Piotryseusztrasy i przewodniki motocyklowe

← Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

Region · Hiszpania

Galicia / Galiza (Galicja)

Galicia / Galiza (Galicja)
Fot. Luis Miguel Bugallo Sánchez (Lmbuga), CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
StolicaSantiago de Compostela
Powierzchnia29 574 km², 4 prowincje: A Coruña, Lugo, Ourense, Pontevedra
Ludnośćok. 2,7 mln (2024)
Językigalicyjski i hiszpański, oba urzędowe
Wybrzeżeok. 1500 km, Rías Altas i Rías Baixas
Święta25 lipca – Dzień Galicji i św. Jakuba; 17 maja – Día das Letras Galegas

O regionie

Galicja to zielony, deszczowy narożnik Półwyspu Iberyjskiego, wysunięty w Atlantyk na północ od Portugalii. Wybrzeże ma ok. 1500 km, bo morze wdziera się w ląd długimi zatokami, rías, czyli dolinami rzek zalanymi przez ocean: na północy Rías Altas, na zachodzie łagodniejsze Rías Baixas z Vigo i Pontevedrą. W głębi kraju zamiast wielkich miast są tysiące małych osad rozsianych po wzgórzach, granit, mgła, łąki i lasy eukaliptusowe. Po Kastylii, która wita żółtą Mesetą, wjazd do Galicji wygląda jak przejazd do innego kraju, i trochę tak jest.

Historia Galicji jest starsza niż Hiszpania. Mniej więcej od 700 r. p.n.e. do początku naszej ery wzgórza pokrywały castros, okrągłe, obwarowane osady kultury nazywanej celtycką; resztki widać do dziś, np. na górze Santa Trega nad ujściem Miño. Po Rzymianach, od 409 r., przez ok. 170 lat istniało tu królestwo germańskich Swebów, aż w 585 r. podbili je Wizygoci. W IX w. w Santiago zaczęto czcić grób, uznany za grób apostoła Jakuba, i Galicja na stałe stała się celem pielgrzymek z całej Europy. Potem przyszły wieki biedy: w XIX i XX w. wyemigrowało stąd prawie 3 mln ludzi, głównie do Argentyny, Wenezueli i innych krajów Ameryki Łacińskiej. W Argentynie do dziś każdego Hiszpana nazywa się „gallego”. Z Ferrolu pochodził Francisco Franco (ur. 1892).

Galicyjczycy mówią własnym językiem, galego. W średniowieczu z portugalskim tworzył jeden język, galicyjsko-portugalski, w którym pisali trubadurzy, a król Kastylii Alfons X Mądry ułożył w nim „Cantigas de Santa María”. Gdy Portugalia się oddzieliła, oba języki się rozeszły, a galicyjski na wieki (Séculos Escuros) zszedł do domu i wsi. Wrócił w XIX w. dzięki poetom Rexurdimento; 17 maja 1863 r. Rosalía de Castro wydała „Cantares gallegos” i tę datę obchodzi się jako Dzień Literatury Galicyjskiej. Od 1981 r. Galicja jest wspólnotą autonomiczną, a galicyjski językiem urzędowym; ponad 90% mieszkańców potrafi nim mówić (spis z 2001 r.), ale na co dzień używa go dziś mniej niż połowa, a wśród dzieci przeważa hiszpański. Na znakach drogowych zobaczysz więc A Coruña i Ourense zamiast La Coruña i Orense.

Galicja w dużej mierze żyje z morza: z rybołówstwa, owoców morza i hodowli małży na tratwach (bateas) w rías. Dlatego 13 listopada 2002 r. tak mocno uderzyła w nią katastrofa tankowca Prestige, który zatonął u wybrzeży i zalał ropą setki kilometrów wybrzeża; z protestów narodził się ruch „Nunca Máis” („Nigdy więcej”).

Kuchnia i zwyczaje

Co widać z siodła

Źródła: es.wikipedia.org/wiki/Galicia, es.wikipedia.org/wiki/Idioma_gallego

Miejsca na etapach przez region

Wszystkie miejsca z rozdziałów podróży, które przejeżdżają przez region – także te poza jego granicami.

Podróże przez ten region

Plik regionu w repozytorium