Nazwa Epiru znaczy po grecku „ląd stały”, w odróżnieniu od wysp na Morzu Jońskim. Opis obejmuje grecki region administracyjny; historyczny Epir sięga też na północ, do Gjirokastry i Sarandy w Albanii, a za tunelem pod Zatoką Ambrakijską zaczyna się już Akarnania, część Grecji Zachodniej. To kraina wapiennych gór Pindosu (Smolikas, 2637 m), głębokich wąwozów i rzek spływających do Morza Jońskiego. Góry stoją na drodze wilgotnym wiatrom z zachodu, więc Epir jest najbardziej deszczowym regionem Grecji i zieleńszym od reszty kraju. Ioannina leży na płaskowyżu na ok. 500 m, nad jeziorem Pamvotida pod pasmem Mitsikeli, a na południu rzeki Louros i Arachthos uchodzą do płytkiej Zatoki Ambrakijskiej, gdzie w lagunach żerują pelikany i flamingi.

W starożytności mieszkali tu Chaonowie, Tesprotowie i Molosowie, a w Dodonie działała wyrocznia ustępująca sławą tylko Delfom. Molosyjski król Pyrrus (319/318–272 p.n.e.), krewny Aleksandra Wielkiego, pobił Rzymian pod Herakleą (280 p.n.e.) i Asculum (279 p.n.e.) tak dużym kosztem, że „pyrrusowe zwycięstwo” weszło do języka; zginął w Argos, uderzony dachówką rzuconą przez starą kobietę. Rzym odpłacił się w 167 p.n.e.: według Liwiusza wojska Emiliusza Paullusa złupiły 70 miast i sprzedały w niewolę 150 tys. Epirotów. Po zdobyciu Konstantynopola przez krzyżowców Michał I Komnen Dukas założył w 1205 r. Despotat Epiru ze stolicą w Arcie. Potem przyszli Turcy, a w latach 1788–1822 Ali Pasza z Tepeleny rządził z Ioanniny prawie jak udzielny władca; w 1819 r. Brytyjczycy odstąpili mu za pieniądze dawną wenecką Pargę, a jej mieszkańcy woleli uciec na Korfu. Arta weszła do Grecji w 1881 r., Ioannina 21 lutego 1913 r., po bitwie pod Bizani.

Epir to kraj ludzi, którzy wyjeżdżali i wracali z pieniędzmi. Evangelos Zappas, urodzony w 1800 r. w Labovie, dziś po albańskiej stronie, dorobił się w Wołoszczyźnie i ufundował igrzyska w Atenach w 1859 r. oraz Zappeion. George Averoff z Metsowa (ur. 1815) zbił majątek w Egipcie i opłacił odbudowę stadionu Panatenajskiego na pierwsze nowożytne igrzyska w 1896 r. Ioannina była w XVIII w. ośrodkiem greckiego oświecenia, a szkoła Maroutsaia działała od 1742 r. W wioskach Pindosu żyją Arumuni (Wołosi) mówiący językiem romańskim, krewnym rumuńskiego, oraz greckojęzyczni Sarakaczanie, dawni pasterze wędrowni. Jedni i drudzy spędzali lato w górach, a zimę na nizinach.

Epir należy do najbiedniejszych regionów Unii: w 2018 r. PKB na mieszkańca wynosił ok. 49% średniej UE. Żyje z owiec i kóz, mleka i fety, z uniwersytetu w Ioanninie i z turystyki w Zagorii i nad morzem w Pardze. Szybkie połączenie z resztą kraju jest świeże: autostrada Ionia Odos z Ioanniny do mostu Rio–Antirio (196 km) działa w całości dopiero od sierpnia 2017 r.