Álava (Kraj Basków) / Burgos (Kastylia i León)
Salto del Nervión (wodospad Nerwionu) i Monte Santiago
| Typ | wodospad, kanion, przyroda |
|---|---|
| Czas | 1,5 h (2,1 km w jedną stronę do punktu widokowego) |
| Wstęp | bez opłat |
| Wys. | 222 m spadku (z ok. 790 do 578 m n.p.m.) |
| Monte Santiago | pomnik przyrody od 1996 r., 2411 ha |
| Najpiękniej | po obfitych deszczach jesienią i zimą oraz w czasie roztopów; latem zwykle sucho |
O miejscu
Salto del Nervión to najwyższy wodospad Półwyspu Iberyjskiego: woda spada swobodnie 222 m, z krawędzi płaskowyżu na wysokości ok. 790 m na dno kanionu Délika na ok. 578 m. Spada z pionowej ściany wapieni z kredy, na granicy gminy Amurrio w baskijskiej Álavie i Berberany w kastylijskim Burgos. Strumienie Iturrigutxi, Ajiturri i Urita zbiegają się na płaskowyżu, a dopiero pod wodospadem rzeka zaczyna się nazywać Nervión; ta sama, która kilkadziesiąt kilometrów dalej płynie przez Bilbao. W internetowych zestawieniach porównuje się go z islandzkim Háifoss, a miejscowi nazywają go też Końskim Ogonem (Cola de Caballo).
Haczyk polega na tym, że wodospad przez większą część roku nie istnieje. Płaskowyż jest krasowy, więc woda szybko ginie w szczelinach skał i wypływa dopiero w dolinie koło Orduñy. Wodospad pojawia się po długich deszczach i przy topnieniu śniegu, zwykle późną jesienią, zimą i wczesną wiosną. Latem z punktu widokowego widać zwykle tylko suchą skałę i głęboki kanion, choć sam widok w przepaść i tak robi wrażenie. Najlepiej jechać po kilku deszczowych dniach.
Płaskowyż nad wodospadem to Monte Santiago, pomnik przyrody od 1996 r. (2411 ha) z dużym lasem bukowym, który jesienią złoci się jak Irati, tylko w mniejszej skali. Przy szlaku do punktu widokowego stoi odbudowana lobera, kamienna pułapka na wilki: zwężający się korytarz z murów, którym naganiano wilki do dołu. Przypomina, że jeszcze niedawno pasterze z tej okolicy walczyli z nimi o stada.
Na miejscu
- Spacer od parkingu Monte Santiago do punktu widokowego nad przepaścią: 2,1 km w jedną stronę, płasko, przez las i obok lobery.
- Z dołu, od strony baskijskiej: ok. 1,5 h pieszo kanionem od szlabanu za wsią Untza (Délika).
- Przełęcz Orduña (A-2625) z widokiem na kotlinę Orduñy.
Praktycznie
- Z Orduñy drogą A-2625 albo z Berberany CL-625 na płaskowyż, potem leśną drogą od schroniska Fuente Santiago do parkingu naprzeciw budynku pomnika przyrody (stan na 2026-10, źródło: euskadi.eus).
- Przed wyjazdem sprawdź, czy po deszczach płynie woda: latem wodospad zwykle jest suchy.
- Kilkadziesiąt kilometrów od Otzarrety, więc pasuje na ten sam jesienny dzień.
Źródła: es.wikipedia.org/wiki/Salto_del_Nervión, www.euskadi.eus/contenidos/informacion/2021_s..., www.wikidata.org/wiki/Q9035044
42.93972, -2.98083 (wikidata:Q3331650)