Malaga (Andaluzja) · dzień B
Dólmenes de Antequera: Menga, Viera, El Romeral
| Typ | unesco, megality |
|---|---|
| Czas | 1,5 h |
| Wstęp | bez rezerwacji [do sprawdzenia] |
| UNESCO | od 2016 r. (z El Torcal i Peña de los Enamorados) |
| Menga | neolit, największy zachowany dolmen Europy |
| El Romeral | tolos z epoki miedzi |
Rys historyczny
Blisko 6 tys. lat temu rolnicy z równiny Antequery zbudowali grobowiec, który do dziś jest największym zachowanym dolmenem Europy. Menga to długi korytarz i komora z kamiennych płyt, przykryta ogromnymi blokami stropowymi; najcięższy waży według szacunków ok. 150 ton [do sprawdzenia]. Rozwiązanie konstrukcyjne nie ma odpowiednika: strop podpierają filary pośrodku komory. Na jej końcu wykopano wąską, głęboką studnię, której przeznaczenia wciąż nie wyjaśniono.
Niezwykłe jest ustawienie grobowców. Dolmeny zwykle patrzą na wschód słońca. Viera rzeczywiście celuje w słońce wschodzące w dniu równonocy. Menga natomiast zwrócona jest ku Peña de los Enamorados, skale w kształcie ludzkiej twarzy leżącej na plecach, widocznej na horyzoncie. El Romeral, młodszy tolos z epoki miedzi z okrągłą komorą pod kopcem, patrzy w stronę El Torcal i słońca w południe przesilenia zimowego. Budowniczowie łączyli więc groby z krajobrazem, a nie tylko z niebem, i właśnie za to UNESCO wpisało w 2016 r. dolmeny razem z obiema górami.
Peña de los Enamorados, „Skała Zakochanych”, ma swoją legendę z czasów granicy chrześcijańsko-muzułmańskiej: dwoje zakochanych z wrogich światów uciekło przed pościgiem na szczyt i trzymając się za ręce skoczyło w przepaść. Na balladę przerobił ją angielski poeta romantyk Robert Southey (1774–1843), późniejszy poeta laureat: u niego kochankami są córka muzułmanina i chrześcijański niewolnik jej ojca. Menga była znana od wieków, pierwszą naukową monografię wydał w 1847 r. Rafael Mitjana (1795–1849), malagijski architekt i kartograf. Viera i El Romeral odkryli w latach 1903–1904 bracia José i Antonio Viera. Już w 1905 r. opisał całą nekropolię Manuel Gómez-Moreno (1870–1970), granadyjczyk, jeden z ojców hiszpańskiej archeologii i historii sztuki, którego późniejsze badania napisów pomogły odczytać pismo iberyjskie.
Na miejscu
- Menga i Viera obok siebie w jednym parku, centrum interpretacyjne przy wejściu.
- Widok z wejścia do Mengi na Peña de los Enamorados.
- El Romeral ok. 3 km dalej, trzeba podjechać.
Praktycznie
- Pół dnia razem z El Torcal: Ronda → Antequera → Malaga albo Kordoba → Antequera → Granada.
Źródła: es.wikipedia.org/wiki/Conjunto_Arqueológico_D..., es.wikipedia.org/wiki/Rafael_Mitjana_y_Ardison, es.wikipedia.org/wiki/Manuel_Gómez-Moreno_Martínez, en.wikipedia.org/wiki/Peña_de_los_Enamorados
37.02402, -4.54846 (wikidata:Q1143218)