Barlavento, gmina Vila do Bispo, Algarve (Portugalia) · baza Salema
Salema i plaża Boca do Rio
| Typ | plaza, wies, geologia, rzymskie |
|---|---|
| Czas | baza na cały pobyt; Boca do Rio pół dnia |
| Wstęp | bez opłat |
| Położenie | wieś rybacka w Parku Przyrodniczym Południowo-Zachodniego Alentejo i Costa Vicentina, ok. 19 km na zachód od Lagos |
| Plaża | ok. 1 km piasku w zatoce osłoniętej od północnego wiatru; łodzie rybackie na środku plaży |
| Ślady dinozaurów | trójpalczaste tropy dwunożnych roślinożerców z grupy iguanodonów, dolna kreda (barrem), na płytach skalnych przy zachodnim końcu plaży |
| Boca do Rio | plaża w ujściu dwóch strumieni, ok. 2,5 km na wschód; ruiny rzymskiej willi z zakładem solenia ryb |
| Ratownicy | Salema – plaża strzeżona w sezonie kąpielowym 1.06–30.09; Boca do Rio – bez ratowników (stan na 2026) |
| Woda w lipcu | ok. 19–20 °C, chłodniej niż na wschodzie Algarve |
Na miejscu
- Poranek na plaży w Salemie: powrót łodzi i sortowanie połowu, potem kąpiel w osłoniętej zatoce.
- Tropy dinozaurów przy zachodnim końcu plaży, najlepiej w odpływ.
- Spacer klifem albo krótki przejazd do Boca do Rio: ruiny rzymskiego zakładu solenia ryb i fort Almádena na cyplu.
- Kolacja w tawernie przy deptaku: ryba z grilla z porannego połowu.
O miejscu
Salema to mała wieś rybacka na południowym brzegu zachodniego Algarve, w połowie drogi między Lagos a Sagres. Białe domy schodzą wąskimi uliczkami do zatoki, a na środku plaży wciąż leżą łodzie, kosze na ośmiornice i sieci. Rano rybacy wyciągają na piasek nocny połów, który wieczorem trafia do tawern przy nadmorskim deptaku. Wieś leży w Parku Przyrodniczym Południowo-Zachodniego Alentejo i Costa Vicentina, więc nie wyrosły tu wielkie hotele, a za ostatnimi domami zaczynają się wzgórza porośnięte makią. W 2011 r. Salema miała niespełna 300 stałych mieszkańców. Latem jest ich kilka razy więcej, a i tak to jedno z najspokojniejszych miejsc na całym wybrzeżu.
Plaża ma prawie kilometr długości i leży w zatoce, którą od północy osłaniają wzgórza. Dlatego jest tu spokojniej niż na zachodnim wybrzeżu, gdzie latem wieje silny północny wiatr, nortada. Woda to jednak Atlantyk: w lipcu ma średnio ok. 19–20 °C, czyli jest wyraźnie chłodniejsza niż we wschodnim Algarve (średnie wieloletnie, stan na 2026-10, źródło: temperaturadomar.pt). Salema ma Błękitną Flagę, w sezonie kąpielowym od 1 czerwca do 30 września pilnują jej ratownicy i jest przystosowana dla osób z niepełnosprawnościami (stan na 2026, źródło: rozporządzenie o kąpieliskach na 2026 r. i gmina Vila do Bispo).
Na skalnych płytach przy plaży zachowały się ślady dinozaurów. Warstwy osadów powstały we wczesnej kredzie (w barremie, ok. 125–130 mln lat temu) w płytkiej lagunie, którą potem zalało morze. Po jej mulistym brzegu chodziły duże roślinożerne dinozaury z grupy iguanodonów, które zostawiły trójpalczaste odciski stóp. Przy zachodnim końcu plaży, przy schodach, widać grupę kilkunastu tropów; po wschodniej stronie są rozrzucone i trudniej je znaleźć bez przewodnika. Najlepiej oglądać je w odpływ, przy niskim słońcu, kiedy cień wydobywa zarys palców.
Dwa i pół kilometra na wschód, za cyplem, leży Boca do Rio, „ujście rzeki”. Spotykają się tu dwa strumienie, za plażą ciągnie się podmokła dolina z polami, a nad zatoką stoi fort São Luís de Almádena z 1632 r. Dwa tysiące lat temu morze wchodziło w tę dolinę szerokim estuarium. Rzymianie zbudowali nad nim willę nadmorską z łaźnią, pokojami wyłożonymi mozaikami i ścianami z malowanym tynkiem, a za nią zakład z kamiennymi kadziami (cetariae), w których solono ryby i robiono sosy rybne. Wśród znalezisk był skarb ponad tysiąca monet. Zakład zajmował ok. 2 ha i był jednym z większych w południowej Luzytanii; badania prowadzone od 2017 r. przez archeologów z Portugalii i Niemiec ujawniły też dobrze zachowane budowle produkcyjne. Ruiny przykrywały wydmy, a odsłoniła je dopiero fala tsunami po trzęsieniu ziemi w 1755 r. Dziś morze rozmywa je z każdym zimowym sztormem, a mury widać wprost na skarpie nad plażą. Dolina za plażą to bagno Paul da Boca do Rio (ok. 134 ha) z trzcinowiskami i tamaryszkami, a niespełna 2 km od brzegu leży na dnie wrak francuskiego okrętu flagowego L’Océan z 80 działami, zatopionego przez Brytyjczyków w bitwie pod Lagos w sierpniu 1759 r.
Praktycznie. Salema leży ok. 1,5 km na południe od drogi N125; zjazd prowadzi krętą drogą przez dolinę. W samej wsi uliczki są wąskie i strome, a latem miejsca przy plaży zajmują się do rana. Motocykl lepiej zostawić przy kwaterze albo na parkingu na wjeździe do wsi i zejść pieszo. Do Boca do Rio dojeżdża się osobną drogą od strony Budens (z Salemy ok. 2,5 km, ok. 5 min); przy plaży jest nieutwardzony parking, a obok w eukaliptusowym zagajniku miejsce piknikowe. Na Boca do Rio nie ma ratowników ani barów, więc wodę trzeba przywieźć ze sobą. Do Lagos ok. 19 km (ok. 25 min), do Sagres ok. 19 km (ok. 20 min), do lotniska w Faro ok. 107 km (szacunkowo, OSRM, stan na 2026-10).
Źródła (11)
pt.wikipedia.org/wiki/Praia_da_Salema, geossitios.progeo.pt/geosites/salema, postal.pt/nacional/conheca-a-praia-algarvia-q..., pt.wikipedia.org/wiki/Praia_da_Boca_do_Rio, investiga.upo.es/documentos/636b0cd2ddab81041..., aldeiasportuguesas.pt/faro/vila-do-bispo/budens/, resources.natural.pt/uploads/additional-infor..., tomorrowalgarve.com/vila-do-bispo-once-again-..., www.madeira.gov.pt//Portals/12/Documentos/Amb..., www.temperaturadomar.pt/europa/portugal/month/julho/, www.wikidata.org/wiki/Q7404257
37.06600, -8.82800 (wikidata:Q7404257)