Huesca (Aragonia) · dzień D
Lanuza i dolina Tena
| Typ | wioska, droga motocyklowa, przelecz |
|---|---|
| Czas | 1 h |
| Wstęp | bez opłat |
| Wysiedlenie | 1976–1978, budowa zbiornika |
| Powrót mieszkańców | lata 90. |
| Portalet | 1794 m |
| Wydarzenia | festiwal Pirineos Sur od 1992 r., druga połowa lipca [do sprawdzenia] |
Rys historyczny
Lanuza ma historię jak z powieści. W 1976 r. budowa zbiornika na rzece Gállego zmusiła mieszkańców do wyprowadzki, a do 1978 r. wieś opustoszała zupełnie. Woda zalała jednak tylko najniższe domy, reszta stała pusta, rozkradana i niszczona. W latach 90. dawni mieszkańcy i ich dzieci odzyskali niezalane domy i zaczęli odbudowę, która trwa do dziś. Zwarta zabudowa z kamienia i łupka znów wspina się od brzegu zbiornika do kościoła San Salvador, w którym przechowuje się srebrny relikwiarz św. Kwiterii z 1557 r.
Lanuza była kiedyś wsią możnych. Wywodził się z niej ród, który dał Aragonii dziewięciu najwyższych sędziów, justicias de Aragón. Najsłynniejszy z nich, Juan V de Lanuza (1564–1591), stanął w 1591 r. w obronie aragońskich praw przeciw Filipowi II (1527–1598) i został za to ścięty. Poszło o Antonia Péreza, byłego sekretarza króla oskarżonego o zabójstwo, który uciekł do Aragonii i schronił się pod opieką sądu Justicii, jak pozwalały miejscowe prawa, fueros. Lanuza urzędował od kilku tygodni, gdy uznał wkroczenie wojsk kastylijskich za bezprawne i poprowadził przeciw nim Aragończyków. Po porażce pod Utebo został ścięty w Saragossie 20 grudnia 1591 r., bez procesu. Saragossa upamiętnia urząd Justicii pomnikiem z 1904 r. z dewizą „Justicia, ley suprema”. Wieś ma też swój taniec, palotiau, w którym mężczyźni uderzają w rytm drewnianymi kijami.
Od 1992 r. w drugiej połowie lipca Lanuza zamienia się w scenę festiwalu Pirineos Sur, z muzyką z całego świata grającą nad wodami zbiornika. Dolina Tena prowadzi dalej na północ przez Sallent de Gállego i Formigal na przełęcz Portalet (1794 m), jedną z najładniejszych dróg przez Pireneje, a za nią do francuskiej doliny Ossau.
Na miejscu
- Spacer od zbiornika do kościoła, widok na Sallent i Peña Foratata.
- Wjazd na Portalet: szerokie zakręty, na przełęczy sklepy i bary po obu stronach granicy.
- Sallent de Gállego: kamienne miasteczko u stóp Peña Foratata, dobre na kawę przed przełęczą.
Praktycznie
- W lipcu zwykle odbywa się tu festiwal Pirineos Sur ze sceną na wodzie; termin na 2028 r. [do sprawdzenia].
- Wyjazd przez Portalet zamiast tunelu Bielsa to mniej więcej tyle samo kilometrów.
Źródła: es.wikipedia.org/wiki/Lanuza, es.wikipedia.org/wiki/Juan_de_Lanuza_y_Urrea
42.75634, -0.31515 (wikidata:Q3572180)