Piotryseusztrasy i przewodniki motocyklowe

← Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

Region · Hiszpania

Asturias / Asturies (Asturia)

Asturias / Asturies (Asturia)
Fot. Aglaya72, CC BY-SA 3.0 es, Wikimedia Commons
StolicaOviedo; największe miasto Gijón (Xixón)
Powierzchniaok. 10 604 km², jedna prowincja
Ludnośćok. 1,02 mln (2025)
Językihiszpański urzędowy; asturyjski (bable) i eonaviego chronione, bez statusu urzędowego
Święta8 września – Dzień Asturii (święto Matki Boskiej z Covadongi)
UNESCOprzedromańskie kościoły Oviedo i okolic (1985), asturyjska kultura cydru (2024)

O regionie

Asturia leży między Morzem Kantabryjskim a grzbietem Gór Kantabryjskich, które odcinają ją od Kastylii. Na wschodzie wznoszą się wapienne Picos de Europa z najwyższym szczytem Torrecerredo (2648 m); w 1918 r. ich asturyjską część wokół Covadongi ogłoszono pierwszym parkiem narodowym Hiszpanii. Między górami a morzem biegnie niższe pasmo Sueve, a dalej strome wybrzeże z klifami, plażami i wsiami rybackimi wciśniętymi w zatoczki. Deszcz i mgły robią resztę: łąki są zielone przez całe lato.

Około 718 albo 722 r. wódz Pelagiusz (Pelayo) pokonał pod Covadongą oddział muzułmański i zapoczątkował Królestwo Asturii; jego grób jest w grocie Santa Cueva w Covadondze. Pierwszym ośrodkiem królestwa było Cangas de Onís, a syn Pelagiusza, Fafila, zginął w 739 r. zaatakowany przez niedźwiedzia. Alfons II (791–842) przeniósł stolicę do Oviedo, a za jego panowania, ok. 830 r., odkryto w Galicji grób uznany za grób apostoła Jakuba; król nazywany jest „pierwszym pielgrzymem”, a z Oviedo prowadzi Camino Primitivo. Z IX w. pochodzą przedromańskie kościoły, takie jak Santa María del Naranco, wpisane w 1985 r. na listę UNESCO. W X w. stolicę przeniesiono do Leónu, ale od 1388 r. następca tronu Kastylii, a potem Hiszpanii, nosi tytuł księcia Asturii.

Od ok. 1830 r. w dolinach Nalón i Caudal wydobywano węgiel i Asturia stała się regionem górników. W październiku 1934 r. wzniecili oni rewolucję, którą stłumiło wojsko, w tym Legia i oddziały marokańskie sprowadzone z Afryki za radą generała Franco; zginęło ok. 1400–2000 osób (szacunki się różnią). W 1962 r. z kopalni Nicolasa w Mieres wyszedł wielki strajk górników. Od 1998 r. państwowa spółka Hunosa zamykała kolejne szyby i dziś górnictwo węgla praktycznie zniknęło. Wcześniej z Asturii, podobnie jak z Galicji, wyjechały do Ameryki tłumy emigrantów, a bogaci powracający (indianos) zostawili po sobie okazałe wille.

Asturyjczycy mają własny język, asturyjski, zwany też bable, z rodziny astur-leońskiej, do której należy też mirandês w Portugalii. Nie jest urzędowy, ale chroni go ustawa z 1998 r., a od 1981 r. działa Akademia Języka Asturyjskiego. W badaniu z 2017 r. ok. 62% mieszkańców deklarowało, że go zna, choć jako pierwszym językiem posługuje się nim znacznie mniej osób. Do 2011 r. 49 z 78 gmin przyjęło asturyjskie nazwy miejscowe, stąd na tablicach Gijón/Xixón. Na zachód od rzeki Navia mówi się eonaviego, bliższym galicyjskiemu. W gminach Valdés (z Luarką) i Tineo żyją vaqueiros de alzada, pasterze, którzy każdej wiosny wędrowali ze stadami na letnie hale (brañas) i wracali jesienią; długo trzymali się osobno i byli dyskryminowani przez sąsiadów.

Kuchnia i zwyczaje

Co widać z siodła

Źródła: es.wikipedia.org/wiki/Asturias, es.wikipedia.org/wiki/Reino_de_Asturias, es.wikipedia.org/wiki/Alfonso_II_de_Asturias, es.wikipedia.org/wiki/Covadonga, es.wikipedia.org/wiki/Parque_nacional_de_los_..., es.wikipedia.org/wiki/Idioma_asturiano, es.wikipedia.org/wiki/Revolución_de_Asturias_de_1934, www.elsaltodiario.com/laboral/un-ano-sin-mine..., es.wikipedia.org/wiki/Vaqueiros_de_alzada, es.wikipedia.org/wiki/Hórreo_asturiano, es.wikipedia.org/wiki/Queso_de_Cabrales, es.wikipedia.org/wiki/Sidra_de_Asturias, www.turismoasturias.es/es/gastronomia/sidra, www.turismoasturias.es/es/descubre/fiestas-de..., www.turismoasturias.es/es/agenda-de-asturias/..., asturias.com/casonas-indianas-de-llanes/

Miejsca na etapach przez region

Wszystkie miejsca z rozdziałów podróży, które przejeżdżają przez region – także te poza jego granicami.

Podróże przez ten region

Plik regionu w repozytorium