W IX pieśni „Odysei” Odyseusza, który próbuje opłynąć przylądek Malea i wrócić na Itakę, porywają wiatry. Po dziewięciu dniach dobija do kraju Lotofagów. Mieszkańcy są życzliwi i częstują przybyszów owocem lotosu „słodkim jak miód”, a kto go skosztuje, zapomina o domu i chce zostać na zawsze. Odyseusz musi siłą zaciągnąć płaczących towarzyszy na statek i przywiązać ich do ław. Herodot szukał Lotofagów na wybrzeżu Libii, ale już Polibiusz wskazywał wyspę Meninx, czyli Dżerbę. Nie wiadomo, jaką roślinę miał na myśli Homer; często wskazuje się dziki głożyn (jujubę), rosnący w Afryce Północnej.

Dżerba to płaska wyspa w Zatoce Gabes, ok. 514 km², największa w Afryce Północnej. Mieszkają tu od wieków obok siebie Berberowie, Arabowie i jedna z najstarszych społeczności żydowskich w świecie arabskim. Wyspa słynie z małych białych meczetów, często przypominających twierdze, z garncarstwa w Guellali i z rozrzuconych wśród palm i oliwek zabudowań (menzel) z własną studnią. W 2023 r. UNESCO wpisało Dżerbę na listę jako świadectwo tego wyspiarskiego sposobu osadnictwa.

Houmt Souk („dzielnica targowa”) to główne miasteczko wyspy, z labiryntem krytych suków, w których dawniej pracowali krawcy, szewcy i złotnicy. Nad portem stoi twierdza Borj el-Kebir, zbudowana w 1432 r. i rozbudowana w latach 1560–1567. W lipcu 1560 r. pod Dżerbą flota osmańska pod wodzą Draguta rozbiła koalicję hiszpańsko-włoską; z kości poległych przeciwników zbudowano wieżę czaszek (Borj er-Rous), rozebraną w XIX w. Jej miejsce wskazuje dziś obelisk widoczny z murów twierdzy. W amfiteatrze przy porcie odbywa się co roku Festiwal Ulissesa [termin do sprawdzenia].