Lizbona (Sintra) · dzień B
Sintra: Parque da Pena i tarasy Palácio da Pena
| Typ | zamek, unesco, ogrod, widok |
|---|---|
| Czas | pół dnia |
| Wstęp | bilet „Visit to the Park of Pena” 12 € (dorośli 18–64 lata), obejmuje park, tarasy pałacu i Chalet hrabiny Edla, bez wnętrz pałacu; park 9:00–19:00, ostatnie wejście 18:00 (stan na 2026-10, źródło: parquesdesintra.pt) [cena i godziny do sprawdzenia przed wyjazdem] |
| Budowa pałacu | 1842–1854, dla Ferdynanda II, architekt Wilhelm Ludwig von Eschwege |
| Wcześniej | klasztor hieronimitów ufundowany przez Manuela I, zrujnowany przez trzęsienie ziemi w 1755 r. |
| UNESCO | Krajobraz kulturowy Sintry, od 1995 r. |
| Park | 85 ha, ogrody z gatunkami rodzimymi i egzotycznymi |
| Uznanie | jeden z Siedmiu Cudów Portugalii |
Lecz oto wyrasta przed nami wspaniały Eden Cintry
w pstrym labiryncie gór i wąwozów.
Ach, czyja ręka zdoła poprowadzić pędzel albo pióro,
by oddać choć połowę tego, co oko chłonie
wśród widoków bardziej olśniewających dla śmiertelnych oczu
niż te, o których opowiada Bard,
co zdumionemu światu otworzył bramy Elizjum.— Lord Byron, „Wędrówki Childe Harolda” pieśń I, strofa 18 · przekład własny · tekst oryginalny
Lo! Cintra's glorious Eden intervenes
In variegated maze of mount and glen.
Ah, me! what hand can pencil guide, or pen,
To follow half on which the eye dilates
Through views more dazzling unto mortal ken
Than those whereof such things the Bard relates,
Who to the awe-struck world unlocked Elysium's gates.
Potem wspinaj się powoli krętą drogą,
często się odwracaj i przystawaj po drodze,
z wyższych skał oglądaj coraz to nowe piękno
i odpocznij w „Domu Boleści Naszej Pani”,
gdzie skromni mnisi pokazują swoje drobne relikwie
i opowiadają przybyszom rozmaite legendy.— Lord Byron o drodze do klasztoru na szczycie, „Wędrówki Childe Harolda” pieśń I, strofa 20 · przekład własny · tekst oryginalny
Then slowly climb the many-winding way,
And frequent turn to linger as you go,
From loftier rocks new loveliness survey,
And rest ye at "Our Lady's house of Woe;"
Where frugal monks their little relics show,
And sundry legends to the stranger tell:
Rys historyczny
Na szczycie wzgórza nad Sintrą, w pogodny dzień widoczny nawet z Lizbony, stoi pałac w kolorach czerwieni i żółci, jakby wyjęty z bajki. Historia miejsca zaczyna się od średniowiecznej kaplicy Matki Boskiej z Peny, zbudowanej według tradycji po objawieniu Maryi. W 1493 r. król Jan II przybył tu z żoną Leonorą w pielgrzymce, by wypełnić ślub, a jego następca Manuel I (panował 1495–1521), za którego rządów Vasco da Gama otworzył morską drogę do Indii, ufundował na szczycie klasztor hieronimitów. Przez stulecia było to ciche miejsce medytacji dla najwyżej osiemnastu mnichów. W XVIII w. w klasztor uderzył piorun, a trzęsienie ziemi w 1755 r. zamieniło go w ruinę. Ocalała tylko kaplica z ołtarzem z marmuru i alabastru, przypisywanym Nicolau Chanterene. Tak wyglądało to miejsce, gdy 11–13 lipca 1809 r. Sintrę odwiedził 21-letni Lord Byron (1788–1824). W pierwszej pieśni „Wędrówek Childe Harolda”, wydanej w 1812 r., nazwał ją „wspaniałym Edenem” i opisał wspinaczkę do klasztoru na szczycie. Nazwał go „Domem Boleści Naszej Pani”, bo „pena” odczytał jako „karę, cierpienie”, a nie „skałę”; pomyłkę sam przyznał w przypisie do późniejszych wydań. Poemat z dnia na dzień przyniósł Byronowi sławę.
Ruiny zachwyciły młodego niemieckiego księcia Ferdynanda Saxe-Coburg-Gotha (1816–1885), męża królowej Marii II, którego Portugalczycy nazwali „królem-artystą”. W 1838 r. król-małżonek Ferdynand II kupił klasztor razem z okolicznymi ziemiami i pobliskim Zamkiem Maurów. Przebudowę na letnią rezydencję rodziny królewskiej powierzył inżynierowi górnictwa i architektowi-amatorowi Wilhelmowi Ludwigowi von Eschwege, który zapewne znał zamki nad Renem. Prace trwały w latach 1842–1854. Król i królowa sami wtrącali się w dekoracje: Ferdynand zażyczył sobie łuków, motywów średniowiecznych i islamskich, a okno fasady zaprojektował według okna kapitularza klasztoru zakonu Chrystusa w Tomarze. Powstała celowa mieszanka neogotyku, neomanuelinu, stylu neoislamskiego i neorenesansu, z cytatami z innych budowli, np. z wieży Belém. To jeden z najważniejszych przykładów XIX-wiecznego romantyzmu w architekturze.
Po śmierci Ferdynanda pałac przypadł jego drugiej żonie, śpiewaczce Elise Hensler, hrabinie Edla, od której odkupił go król Ludwik I. W 1889 r. przejęło go państwo, a po rewolucji w 1910 r. stał się muzeum. Ostatnią noc przed wyjazdem na wygnanie spędziła tu ostatnia królowa Portugalii, Amelia. Z czasem kolory fasad wyblakły i przez wiele lat pałac był szary. Pierwotne barwy przywrócono dopiero pod koniec XX w., więc pocztówkowy wygląd jest stosunkowo nowy. W 1995 r. pałac wraz z całym krajobrazem kulturowym Sintry wpisano na listę UNESCO. Pałac nadal służy prezydentowi Portugalii przy uroczystościach państwowych.
Wokół pałacu Ferdynand założył park na 85 ha: lasy, ogrody z drzewami z całego świata, stawy, wodospady i ścieżki z widokami na wzgórza i ocean. Ukryty w nim Chalet hrabiny Edla, alpejski domek, który król zbudował dla drugiej żony, jest częścią tej samej romantycznej opowieści.
Na miejscu
- Tarasy pałacu z biletem do parku: kolorowe mury, dziedziniec z mauretańskimi łukami i Taras Królowej, z którego najlepiej widać całą bryłę. Wnętrz w tym bilecie nie ma.
- Spacer po parku: stawy, Chalet hrabiny Edla i ścieżki widokowe z panoramą wzgórz i Atlantyku.
- Opcjonalnie w dół: Castelo dos Mouros (Zamek Maurów), ok. 15 min pieszo, z widokiem na Penę z boku (osobny bilet, 12 €, stan na 2026-10). W centrum Sintry Quinta da Regaleira ze spiralną „studnią inicjacyjną” [bilet i rezerwacja do sprawdzenia].
Praktycznie
- Motocykl: drogi dojazdowe do Peny są zamknięte dla ruchu prywatnego, a do centrum Sintry ruch jest ograniczony. Motocykl zostaw na parkingu na obrzeżach Sintry [który parking i czy zasady dotyczą motocykli, sprawdzić przed wyjazdem], dalej autobusem 434 ze stacji kolejowej albo pieszo jednym ze szlaków: Villa Sassetti z centrum (1,85 km, ok. 45 min), Santa Maria z São Pedro de Sintra (1,77 km, ok. 1 h).
- Bilet do parku kupuj online: wymaga wybrania daty, ale nie godziny wejścia. Przyjedź na otwarcie o 9:00, zanim zjadą się wycieczki.
- Na szlakach pod górę i w parku potrzebne wygodne buty. Kurtkę i kask zostaw w kufrze albo w noclegu.
- Na terenie zabytku nie wolno wnosić jedzenia (regulamin Parques de Sintra).
- Lipiec to szczyt sezonu; nocleg w Lizbonie albo w Sintrze, Sintra jako osobny dzień.
Źródła: en.wikipedia.org/wiki/Pena_Palace, www.wikidata.org/wiki/Q69513, www.parquesdesintra.pt/en/plan-your-visit/ope..., bilheteira.parquesdesintra.pt/info/visita-ao-..., www.theemptynestexplorers.com/blog/visiting-s..., en.wikipedia.org/wiki/Ferdinand_II_of_Portugal, en.wikipedia.org/wiki/Childe_Harold%27s_Pilgrimage, www.bhsportugal.org/events/oporto-branch-repo..., en.wikisource.org/wiki/Page:The_Works_of_Lord...
38.78778, -9.39056 (wikidata:Q69513)