Osuna to białe miasteczko na wzgórzu w kampinii, rolniczej równinie między Sewillą a Antequerą, i miejsce o wyjątkowo długiej historii. Już Turdetanie, przedrzymscy mieszkańcy doliny Gwadalkiwiru, mieli tu osadę Urso. W 44–43 r. p.n.e., po wojnie domowej Cezara, Marek Antoniusz założył tu kolonię rzymską Colonia Genetiva Iulia. Jej ustawa, wyryta na brązowych tablicach (Lex Ursonensis), przetrwała we fragmentach i jest dziś jednym z najważniejszych źródeł o tym, jak rządzono rzymskim miastem w prowincji; tablice są w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Madrycie. Pomysł był Juliusza Cezara (100–44 p.n.e.), który w 45 r. p.n.e. rozbił niedaleko Urso, pod Mundą, ostatnią armię pompejańczyków. Po zabójstwie dyktatora ustawę ogłosił jego współpracownik Marek Antoniusz (83–30 p.n.e.), późniejszy sojusznik Kleopatry.

Miasto zbudowano z kamienia, który wydobywano tuż obok. Na szczycie wzgórza leży Coto de las Canteras, dawny kamieniołom złocistego piaskowca wapiennego. Wydobywano go ręcznie od V w. p.n.e. aż do lat 60. XX w.; najwięcej w XVI w., gdy hrabiowie Ureña rozbudowywali miasto. Wycinane bloki zostawiły wysokie, pionowe ściany i korytarze, które deszcz i wiatr obrobiły w miękkie formy; stąd porównania z jordańską Petrą. Po zamknięciu przez prawie trzydzieści lat zrzucano tu gruz, aż pod koniec lat 90. teren kupił prywatny właściciel. W latach 2004–2006 rzeźbiarz Francisco Valdivia Gómez wykuł w ścianach płaskorzeźby i figury, m.in. lwa „Strażnika”, a od 2017 r. kamieniołom jest otwarty dla zwiedzających i służy jako sala koncertowa pod gołym niebem.

Złoty wiek Osuny to XVI w. W 1535 r. Juan Téllez Girón (1494–1558), IV hrabia Ureña, zwany Świętym, humanista, który chciał uczynić z Osuny stolicę swoich włości, założył nad miastem kolegiatę, a w latach 1544–1555 zbudował przy niej panteon rodu, jeden z najpiękniejszych przykładów hiszpańskiego renesansu. Jego potomkowie zostali książętami Osuny, jednym z najpotężniejszych rodów Hiszpanii; najsłynniejszy z nich, Pedro Téllez Girón (1574–1624), III książę Osuny, zwany Wielkim, był wicekrólem Sycylii i Neapolu, a jego sekretarzem i przyjacielem był Francisco de Quevedo (1580–1645), jeden z największych pisarzy hiszpańskiego Złotego Wieku, który po śmierci księcia w więzieniu opłakał go w sonetach. Książę zamówił w Neapolu u Jusepe de Ribery „Kalwarię” (1618), a wdowa po nim przywiozła obrazy Ribery do kolegiaty, gdzie wiszą do dziś. Obok stoi dawny uniwersytet z czterema wieżami, ufundowany przez hrabiego Juana w 1548 r.; dyplomy z Osuny uznawano na równi z tymi z Salamanki i Alcalá. W dole, przy ulicy San Pedro, stoją barokowe pałace szlacheckie z rzeźbionymi portalami. Na miejscowej arenie nakręcono jedną ze scen 5. sezonu „Gry o tron” (2015), a w muzeum miejskim są poświęcone jej dwie sale.