Tarragona (Katalonia), Conca de Barberà · etap 8 · opcja
Reial Monestir de Santa Maria de Poblet (klasztor Poblet)
| Typ | klasztor, unesco |
|---|---|
| Czas | 1,5–2 h |
| Wstęp | płatny, zwiedzanie części klasztoru poza klauzurą [ceny i godziny do sprawdzenia] |
| Założenie | ok. 1150, fundacja Ramona Berenguera IV; pierwsi mnisi z Fontfroide |
| UNESCO | od 1991 r. |
| Panteon królewski | od 1340 r. (Piotr IV); m.in. Marcin I Ludzki, Alfons V Wspaniałomyślny |
| Mnisi | wypędzeni w 1835 r., wrócili w 1940 r. |
Rys historyczny
Poblet to jeden z największych i najlepiej zachowanych klasztorów cysterskich w Europie, otoczony winnicami u stóp gór Prades. Ok. 1150 r. Ramon Berenguer IV (ok. 1114–1162), hrabia Barcelony, który właśnie odebrał muzułmanom ziemie na południu Katalonii, dał je mnichom z francuskiego opactwa Fontfroide; pierwsza wspólnota zamieszkała tu w 1153 r. Ten sam hrabia w 1137 r. zaręczył się z Petronelą, dziedziczką Aragonii. Z tej unii wyrosła Korona Aragonii, która w następnych wiekach sięgnęła po Baleary, Walencję, Sycylię, Sardynię i Neapol. Klasztor rósł przez kolejne stulecia jak warowne miasteczko: ma pierścień murów z dwunastoma wieżami i XIV-wieczną Bramę Królewską (Porta Reial), zbudowaną za opata Guillema d'Agulló (1361–1393). Od 1991 r. jest na liście UNESCO.
Poblet był dla Korony Aragonii tym, czym Wawel dla Polski: w 1340 r. król Piotr IV Ceremonialny postanowił urządzić tu panteon królów i ich rodzin. Nad transeptem kościoła stoją na niskich łukach alabastrowe sarkofagi, rzeźbione od 1380 r. przez mistrzów Aloiego, Jaumego Cascallsa i Jordiego de Déu. Najsławniejszy z pochowanych jest Jakub I Zdobywca (1208–1276, król od 1213), którego ciało przeniesiono tu z Walencji w 1278 r. Zdobył Majorkę (1229) i Walencję (1238), a jego spisana po katalońsku kronika „Llibre dels fets” uchodzi za pierwszą autobiografię chrześcijańskiego monarchy. Leżą tu też m.in. Marcin I Ludzki (1356–1410), ostatni król z dynastii barcelońskiej, po którego bezpotomnej śmierci tron przeszedł w 1412 r. na mocy kompromisu z Caspe na kastylijskich Trastámarów, i Alfons V Wspaniałomyślny (1396–1458), zdobywca Neapolu i mecenas humanistów, którego szczątki w 1671 r. przywieziono z Neapolu. Za ołtarzem stoi renesansowy retabulum z alabastru Damiána Formenta z lat 1527–1529; rzeźbiarz pokłócił się o zapłatę z mnichami.
Potem przyszła katastrofa. W 1822 r. majątek sprzedano, w 1833 r. żołnierze w czasie wojny karlistowskiej rozbijali grobowce w poszukiwaniu złota, a po kasacie zakonów (desamortyzacja Mendizábala) w 1835 r. klasztor opustoszał i zamienił się w ruinę. Odbudowę zaczęto w 1930 r., w 1935 r. kościół znów służył liturgii, a w 1940 r. wróciło czterech włoskich cystersów. Grobowiec Marcina I wyrzeźbił na nowo Frederic Marès. Dziś mnisi znów mieszkają w klasztorze, część pomieszczeń jest więc zamknięta jako klauzura.
Na miejscu
- Brama Królewska i mury, krużganek z fontanną, refektarz i kuchnia mnichów.
- Kościół z panteonem królów Aragonii i alabastrowym retabulum Formenta.
- Winnice Conca de Barberà wokół klasztoru.
Praktycznie
- Pierwszy postój dnia „przez Prades i Siuranę”: z Tarragony ok. 45 min autostradą do L'Espluga de Francolí, stąd T-700 pod klasztor.
- Zwiedzanie z przewodnikiem lub samodzielne [zasady i przechowanie kasków do sprawdzenia]; klasztor jest czynny, więc strój stosowny do świątyni.
Źródła: es.wikipedia.org/wiki/Monasterio_de_Poblet, en.wikipedia.org/wiki/Ramon_Berenguer_IV,_Cou..., en.wikipedia.org/wiki/James_I_of_Aragon, es.wikipedia.org/wiki/Jaime_I_de_Aragón, en.wikipedia.org/wiki/Martin_of_Aragon, en.wikipedia.org/wiki/Alfonso_V_of_Aragon
41.38083, 1.08250 (wikidata:Q645157)