Minho (dystrykt Braga), Portugalia · etap 4 · opcja
Peneda-Gerês: Portela do Homem, rzymska Geira i Caldas do Gerês
| Typ | park narodowy, gory, rzymskie |
|---|---|
| Czas | pół dnia (przejazd z postojami) |
| Wstęp | park bez opłat; latem przejazd przez Mata da Albergaria płatny, w 2025 r. 1,50 € za pojazd (14 czerwca – 14 września, 11:00–18:00) [stawka i terminy na 2028 do sprawdzenia] |
| Park narodowy | od 1971 r., ok. 70 000 ha, jedyny w Portugalii |
| Rezerwat biosfery | Gerês-Xurés, od 1997 r. (z Baixa Limia – Serra do Xurés) |
| Nevosa | 1546 m, najwyższy szczyt Serra do Gerês |
| Geira | rzymska Via XVIII Braga–Astorga, ok. 318 km, ok. 80 r. n.e.; 281 zachowanych kamieni milowych |
O miejscu
Peneda-Gerês to jedyny park narodowy Portugalii, utworzony w 1971 r.: ok. 70 tys. ha granitowych gór, dębowych lasów i dolin z zalewami na granicy z Galicją. Składa się z czterech pasm: Peneda, Soajo, Amarela i Gerês, a najwyższy szczyt tego ostatniego, Nevosa na samej granicy, ma 1546 m. Po hiszpańskiej stronie park przechodzi w Baixa Limia – Serra do Xurés, gdzie nocujesz w Lobios; od 1997 r. oba tworzą wspólny rezerwat biosfery Gerês-Xurés. Na halach pasą się półdzikie kuce garrano, w lasach żyją wilki, a na skałach koziorożce iberyjskie.
Najstarszą „atrakcją motocyklową” parku jest rzymska droga. Ok. 80 r. n.e., za cesarzy Wespazjana (69–79) i Tytusa (79–81), namiestnik prowincji kazał zbudować Via XVIII, zwaną tu Geirą, z Bracara Augusta (Bragi) do Asturica Augusta (Astorgi): ok. 318 km, krócej niż starszą drogą przez Chaves, stąd druga nazwa Via Nova. Przechodziła przez przełęcz Portela do Homem na ok. 750 m, dokładnie tam, gdzie dziś przejeżdżasz z Hiszpanii. Zachowało się 281 kamieni milowych, najwięcej na Półwyspie Iberyjskim, w samej gminie Terras de Bouro ponad 150. Wiele z nich stoi w grupach w lesie Mata da Albergaria, przy drodze z przełęczy w dół; odcinek drogi rzymskiej jest od 2013 r. pomnikiem narodowym.
Za lasem droga schodzi do Caldas do Gerês, uzdrowiska wciśniętego w wąską dolinę rzeki Gerês, z budynkiem łaźni termalnych i kolumnadą Honório Limy. Dalej na zachód leżą wsie, dla których warto zboczyć przy innej okazji: Soajo z gromadą granitowych spichlerzy (espigueiros) na skale nad doliną Limy i Lindoso z zamkiem z XIII w., które masz w planie dnia A. W sercu gór, nad Montalegre, stoją ruiny klasztoru Santa Maria das Júnias z 1147 r.
Na miejscu
- Przełęcz Portela do Homem z dawną komorą celną i wodospadem przy moście.
- Kamienie milowe Geiry przy drodze przez Mata da Albergaria (w sezonie bez zatrzymywania się poza wyznaczonymi miejscami [do sprawdzenia]).
- Caldas do Gerês: kawa w uzdrowisku, punkt widokowy Pedra Bela nad zalewem Caniçada [dojazd do sprawdzenia].
Praktycznie
- Z Lobios kilka kilometrów do granicy na Portela do Homem, dalej N308-1 przez las do Caldas do Gerês [numer drogi do sprawdzenia]. Droga przez las jest wąska i latem zatłoczona; w sezonie płatna w punktach Portela do Homem, Bouça da Mó i Portela de Leonte (stan na 2025-06, źródło: e-konomista.pt).
- Wariant dnia A zamiast przejazdu przez Lindoso; z Caldas do Gerês dalej przez Vieira do Minho na N304.
Źródła: pt.wikipedia.org/wiki/Parque_Nacional_da_Peneda-Gerês, pt.wikipedia.org/wiki/Via_Nova, pt.wikipedia.org/wiki/Serra_do_Gerês, www.e-konomista.pt/portagens-regressam-este-v...
41.72717, -8.16350 (wikidata:Q10289294)