Piotryseusztrasy i przewodniki motocyklowe

← Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

9

Burgos (Las Merindades) · dzień C

Puentedey

Puentedey
Fot. Heidi Meudt, CC BY 4.0, Wikimedia Commons
Typwioska, przyroda, geologia
Czas30 min
Wstępbez opłat
Mieszkańcyok. 50 (2023)
Wys.ok. 700 m
Łuk skalnygrota ok. 75 × 35 m, wys. ok. 15 m
WydarzeniaSan Pelayo 26 czerwca, fiesta de la Cucaña w ostatni weekend sierpnia [do sprawdzenia]

Rys historyczny

Rzeka Nela, płynąca tędy w stronę Ebro, kiedyś opływała wapienny cypel szerokim meandrem. Woda powoli rozpuszczała jednak krasową skałę, aż przebiła ją na wylot i popłynęła na skróty, pod spodem. Tak powstał naturalny most: według gminy grota pod nim ma ok. 75 m długości, 35 m szerokości i 15 m wysokości, a odchodzą od niej dwie mniejsze jaskinie, 60 i 30 m. Skały w środku zmieniają kolor z porą roku, wilgotnością i odbiciem światła od wody. Ludzie, którzy zamieszkali na górze, uznali, że takiej budowli nie mógł postawić nikt poza Bogiem, i nazwali osadę Puente Dei, „most Boga”. Z tej nazwy wyrosło dzisiejsze Puentedey. To podobno jedyny znany naturalny łuk skalny, na którego grzbiecie stoi cała wioska.

Okolica jest zamieszkana od bardzo dawna: w pobliskim kompleksie jaskiń Ojo Guareña znaleziono ślady ludzi z dolnego paleolitu, a w okolicy stoi dolmen Busnela. W XIV w. wieś należała do merindad Aguilar de Campoo, a w połowie XIX w. słownik Pascuala Madoza (1806–1870), polityka znanego przede wszystkim z wielkiej wyprzedaży dóbr kościelnych i gminnych w 1855 r., notował tu 40 domów, 64 mieszkańców i most „o jednym, ale bardzo wysokim łuku”. Na skale stoją dwie najważniejsze budowle. Wieża-pałac Brizuelów ma dwie kwadratowe wieże z XV w., a obecną formę dostała w XVI w. dla Francisca de Brizueli, rachmistrza Pedra Fernándeza de Velasco, czyli tego samego rodu, który trzymał zamek we Frías. Kościół San Pelayo jest gotycki z romańskimi resztkami: w przerobionym romańskim portalu zachował się prymitywny wizerunek św. Jerzego walczącego ze smokiem, a w środku stoi renesansowy ołtarz główny.

Najbardziej nieoczywista ciekawostka jest ukryta w skale. W latach 20. XX w., za dyktatury Primo de Rivery, budowano tu linię kolejową Santander–Morze Śródziemne, a pociąg przejeżdżał przez cypel pod wioską tunelem. Generał Miguel Primo de Rivera (1870–1930) rządził Hiszpanią w latach 1923–1930 i stawiał na wielkie inwestycje: sieć nowoczesnych szos i plan budowy kolei z 1926 r. Do Santander tory jednak nigdy nie dotarły: prace na ostatnim, kantabryjskim odcinku z tunelem La Engaña przerwano w 1959 r. Linię zamknięto w 1985 r., a dawne torowisko jest dziś drogą zieloną (vía verde) dla pieszych i rowerzystów. Do połowy XX w. mieszkańcy mówili gwarą bliską kantabryjskiej; dziś przetrwała w nazwach miejsc, takich jak La Bárcena czy El Cantu. Wioska liczy ok. 50 stałych mieszkańców, a od 2022 r. należy do stowarzyszenia Los Pueblos Más Bonitos de España. Świętuje się tu San Pelayo 26 czerwca, a w ostatni weekend sierpnia fiestę de la Cucaña [do sprawdzenia].

Na miejscu

Praktycznie. Krótki zjazd przez Villarcayo, tam też najbliższe pewne tankowanie [do sprawdzenia]. Wioska jest malutka: motocykl zostaw przy wjeździe i przejdź się pieszo [do sprawdzenia]. Najlepszy widok rano, gdy słońce oświetla łuk. Po drodze można dołożyć pomnik przyrody Ojo Guareña: ponad 110 km korytarzy krasowych, do 2009 r. uznawany za największy system jaskiń Półwyspu Iberyjskiego.

Źródła: es.wikipedia.org/wiki/Puentedey, turismoburgos.org/documentos-accesibles/pdfs/..., es.wikipedia.org/wiki/Ojo_Guareña, es.wikipedia.org/wiki/Miguel_Primo_de_Rivera, es.wikipedia.org/wiki/Ferrocarril_Santander-M..., es.wikipedia.org/wiki/Pascual_Madoz

42.97564, -3.68548 (wikidata:Q18689543)

Pokaż na mapie OpenStreetMap · Plik punktu w repozytorium