Typ	plaza, przyroda, wybrzeze
Czas	dzień na plaży
Wstęp	plaże bez opłat; łódka na wyspę płatna [ceny do sprawdzenia]
Wyspa	piaszczysta mierzeja ok. 7 km długości i miejscami ok. 70 m szerokości, w Parku Przyrodniczym Ria Formosa
Dojazd	tylko łódką: na Ilha de Cabanas z nabrzeża w Cabanas, na plażę Fábrica z przystani w Fábrica (maj–październik)
Woda w lipcu	ocean ok. 21–22 °C (średnia sezonowa dla Monte Gordo), przy wietrze levante na wschód od Faro ponad 24 °C (stan na 2026-10, źródła: temperaturadomar.pt, IPMA za Postal do Algarve)
Dawna nazwa	Ilha da Abóbora, od osady rybaków tuńczyka Armação da Abóbora
Fort	Forte de São João da Barra w Cabanas, ukończony ok. 1672 r., strzegł dawnego wejścia do portu w Tavirze

Na miejscu

• Dzień na Ilha de Cabanas: łódka z nabrzeża w Cabanas, potem kilkaset metrów w bok od przystani dla pustej plaży.
• Plaża Fábrica: łódka z przystani w Fábrica (kilka minut), kąpiel na strzeżonym odcinku.
• Obiad w Fábrica albo w Cabanas: ostrygi, małże, ryby z grilla.
• Wieczorem spacer nabrzeżem Cabanas wzdłuż laguny.

O miejscu

Między Tavirą a Manta Rotą laguna Ria Formosa jest wąska, a od oceanu oddziela ją łańcuch piaszczystych mierzei. Ilha de Cabanas to jedna z nich: ok. 7 km piasku, miejscami tylko ok. 70 m szerokości, z wydmami porośniętymi niską roślinnością, na których gnieżdżą się ptaki. Po stronie oceanu ciągnie się jedna długa plaża, na której nawet w lipcu łatwo znaleźć pusty kawałek, wystarczy odejść kilkaset metrów od przystani. Na wschodnim końcu łańcucha, naprzeciw osady Fábrica, leży plaża Fábrica na mierzei Cacela, ze strzeżonym odcinkiem i białym, drobnym piaskiem. Woda jest tu cieplejsza i spokojniejsza niż na zachodnim wybrzeżu Algarve: w lipcu średnio ok. 21–22 °C, a gdy przez Cieśninę Gibraltarską wieje wschodni levante i napływa woda śródziemnomorska, na wschód od Faro ponad 24 °C.

Te wyspy są młode i ruchliwe. Jeszcze na początku XX w. od Fuzety niemal do Caceli ciągnęła się jedna długa mierzeja, a wejście do laguny pod Cacelą było tak wąskie, że kutry z tuńczykiem płynęły do Taviry wiele godzin i ryba się psuła. W XX w. przekopano więc sztuczne wejście przy ujściu rzeki Gilão. Naturalne przejście pod Cacelą zamuliło się, a sztorm z 1941 r. przerwał mierzeję w nowym miejscu. Nowa cieśnina przesuwała się powoli na wschód, aż w 1962 r. zmyła osadę rybaków tuńczyka Armação da Abóbora. Od niej wyspa nosiła dawniej nazwę Ilha da Abóbora. W 1999 r. wydmy wzmocniono piaskiem wydobytym z dna laguny i odtąd na plażę od strony Cabanas nie da się już przejść w odpływ.

Sama wieś Cabanas wzięła nazwę od szałasów rybaków tuńczyka; w dokumencie z 1747 r. pojawia się jako „Cabanas da Armação dos atuns”. Na cyplu nad laguną stoi Forte de São João da Barra, ukończony ok. 1672 r. po wojnie o niepodległość z Hiszpanią, kiedy pilnował wejścia do portu w Tavirze. Do lat 70. XX w. wieś żyła z połowów, potem zwróciła się ku turystyce, ale nabrzeże z łodziami, tawernami i widokiem na wyspę zachowało rybacki charakter. W osadzie Fábrica, kilka kilometrów dalej na wschód, przy przystani działają restauracje znane z ostryg i małży brzytewek (lingueirão) z laguny.

37.13528, -7.58917 (wikidata:Q10301136)