Piotryseusztrasy i przewodniki motocyklowe

← Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

38

Kadyks (Andaluzja) · dzień F

Baelo Claudia, Bolonia

Baelo Claudia, Bolonia
Fot. Anual, CC BY 3.0, Wikimedia Commons
Typrzymskie, wybrzeze
Czas1,5 h
Wstęp[do sprawdzenia]
Założeniekoniec II w. p.n.e.
RozkwitI w. p.n.e. – II w. n.e.
Teatrdo ok. 2000 widzów

Dalej Mellaria, która ma solarnie ryb,
a za nią Belon, miasto i rzeka.
Stąd najczęściej przeprawia się statkiem do Tingis w Maurusji;
są tu też składy kupieckie i solarnie ryb.

— Strabon, „Geografia” III 1, 8 · przekład własny · tekst oryginalny

εἶτα Μελλαρία ταριχείας ἔχουσα
καὶ μετὰ ταῦτα Βελὼν πόλις καὶ ποταμός.
ἐντεῦθεν οἱ διάπλοι μάλιστά εἰσιν εἰς Τίγγιν τῆς Μαυρουσίας
καὶ ἐμπόρια καὶ ταριχεῖαι.

Rys historyczny

Baelo leżało w zatoce Bolonia, ok. 22 km na zachód od Tarify, w miejscu, gdzie Europa jest najbliżej Afryki. Rzymskie miasto wyrosło pod koniec II w. p.n.e. z wcześniejszej osady fenicko-iberyjskiej i żyło z dwóch rzeczy: z portu, z którego płynęło się do Tingis (dzisiejszego Tangeru), i z tuńczyka. Ryby z almadraby solono, a z wnętrzności i krwi robiono garum, sfermentowany sos rybny, którym Rzymianie przyprawiali niemal wszystko. Najlepsze garum kosztowało tyle co perfumy. Cesarz Klaudiusz nadał miastu status municypium, stąd przydomek Claudia. Klaudiusz (panował 41–54) to władca, za którego Rzym zaczął podbój Brytanii i zamienił królestwo Mauretanii w dwie prowincje, a Tingis naprzeciw Baelo znalazło się w granicach imperium. Grecki geograf Strabon (ok. 64 p.n.e. – ok. 24 n.e.), autor „Geografii”, najpełniejszego antycznego opisu znanego wtedy świata, wymienia Belon jako port, z którego zwykle płynęło się do Tingis, i targ z solarniami ryb.

Miasto przeżyło szczyt od I w. p.n.e. do II w. n.e. Potem przyszły kłopoty: spadek produkcji, najazdy z Afryki Północnej w II w., germańskie w III w. i silne trzęsienie ziemi z falą tsunami, które zrujnowało budowle z czasów cesarstwa. Miasto podniosło się jeszcze w III w., ale ostatecznie opustoszało w VII w. Jego nazwa przetrwała w zmienionej formie: Belona, Balonia, w końcu Bolonia. Ruiny spod piasku wydobyli od 1917 r. Francuzi pod kierunkiem Pierre’a Parisa (1859–1931), współzałożyciela i pierwszego dyrektora Casa de Velázquez, francuskiego instytutu badań nad Hiszpanią w Madrycie. Nekropolię badał z nim Jorge Bonsor (1855–1930), Brytyjczyk osiadły w Andaluzji, który wcześniej w Carmonie przeprowadził pierwsze w Hiszpanii planowe, systematyczne wykopaliska.

To jedno z najpełniejszych rzymskich miast na Półwyspie. Widać forum z oryginalną posadzką z I w., trzy świątynie Triady Kapitolińskiej (Jowisz, Junona, Minerwa) i świątynię Izydy, egipskiej bogini, której kult przywędrował tu z marynarzami. Taki układ czterech świątyń ma bliską analogię tylko w Sbeitli w Tunezji. Jest bazylika sądowa, w której stał ponad trzymetrowy posąg Trajana (panował 98–117), cesarza urodzonego w andaluzyjskiej Itálice, targ z czternastoma sklepami, teatr na ok. 2000 widzów, mury z ponad czterdziestoma basztami i nad samą plażą kadzie do solenia ryb. W 2022 r. kręcono tu sceny serialu „The Crown”.

Na miejscu

Praktycznie

  • Najlepszy rzymski punkt Andaluzji obok Itálici.
  • Obok wydma Bolonia.
  • Wiatr levante potrafi tu wiać bardzo mocno: uważać na boczne podmuchy na krętym zjeździe z N-340 do zatoki.

Źródła: www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus..., es.wikipedia.org/wiki/Baelo_Claudia, en.wikipedia.org/wiki/Claudius, en.wikipedia.org/wiki/Strabo, es.wikipedia.org/wiki/Jorge_Bonsor, www.casadevelazquez.org/en/recherche-scientif...

36.08993, -5.77461 (wikidata:Q43174653)

Pokaż na mapie OpenStreetMap · Plik punktu w repozytorium