaj. W sierpniu 2012 r. pożar spalił ponad 4000 ha wyspy, w tym ok. 750 ha parku. Najwyższy punkt wyspy, Alto de Garajonay, ma 1487 m.
La Gomera ma też własny „język”: silbo gomero, gwizdaną odmianę hiszpańskiego, odziedziczoną po Guanczach. Gwizd zastępuje dźwięki mowy kilkoma tonami i niesie się nad wąwozami na odległość do 5 km, więc pasterze mogli rozmawiać z jednego zbocza na drugie. W połowie XX w., gdy pojawiły się telefony, a młodzi emigrowali, prawie zanikł. Od 1999 r. jest obowiązkowym przedmiotem w szkołach na wyspie, a 30 września 2009 r. UNESCO wpisało go na listę niematerialnego dziedzictwa ludzkości. W porcie San Sebastián de La Gomera Krzysztof Kolumb uzupełniał zapasy przed pierwszym rejsem przez Atlantyk w 1492 r.
Na miejscu
- Zjazd do Valle Gran Rey z punktami widokowymi nad tarasami i palmami.
- Przejazd przez las Garajonay z krótkimi spacerami (szlaki w mgle i mchu).
- Punkt widokowy na Roque de Agando, skalną iglicę przy drodze przez środek wyspy.
- W restauracjach bywają pokazy silbo; miód palmowy (miel de palma) z soku palmy kanaryjskiej to lokalny przysmak [do sprawdzenia].
Praktycznie
- Prom z Los Cristianos na Teneryfie do San Sebastián de La Gomera [przewoźnicy, czas rejsu i ceny do sprawdzenia].
- Drogi na wyspie są kręte i strome, z serpentynami w każdym wąwozie; stacji paliw jest mało, tankuj w San Sebastián [do sprawdzenia].
Źródła: es.wikipedia.org/wiki/Parque_nacional_de_Garajonay, es.wikipedia.org/wiki/Silbo_gomero, es.wikipedia.org/wiki/Valle_Gran_Rey
28.10639, -17.32444 (wikidata:Q23986274)