Béarn to dawne wicehrabstwo u północnych stóp Pirenejów, dziś bez własnych granic administracyjnych: zajmuje wschodnią część departamentu Pyrénées-Atlantiques (zachodnią tworzy francuski Kraj Basków). Opis przyjmuje granicę historyczną. Z wysokich dolin Ossau, Aspe i Barétous rzeki, zwane tu gaves, spływają na pagórki i równiny wokół Pau i Orthez. Dolina Ossau, którą zjeżdża się z Portalet, ma ok. 50 km i została wyżłobiona przez lodowiec. Nad jej górną częścią sterczy Pic du Midi d'Ossau (2884 m), szczątek wulkanu sprzed ok. 278 mln lat, którego kalderę wyniosło ok. 40 mln lat temu wypiętrzanie Pirenejów. Miejscowi nazywają jego dwa wierzchołki „Jean-Pierre”: większy to Jean, mniejszy Pierre, jak starszy i młodszy syn w bearneńskiej rodzinie.

Wicehrabiowie Béarn znani są od IX w. Najsłynniejszy z nich, Gaston III zwany Fébus (1331–1391), urodzony w Orthez, przybrał przydomek nawiązujący do Febusa, czyli Apolla, i napisał słynną „Księgę o łowach”. W 1347 r., w czasie wojny stuletniej, wobec wysłannika króla Francji ogłosił Béarn neutralnym, jako ziemię, którą trzyma „od Boga i od żadnego człowieka na świecie”. Od tej pory aż do 1620 r. Béarn był faktycznie niezależnym księstwem z własnym prawem zwyczajowym (fors) i stanami. Ponura strona Fébusa to śmierć jedynego syna: w 1380 r. chłopak, wplątany w spisek, by otruć ojca, zginął w więzieniu, prawdopodobnie z ręki Gastona.

Panowie Béarn z rodu Foix zostali w XV w. królami Nawarry, a gdy w 1512 r. Kastylia zajęła Nawarrę po południowej stronie gór, dwór Albretów schronił się tutaj. W nocy z 12 na 13 grudnia 1553 r. w zamku w Pau urodził się Henryk, przyszły król Francji Henryk IV (od 1589 r.). Według legendy dziadek natarł mu usta czosnkiem i winem Jurançon, mówiąc „Będziesz prawdziwym Bearneńczykiem!”, a kołyską była skorupa żółwia morskiego, którą do dziś pokazuje zamkowe muzeum. Niezależność skończył syn Henryka, Ludwik XIII: 15 października 1620 r. wkroczył do Pau, przywrócił katolicyzm i przyłączył Béarn do Francji.

Bearneński, gaskońska odmiana okcytańskiego, był językiem urzędów od XIII w. aż do rewolucji. Dziś mówi nim według badania z 2008 r. 29–55 tys. osób; pierwsza szkoła Calandreta z nauką po okcytańsku powstała w Pau w 1980 r., a niektóre gminy mają dwujęzyczne tablice. Z czego żyje Béarn? Z hodowli i serów w górach, z gazu odkrytego w 1951 r. w Lacq, z przemysłu lotniczego wokół Pau. W XIX w. Pau stało się zimowym kurortem bogatych cudzoziemców, zwłaszcza Brytyjczyków, którzy w 1856 r. założyli tu najstarszy klub golfowy w Europie kontynentalnej. Po Paryżu i Bordeaux to także miasto, które najczęściej gościło Tour de France (77 razy).