Piotryseusztrasy i przewodniki motocyklowe

← Odyseja na zachodzie – Sycylia i Tunezja

12

Medenine (Tunezja) · D14

Dżerba: synagoga El Ghriba

Dżerba: synagoga El Ghriba
Fot. Noomen9, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Typsanktuarium, kult, unesco
Czas45 min
Wstępdatek albo bilet; skromny strój, nakrycie głowy [do sprawdzenia]
Tradycjawedług legendy założona przez kapłanów uciekających z Jerozolimy
Pielgrzymkaco roku na Lag ba-Omer (wiosną, 33. dzień po Pesach)
Budynekw obecnej postaci głównie z XIX w.

Rys historyczny

El Ghriba stoi w dawnej żydowskiej wiosce Hara Seghira, dziś Er-Riadh, kilka kilometrów od Houmt Souk. Według legendy założyli ją kapłani (kohenim), którzy po zburzeniu świątyni jerozolimskiej uciekli aż na Dżerbę i przynieśli ze sobą drzwi i kamień ze świątyni; mają być wmurowane w synagogę. Inna opowieść mówi o tajemniczej dziewczynie, która zamieszkała samotnie w szałasie i zginęła w pożarze, a jej ciało zostało nietknięte przez ogień; „el-ghriba” znaczy po arabsku „obca” albo „samotna”. Obecny budynek, z niebieskimi kafelkami, kolumnami i drewnianymi stropami, pochodzi głównie z XIX w.

Synagoga jest celem dorocznej pielgrzymki Żydów z Tunezji, Francji i Izraela. Odbywa się wiosną, między Pesach a Szawuot, i kończy w święto Lag ba-Omer procesją z ozdobioną menorą przez wioskę. Do lat 50. XX w. na Dżerbie działało ok. 20 synagog w trzech żydowskich wioskach; społeczność jest dziś niewielka, ale wciąż żywa.

Miejsce było kilka razy celem zamachów: w 1985 r., w 2002 r. (wybuch ciężarówki z gazem) i w maju 2023 r., gdy strzelanina podczas pielgrzymki zabiła kilka osób. Dlatego przy wejściu stoi posterunek, a bagaż bywa sprawdzany.

Na miejscu

Praktycznie. Wstęp dla turystów w zwykłe dni poza szabatem i świętami żydowskimi [godziny do sprawdzenia]. Obowiązuje skromny strój (zakryte ramiona i kolana), a buty zostawia się przy wejściu. Termin pielgrzymki zmienia się co roku według kalendarza żydowskiego; jeśli wypada w czasie pobytu, warto zaplanować wizytę tak, żeby zobaczyć procesję albo ominąć tłum.

Źródła: en.wikipedia.org/wiki/El_Ghriba_synagogue, en.wikipedia.org/wiki/Djerba

33.81389, 10.85944 (wikidata:Q311734)

Pokaż na mapie OpenStreetMap · Plik punktu w repozytorium