Cuenca (Kastylia-La Mancha) · dzień B
Villa Romana de Noheda
| Typ | rzymskie, mozaiki |
|---|---|
| Czas | 1 h |
| Wstęp | tylko z przewodnikiem i z rezerwacją, ok. 45 min (stan na 2026-10, źródło: Visita Cuenca); cena [do sprawdzenia przed wyjazdem] |
| Odkrycie | 1984 r., przy orce |
| Mozaika | ok. 231 m² zachowanej powierzchni |
| Otwarta | od lipca 2019 r. |
| Wydarzenia | Jornadas Romanas, połowa lipca (2026: 16–19 lipca) [do sprawdzenia] |
Rys historyczny
W 1984 r. pług na polu rodziny Lledó, 18 km na północ od Cuenki, wyrzucił na powierzchnię kolorowe kamyczki. Rodzina wiedziała, że to coś rzymskiego, ale na prawdziwe wykopaliska trzeba było czekać ponad dwadzieścia lat, do grudnia 2005 r. Archeolodzy odsłonili wtedy salę jadalną późnorzymskiej willi, triclinium o powierzchni ok. 300 m², z figuralną mozaiką, której zachowało się ok. 231 m². Uchodzi za jedną z największych mozaik figuralnych rzymskiego świata. Ułożono ją w dużej części techniką opus vermiculatum z drobniutkich kosteczek, przez co postacie mają cienie i mimikę jak na obrazie. Prasa szybko nazwała Noheda „hiszpańskimi Pompejami”.
Mozaika opowiada kilka historii naraz. Jest mit Pelopsa, bohatera, który według legendy podstępem wygrał wyścig rydwanów o rękę królewny Hippodamei. Od jego imienia Grecy nazwali Peloponez, „wyspę Pelopsa”, a w Olimpii czczono jego grób i opowiadano, że wyścigi urządzone przez niego po zwycięstwie dały początek igrzyskom. Są sceny z życia Parysa i Heleny, czyli prolog wojny trojańskiej, orszak Dionizosa i motywy morskie. Najrzadsze są dwie sceny pantomimy, przedstawienia z tancerzem w masce i muzykami. Właściciel willi chciał najwyraźniej pokazać gościom przy uczcie, że jest człowiekiem wykształconym, znającym mity i teatr. Kim był, nie wiadomo; niektórzy badacze łączą to miejsce z rzymską stacją drogową Urbiaca.
Spory o własność ziemi opóźniły otwarcie o kilka lat i turyści weszli dopiero w lipcu 2019 r. Mozaikę ogląda się z kładek pod współczesnym zadaszeniem. W połowie lipca gmina Villar de Domingo García organizuje Jornadas Romanas z rekonstrukcjami, warsztatami i nocnym zwiedzaniem.
Na miejscu
- Zwiedzanie z przewodnikiem: kładki nad mozaiką triclinium.
- Centrum interpretacyjne w Villar de Domingo García.
- Zdjęcie z Instagrama z kolumnadami jest wygenerowane: tak willa nie wygląda.
Praktycznie
- Z Albarracín ok. 2 h przez Serranía de Cuenca; po drodze Ciudad Encantada, w Cuence wiszące domy nad wąwozem.
- W połowie lipca gmina organizuje Jornadas Romanas z nocnym zwiedzaniem term (w 2026 r. 16–19 lipca); termin na 2028 r. [do sprawdzenia].
- Warto zajrzeć do centrum interpretacyjnego w Villar de Domingo García.
Źródła: visitacuenca.es/en/content/what-see-art-and-c..., cuenca5sentidos.substack.com/p/yacimiento-arq..., www.lasnoticiasdecuenca.es/storage/files/dipt..., es.wikipedia.org/wiki/Villa_romana_de_Noheda, en.wikipedia.org/wiki/Pelops
40.18359, -2.25944 (wikidata:Q6162509)