Typ	przelecz, gory, droga motocyklowa, szlak, historia
Czas	1–2 h
Wstęp	bez opłat
Wys.	ok. 1395 m n.p.m.; droga N-502 z doliny Tiétar do doliny Alberche
Bruk	zakosy szerokie na 5,5–8,5 m, zwane „drogą rzymską”, najpewniej średniowieczne
Szlak	Cañada Real Leonesa Occidental – szlak wypasu owiec, używany od ponad 700 lat
Gredos	najwyższy szczyt Almanzor, 2592 m n.p.m.; kozica iberyjska (cabra montés) chroniona od 1905 r.
Okolica	zamek w Mombeltrán (1462–1474); Parador de Gredos – pierwszy Parador w Hiszpanii (1928 r.)

Na miejscu

• Punkt widokowy na przełęczy i krótki spacer w dół po bruku dawnej drogi (zakosy widać z góry jak na mapie).
• Mombeltrán: zamek z zewnątrz (wnętrze zwykle zamknięte [do sprawdzenia]) i plaza z kościołem.
• Opcja dla chętnych: boczna droga z Hoyos del Espino na Plataforma de Gredos (ok. 12 km, szacunkowo, ślepa) i pieszo do Laguna Grande (ok. 2 h w jedną stronę) [zasady wjazdu latem do sprawdzenia].

O miejscu

Sierra de Gredos to granitowy grzbiet w środku Hiszpanii, najwyższa część Gór Kastylijskich (Sistema Central), która rozdziela wyżynę Starej Kastylii od doliny Tagu. Puerto del Pico (ok. 1395 m) leży w miejscu, gdzie wielki uskok dzieli pasmo na część wschodnią i centralną, i od wieków jest najprostszym przejściem z płaskowyżu Ávili na południe. Droga N-502 wspina się tu z gorącej doliny Tiétar, pełnej oliwek, figowców i kasztanowców, serpentynami między granitowymi blokami na przełęcz, z której otwiera się szeroki widok na dolinę Tiétar, a po drugiej stronie zjeżdża łagodnie na chłodny płaskowyż z pastwiskami i sosnami.

Pod przełęczą, po południowej stronie, zachował się długi odcinek dawnej drogi z wielkich granitowych płyt, wijący się zakosami obok asfaltu. W okolicy i w przewodnikach nazywa się go „drogą rzymską” (calzada romana) i rzeczywiście przez Puerto del Pico prowadziła droga rzymska. Badacze, którzy przyjrzeli się trasie w 1990 r., uważają jednak, że dzisiejszy bruk, szeroki na 5,5–8,5 m, jest późniejszy, najpewniej średniowieczny. W XIV w. droga była częścią szlaku z Santiago de Compostela do Sewilli, opisanego w tzw. itinerarium z Brugii ok. 1380 r. Przez przełęcz biegnie też Cañada Real Leonesa Occidental, jeden z wielkich szlaków wędrownego wypasu owiec (trashumancia) z gór Leónu na zimowe pastwiska Estremadury, używany od ponad 700 lat.

U stóp przełęczy, w Barranco de las Cinco Villas, leży Mombeltrán z zamkiem książąt Alburquerque, zbudowanym w latach 1462–1474 dla Beltrána de la Cueva, faworyta króla Henryka IV; okazała, kwadratowa budowla z narożnymi wieżami przypomina zamki w Belmonte i Manzanares el Real. Na zachód od przełęczy wznosi się Gredos właściwe: polodowcowe kotły z jeziorami (Laguna Grande pod Almanzorem, 2592 m) i strome ściany granitu. W 1905 r. król Alfons XIII utworzył tu królewski rezerwat łowiecki, żeby ocalić niemal wybitą kozicę iberyjską (cabra montés); populacja się odrodziła i dziś kozice często widać przy szlakach. W 1928 r. pod Navarredondą otwarto Parador de Gredos, miejsce na który wybrał osobiście Alfons XIII – pierwszy hotel państwowej sieci Paradorów, działający do dziś.

40.32249, -5.01416 (wikidata:Q6092513)