Málaga (Andaluzja), Serranía de Ronda · dzień G
Acinipo (Ronda la Vieja): rzymskie miasto i teatr
| Typ | rzymskie, ruiny, widok |
|---|---|
| Czas | 1 h |
| Wstęp | bezpłatny; w październiku 2026 r. stanowisko zamknięte z powodu osuwiska na drodze dojazdowej MA-7402 (źródło: juntadeandalucia.es) [godziny i dostępność do sprawdzenia przed wyjazdem] |
| Wys. | ok. 1000 m, wapienny płaskowyż |
| Teatr | połowa I w. p.n.e., średnica ok. 62 m, widownia wykuta w skale |
| Monety | własna mennica; na monetach kiść winogron |
| BIC | od 8 lutego 2011 r. |
Rys historyczny
Acinipo leży na wapiennym płaskowyżu na ok. 1000 m, kilkanaście kilometrów na północny zachód od Rondy, z widokiem na trzy prowincje: Kadyks, Malagę i Sewillę. Ludzie mieszkali tu już ok. 3000 r. p.n.e., w epoce miedzi; w IX–VIII w. p.n.e. utrzymywali kontakty z Fenicjanami z wybrzeża, a od V w. p.n.e. stała tu osada iberyjska. Od 206 r. p.n.e. okolicę opanowali Rzymianie, a Acinipo stało się jednym z ważniejszych miast w głębi kraju: miało prawo bicia własnej monety, a na monetach umieszczano kiść winogron. Nazwa mogła pierwotnie znaczyć coś w rodzaju „miasta na szczycie”, ale Rzymianom kojarzyła się z łacińskim acini, czyli winogronami, stąd ten symbol.
Najlepiej zachował się teatr z połowy I w. p.n.e., jeden z najstarszych w rzymskiej Hiszpanii. Jego widownię o średnicy ok. 62 m wykuto w skale, wykorzystując naturalne nachylenie zbocza, a z wyciętego kamienia zbudowano ścianę sceny, która stoi do dziś niemal na pełną wysokość, choć straciła ozdoby. W dolnej części miasta, zasilane stałym źródłem, leżą termy z I w. p.n.e. z palestrą, a przy dawnym forum rozległa rezydencja (domus). Odkopano też okrągłe chaty z czasów przedrzymskich i resztki murów z okrągłymi basztami.
Od III w. miasto podupadało, a pod koniec tego stulecia ośrodek władzy przeniósł się do pobliskiej Arundy, czyli dzisiejszej Rondy; teatr opustoszał już na przełomie II i III w. Ludzie mieszkali tu jeszcze co najmniej do VII w., a od XVI w. ruiny nazywano Ronda la Vieja, „Starą Rondą”. W 1650 r. Fariña del Corral rozpoznał w nich rzymski teatr. Od 2011 r. stanowisko jest chronione jako dobro kultury (BIC).
Na miejscu
- Teatr: ściana sceny i widownia wykuta w skale, z widokiem na Serranía de Ronda.
- Termy w dolnej części miasta i domus przy forum.
- Okrągłe chaty przedrzymskie i fragmenty murów.
Praktycznie
- Na trasie dnia G etapu 5: Ronda → Acinipo → Setenil de las Bodegas; z Rondy drogą MA-7402, adres stanowiska MA-486, km 11,8 (źródło: juntadeandalucia.es).
- Jesienią 2026 r. droga MA-7402 była zamknięta po osuwisku, a stanowisko nieczynne; przed wyjazdem sprawdź, czy jest otwarte i w jakich godzinach [do sprawdzenia].
- Płaskowyż jest odsłonięty: w lipcu najlepiej rano, z wodą i nakryciem głowy.
Źródła: es.wikipedia.org/wiki/Acinipo, www.juntadeandalucia.es/aaiicc/enclaves/encla...
36.83192, -5.24001 (wikidata:Q4674175)