La Mancha to kraina, którą Cervantes posłał w podróż Don Kichota, a wiatraki to jej znak rozpoznawczy. Miguel de Cervantes (1547–1616), weteran bitwy pod Lepanto, w której stracił władzę w lewej ręce, wydał dwie części powieści w 1605 i 1615 r. Błędny rycerz walczący z wiatrakami, które bierze za olbrzymów, stał się jedną z najbardziej znanych postaci literatury światowej, a samą książkę często nazywa się pierwszą nowoczesną powieścią. W Mota del Cuervo na grzbiecie nad miasteczkiem stoi siedem białych wiatraków z czarnymi czapami. W XVIII w. kataster Ensenady naliczył ich tu piętnaście. Najstarszy, Molino del Zurdo, pracuje w dokumentach od prawie trzech stuleci. Miasto nazywa się Balkonem La Manchy, bo z grzbietu widać płaską równinę aż po horyzont. Mota słynęła też z garncarstwa robionego przez kobiety, cantareras, które w domach toczyły na niskich kołach dzbany na wodę; tradycji poświęcono muzeum.

Kilkanaście kilometrów na południe stoi zamek Belmonte, jeden z najlepiej zachowanych w Hiszpanii. Zbudował go od 1456 r. Juan Pacheco (1419–1474), markiz Villeny, najpotężniejszy możnowładca Kastylii za Henryka IV (1425–1474, król od 1454 r.). Pacheco urodził się w Belmonte i dorastał razem z przyszłym królem, a potem był jego faworytem, to buntownikiem, to znów doradcą. W sporze o tron po Henryku stanął po stronie jego córki Joanny, zwanej Beltraneją, przeciw Izabeli, przyszłej Królowej Katolickiej; zmarł jednak w październiku 1474 r., dwa miesiące przed królem, i nie doczekał wojny, którą Izabela wygrała. Plan jest wyjątkowy: trójkąt przechodzi w wieloboczny dziedziniec, a sześć narożnych wież tworzy razem sześcioramienną gwiazdę. W środku zachowały się sufity mudejarskie, w tym w sali ambasadorów stropy z muqarnas porównywane z Alhambrą, oraz gotycki bestiariusz wyrzeźbiony wokół okien.

W Belmonte urodził się też w 1527 lub 1528 r. Luis de León (zm. 1591), augustianin, profesor uniwersytetu w Salamance i jeden z największych poetów hiszpańskiego Złotego Wieku. Za przekład Pieśni nad Pieśniami z hebrajskiego na język ludowy siedział w latach 1572–1576 w więzieniu inkwizycji w Valladolid. Według znanej, ale zapewne późniejszej anegdoty pierwszy wykład po powrocie zaczął słowami „Jak mówiliśmy wczoraj…”. Napisał traktat „O imionach Chrystusa” i przygotował do druku pisma Teresy z Ávili.

W XIX w. zamek odziedziczyła Eugenia de Montijo (1826–1920), hiszpańska żona Napoleona III, i zaczęła go odnawiać ok. 1857 r. Urodzona w Grenadzie hrabianka była cesarzową Francuzów od 1853 r., trzykrotnie sprawowała regencję i w 1869 r. reprezentowała Francję przy otwarciu Kanału Sueskiego. Prace przerwał upadek cesarstwa w 1870 r. Potem mieszkali tu francuscy dominikanie, a od 2010 r. zamek jest otwarty dla zwiedzających. Filmowcy kochają Belmonte: grał w „Cydzie” (1961), w „Joannie Szalonej” (2001), a przy kręceniu „Los señores del acero” (1985) spłonęła część donżonu.