Ruiny leżą na wzgórzu Bámbola, między rzekami Jalón i Ribota, kilka kilometrów na północny wschód od Calatayud, nad wsią Huérmeda. Zanim przyszli Rzymianie, była tu osada celtyberyjskich Lusonów, znanych z obróbki metalu. Za Augusta miasto dostało status municipium i nazwę Augusta Bilbilis, a mieszkańcy prawa obywateli rzymskich. Miejscowa mennica biła monety z tą nazwą. Na jednej z emisji wybito imię Sejana, wszechwładnego prefekta Tyberiusza; po jego upadku w 31 r. objęła je damnatio memoriae i imię zacierano na monetach.

Najlepsze lata Bílbilis przypadły na I w. n.e. Na szczycie wzgórza zbudowano niemal kwadratowe forum z portykami, bazyliką, kurią i świątynią, ukończone za Tyberiusza i przebudowane za Trajana. Tuż obok, w naturalnej niecce zbocza, wyrósł teatr na ok. 4500 widzów, więcej niż liczyło samo miasto. Wodę deszczową zbierano w dziesiątkach połączonych ze sobą cystern. W II w. miasto zaczęło podupadać, a w III w. było prawie puste. Marmur z jego budowli trafił później do wielu kościołów i domów Calatayud. Calatayud wyrosło już jako arabska twierdza Qal'at Ayyub (VIII w.), ale jego mieszkańcy do dziś nazywają siebie bilbilitanos.

Najsłynniejszym synem miasta jest Marek Waleriusz Marcjalis (ur. ok. 38–41 r.), mistrz łacińskiego epigramu. Ok. 64 r. wyjechał do Rzymu, gdzie przez ponad 30 lat żył z pióra i łaski patronów, pisał na otwarcie Koloseum i wydał 12 ksiąg epigramów, złośliwych, sprośnych i bardzo dowcipnych. W 98 r. wrócił do rodzinnych stron i zmarł tu ok. 102–104 r. Jego krótkie, satyryczne wiersze z dowcipem w ostatnim wersie stały się głównym wzorem epigramu w Europie: naśladowali go humaniści renesansu we Włoszech i Francji, poeci hiszpańskiego Złotego Wieku oraz angielscy i niemieccy poeci epoki nowożytnej. W jednym z wierszy (I, 49) nazywa Bílbilis „wysoką” i sławną z koni i broni, a o rzece Salo (dzisiejszy Jalón) pisze, że „mrozi żelazo”, co odczytuje się jako hartowanie żelaza w jej zimnej wodzie. W liście wierszem do przyjaciela Juwenalisa (XII, 18) chwali się, że w domu „bogatym w złoto i dumnym z żelaza” śpi tak długo, że często nie budzi go nawet trzecia godzina dnia.

Dziś widać zarysy forum na szczycie, rzędy widowni teatru wcięte w skałę, fragmenty term, murów i domów z malowidłami ściennymi. Badania prowadzi od lat zespół Uniwersytetu w Saragossie. Najcenniejsze znaleziska, w tym freski i portret Augusta z głową nakrytą togą, odkryty pod koniec 2009 r., trafiły do muzeum w Calatayud.