Burgos · etap 2 · opcja
Santo Domingo de Silos i Desfiladero de la Yecla
| Typ | klasztor, romanskie, kanion |
|---|---|
| Czas | 2 h |
| Wstęp | klasztor płatny, wąwóz bez opłat i rezerwacji [do sprawdzenia] |
| Krużganek | XI–XII w., 64 kapitele w dolnej galerii |
| Opat Dominik | w Silos 1041–1073 |
| Wąwóz Yecla | ok. 1 km tam i z powrotem, ok. 3 km od Silos |
Wszyscy to rozumiemy, rzecz to wiadoma,
jak podupadł kościół w Silos:
majątek tak wielki tak bardzo zubożał,
że ledwie dwaj mnisi mogą w nim przeżyć.— Gonzalo de Berceo, słowa króla Ferdynanda I, „Żywot świętego Dominika z Silos” strofa 202 · przekład własny · tekst oryginalny
Todos lo entendemos, cosa es conosçida,
la iglesia de Sillos como es decayda,
fazienda tan granada es tanto enpobrida
abes pueden dos monges auer en ella ujda.
Rys historyczny
W 1041 r. król Ferdynand I Wielki (zm. 1065), władca Kastylii, a od 1037 r. także León, wysłał do podupadłego klasztoru w Silos mnicha Dominika (ok. 1000–1073), dawnego przeora San Millán de la Cogolla, wygnanego z La Rioja po sporze z królem Nawarry. Dominik odbudował opactwo i zasłynął jako cudotwórca, który wykupywał chrześcijańskich jeńców z niewoli u Maurów. Zmarł w 1073 r., a trzy lata później ogłoszono go świętym. Jego sława sięgnęła daleko: Juana de Aza, która pielgrzymowała do Silos w ciąży, dała synowi na imię Dominik. Chłopiec wyrósł na Dominika Guzmána (1170–1221), który w 1216 r. uzyskał zatwierdzenie zakonu kaznodziejskiego, czyli dominikanów. Zakon ten uczył potem na uniwersytetach całej Europy, a wyszedł z niego m.in. Tomasz z Akwinu.
Ok. 1230–1237 Gonzalo de Berceo (ok. 1196 – ok. 1264), ksiądz z San Millán i pierwszy znany z imienia poeta kastylijski, przełożył łaciński żywot Dominika, spisany w Silos przez mnicha Grimalda, na 777 czterowierszy po kastylijsku. W drugiej strofie zapowiada, że pisze językiem, „którym lud rozmawia z sąsiadem”, bo nie jest dość uczony, by pisać po łacinie, a za pracę wystarczy mu szklanka dobrego wina. W jego wersji to sam król Ferdynand żali się baronom, że w Silos ledwie dwaj mnisi mogą wyżyć.
Za następców Dominika powstał dwupiętrowy krużganek, jedno z arcydzieł romańskiej rzeźby. W dolnej galerii są 64 kapitele z ptakami, lwami, harpiami i splecionymi roślinami, a w narożnikach płaskorzeźby, wśród nich „Niewierny Tomasz” i „Uczniowie w drodze do Emaus”. Nad krużgankiem rozpięto drewniany strop mudejarski z niemal 700 scenkami z życia XIV- i XV-wiecznej Kastylii. W ogrodzie rośnie cyprys, któremu Gerardo Diego poświęcił w 1924 r. jeden z najsłynniejszych sonetów hiszpańskich: „Enhiesto surtidor de sombra y sueño”, „wyprostowana fontanno cienia i snu”. W 1835 r. państwo skasowało klasztor, a mnisi wrócili dopiero w 1880 r., przysłani z Francji przez benedyktynów z Solesmes, mistrzów chorału gregoriańskiego. Ich następcy śpiewają go do dziś, a płyta „Chant” z nagraniami z Silos stała się w 1994 r. światowym przebojem.
Ok. 3 km od klasztoru, przy drodze BU-911, potok El Cauce wyciął w wapieniu wąwóz La Yecla, szeroki miejscami na dwa metry. Kładki z metalu i betonu wiszą nad kaskadami i oczkami wody, a w ścianach gniazduje ponad sto par sępów płowych. Przejście tam i z powrotem to tylko ok. 1 km, kwadrans spaceru.
Na miejscu
- Krużganek, strop mudejarski, dawna apteka klasztorna i cyprys Gerarda Diego.
- Nieszpory z chorałem gregoriańskim w kościele [do sprawdzenia godzin].
- Wąwóz La Yecla: kładki nad potokiem, wejście przy tunelach drogowych.
Praktycznie
- Wariant przez Sorię, prawie po drodze do Burgos.
Źródła: es.wikipedia.org/wiki/Monasterio_de_Santo_Dom..., www.hoteles.net/burgos/santo-domingo-de-silos..., es.wikipedia.org/wiki/Domingo_de_Silos, es.wikipedia.org/wiki/Fernando_I_de_León, es.wikipedia.org/wiki/Vida_de_Santo_Domingo_de_Silos, archive.org/details/lavidadesantodo00gergoog
41.96187, -3.41910 (wikidata:Q1340405)