Piotryseusztrasy i przewodniki motocyklowe

← Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

63

Lleida (Katalonia) · dzień A

Taüll i romańskie kościoły Vall de Boí

Taüll i romańskie kościoły Vall de Boí
Fot. wsrmatre, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons
Typunesco, romanskie
Czas1,5 h
WstępSant Climent płatny [do sprawdzenia]
UNESCOod 2000 r. (romańskie kościoły Vall de Boí)
KonsekracjaSant Climent 10 grudnia 1123 r.
WydarzeniaFalles, święto ognia w noc świętojańską (UNESCO 2015) [do sprawdzenia terminów w wioskach]

Rys historyczny

W XI i XII w. dolinę Boí kontrolowali panowie z Erill, którzy wzbogacili się na walce z Maurami. Za te pieniądze w maleńkich górskich wioskach powstał zespół kamiennych kościołów z wysmukłymi wieżami, zbudowanych przez lombardzkich mistrzów, którzy w tym czasie wędrowali przez Pireneje. Przetrwały prawie nienaruszone, bo dolina leżała na uboczu i nikomu nie opłacało się ich przebudowywać. W 2000 r. zespół trafił na listę UNESCO.

Najsłynniejszy jest Sant Climent de Taüll. Inskrypcja na kolumnie mówi, że 10 grudnia 1123 r. biskup Ramon z Roda-Barbastro konsekrował go na cześć świętego Klemensa męczennika; Santa Maria w tej samej wsi poświęcił dzień później. Ramon (1067–1126), urodzony po francuskiej stronie Pirenejów, dostał biskupstwo w 1104 r. od króla Aragonii Alfonsa I Wojownika, a w 1125 r. ruszył z nim na wyprawę przeciw Maurom w Andaluzji, podczas której zachorował. Wkrótce po śmierci zaczęto go czcić jako świętego i do dziś jest patronem Barbastro. W absydzie nieznany artysta, nazywany dziś Mistrzem z Taüll, namalował Chrystusa Pantokratora: wielkie oczy, otwarta księga z napisem „Ego sum lux mundi” i geometryczne fałdy szat w mocnych kolorach. To jedno z arcydzieł malarstwa romańskiego Europy, porównywane z ikonami bizantyjskimi.

Na miejscu jest jednak kopia. Na początku XX w. amerykańscy kolekcjonerzy wykupywali romańskie freski z Pirenejów, zdejmowali je ze ścian i wywozili za ocean. By to powstrzymać, Katalonia w latach 1919–1923 sama zdjęła malowidła z kościołów doliny i przeniosła je do Barcelony; dziś Pantokrator jest gwiazdą Muzeum Narodowego Sztuki Katalonii (MNAC). W Taüll od 2013 r. pokazuje się projekcję, która „odmalowuje” absydę światłem, krok po kroku, tak jak wyglądała w XII w.

Dolina ma też żywe tradycje. W noc świętojańską młodzi schodzą z gór z płonącymi pochodniami, falles, i zbiegają do wsi. Ten zwyczaj z wielu pirenejskich wiosek trafił w 2015 r. na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO.

Na miejscu

Praktycznie

  • Ok. 20 km w bok od N-260.
  • Wodospadu ze zdjęcia z Instagrama nie ma.
  • Wspólny bilet na kilka kościołów wychodzi taniej [do sprawdzenia].

Źródła: es.wikipedia.org/wiki/Iglesia_de_San_Clemente..., es.wikipedia.org/wiki/Ram%C3%B3n_de_Roda

42.51722, 0.84833 (wikidata:Q2117586)

Pokaż na mapie OpenStreetMap · Plik punktu w repozytorium