Granada (Andaluzja) · dzień E
Desierto de Gorafe (przypuszczalna „Kapadocja andaluzyjska”)
| Typ | przyroda, megality |
|---|---|
| Czas | 2 h |
| Wstęp | bez opłat |
| Dolmeny | ponad 240, w dziesięciu nekropoliach |
| Mieszkańcy | ok. 380 |
| Geopark | Geopark Granady (UNESCO, 2020) [do sprawdzenia] |
O miejscu
Na północ od Guadix ziemia nagle się rozstępuje. Rzeka Gor wycięła tu kanion w miękkich osadach dawnego jeziora, które przez miliony lat wypełniało kotlinę Guadix–Baza. Gdy jezioro znikło, a rzeki zaczęły się wcinać, deszcze rozmyły gliny, piaski i zlepieńce w labirynt grzbietów, wąwozów i ostańców w kolorach od kremowego po ochrę. To badlands, nieużytki, które przypominają Kapadocję albo amerykański zachód. Na żyźniejszych płatach rolnicy wciąż sieją zboże, więc wiosną pustynia ma zielone łaty, a latem jest złota i spieczona.
Najcenniejsze jest jednak to, co zostawili ludzie. Wzdłuż ok. 20 km kanionu leży ponad 240 dolmenów w dziesięciu nekropoliach, jedno z największych skupisk megalitów w Europie. Pierwsze osady pojawiły się ok. 2700 r. p.n.e., potem przyszła kultura El Argar, a w epoce żelaza Iberowie. Z trzech szlaków parku megalitycznego można zobaczyć do 37 grobowców, część z nich z zachowanymi korytarzami i komorami. Pierwszy wspomniał o nich w 1868 r. Manuel de Góngora, ale prawdziwy spis zrobił pod koniec XIX w. Luis Siret (1860–1934), belgijski inżynier górnik pracujący w kopalniach Almeríi. Z brygadzistą Pedro Floresem udokumentował 238 grobowców i rozkopał 103 z nich. To ten sam Siret, który odkrył stanowiska El Argar i Los Millares i z bratem Enrique w 1887 r. opisał najstarsze epoki metali w południowo-wschodniej Hiszpanii; jego prace należą do fundamentów badań nad epoką miedzi i brązu w Europie.
Sama wioska liczy niespełna 400 mieszkańców. Nazwa pochodzi od arabskiego Gaurab, wspomnianego w XII w. przez geografa al-Idrisiego (1100–1165). Ten urodzony w Ceucie uczony z kręgu andaluzyjskiej kultury arabskiej narysował w 1154 r. dla normańskiego króla Sycylii Rogera II mapę świata, zwaną Tabula Rogeriana, jedną z najdokładniejszych w średniowieczu. W skałach nad rzeką widać Los Algarves, zwane po miejscowemu covarrones: wykute na trzech poziomach mieszkania i spichlerze, prawdopodobnie z czasów Almohadów. W całej okolicy Guadix ludzie do dziś mieszkają w domach-jaskiniach, w których latem jest chłodno, a zimą ciepło.
Na miejscu
- Centrum interpretacyjne megalitów w Gorafe i jeden ze szlaków do dolmenów.
- Punkty widokowe nad „pustynią” przy drodze z Gorafe w stronę Villanueva de las Torres.
- Domy-jaskinie w Guadix (dzielnica Barrio de las Cuevas) w drodze z Granady.
Praktycznie
- Rozpoznanie miejsca z posta jest niepewne: lokalizacja [do sprawdzenia].
- Szutrowe drogi: sprawdzić stan przed wjazdem.
- Zero cienia i stacji paliw w kanionie: zatankować w Guadix.
Źródła: es.wikipedia.org/wiki/Gorafe, revistaseug.ugr.es/index.php/cpag/article/dow..., es.wikipedia.org/wiki/Luis_Siret, en.wikipedia.org/wiki/Muhammad_al-Idrisi
37.47901, -3.04239 (wikidata:Q372531)