Stolica	Kerkyra (miasto Korfu), zarazem stolica regionu Wyspy Jońskie
Powierzchnia	ok. 590 km² (źródła podają 585–593 km²): ok. 64 km długości i do 32 km szerokości; druga z Wysp Jońskich po Kefalonii
Linia brzegowa	ok. 217 km
Ludność	ok. 100 tys. (spis ludności 2021, ELSTAT: 99 847, o 4,3% mniej niż w 2011)
Najwyższy szczyt	Pantokrator, 906 m
Sąsiedzi	Albania 3–23 km za Cieśniną Korfu; Paksos ok. 15 km na południe
UNESCO	Stare Miasto Korfu (2007)
Języki	grecki z miejscową odmianą pełną słów weneckich i włoskich; mała wspólnota katolicka, w dużej części pochodzenia maltańskiego
Region	Wyspy Jońskie; jednostka regionalna Korfu obejmuje też Paksos i Wyspy Diapontyjskie
Święta	procesje św. Spirydona: Niedziela Palmowa, Wielka Sobota, 11 sierpnia, pierwsza niedziela listopada; 12 grudnia – dzień świętego; 21 maja – rocznica przyłączenia do Grecji (1864)

Pliki GPX regionu (punkty z opisu, do nawigacji): wszystkie (44) · Gdzie zobaczyć prehistorię (6) · Co zobaczyć (23) · Perełki (19) · Święta i wydarzenia (4)

Gdzie zobaczyć prehistorięCo zobaczyćPerełkiŚwięta i wydarzeniaepickie drogi

O regionie

Prehistoria

W czasie zlodowaceń poziom morza był o ponad 100 m niższy niż dziś, a Korfu łączyło się z lądem Epiru. Ludzie i zwierzęta przechodzili więc na dzisiejszą wyspę pieszo. Na brzegach laguny Korission znaleziono fragment żuchwy hipopotama i obrobiony kamień z paleolitu, pierwszy dowód obecności człowieka nad tym jeziorem. Badacze geologii południowo-zachodniej części wyspy sugerują, że ludzie mogli tu żyć nawet przed środkowym paleolitem [do sprawdzenia].

Systematyczne badania prehistorii Korfu zaczął w latach 60. XX w. archeolog Augustus Sordinas. Przebadał grotę Grava koło Gardiki na południowym zachodzie: poziomą jaskinię długości ok. 20 m z dwoma wejściami. Znalazł w niej krzemienne narzędzia, przedziurawiony kieł jelenia (zapewne ozdobę) i kości upolowanych zwierząt z górnego paleolitu, sprzed ok. 20–13 tys. lat. Kości należą do gatunków z lądu, co potwierdza, że wyspa była wtedy połączona z Epirem. Sordinas odnalazł też wiele stanowisk na otwartym terenie.

W Sidari na północy, nad dzisiejszym Canal d'Amour, odkrył osadę z wczesnego neolitu. Datowanie radiowęglowe dało ok. 7700–7300 lat przed dzisiejszymi czasami (bez kalibracji), czyli przełom VII i VI tys. p.n.e. To jedno z najstarszych neolitycznych stanowisk zachodniej Grecji. Lokalne opracowania wspominają w Sidari także warstwy mezolityczne, ale to stanowisko wymaga dalszych badań [do sprawdzenia]. Z epoki brązu znane są osady na cyplu Kefali koło Afionas i w Ermones na zachodnim wybrzeżu. Pierwszy zapis nazwy wyspy pochodzi z ok. 1300 r. p.n.e.: na tabliczce z pismem linearnym B pojawia się określenie ko-ro-ku-ra-i-jo, „człowiek z Korkyry”. Część znalezisk prehistorycznych pokazuje Muzeum Archeologiczne w Korfu [zakres ekspozycji do sprawdzenia].

Punkty GPX: Gdzie zobaczyć prehistorię (6)

Historia

Feakowie i Scheria. W „Odysei” Odyseusz po rozbiciu tratwy dopływa do Scherii, wyspy Feaków, żeglarzy kochanych przez bogów. Rządzi nią król Alkinoos z królową Arete, a ich córka Nauzykaa znajduje rozbitka nad ujściem rzeki, gdzie z dworkami pierze szaty. Feakowie odwożą potem Odyseusza na Itakę, a rozgniewany Posejdon zamienia ich statek w skałę. Już Tukidydes i Strabon utożsamiali Scherię z Korkyrą. Mieszkańcy pokazują „skamieniały statek” w wysepce Pontikonisi albo w jednej ze skał u Paleokastritsy, a miejsce, gdzie Odyseusz wyszedł na brzeg, w zatoce Paleokastritsy albo w Ermones [do sprawdzenia]. Dowodu nie ma i mieć nie będzie, ale tradycja jest starsza niż Rzym.

Kolonia Koryntu i bunt przeciw metropolii. Według kronikarzy Koryntianie pod wodzą Chersikratesa osiedlili się tu w 734 p.n.e., w tym samym czasie co w Syrakuzach. Badacze przyjmują raczej ok. 730 p.n.e. i wcześniejszą obecność osadników z Eretrii. Korkyra wzbogaciła się na handlu z Italią i szybko przestała słuchać Koryntu. Tukidydes podaje, że ich flot starły się ok. 664 p.n.e. w pierwszej bitwie morskiej znanej Grekom. Na przełomie VII i VI w. p.n.e. powstały tu jedne z najstarszych kamiennych świątyń doryckich: świątynia Hery na wzgórzu Analipsis i świątynia Artemidy z frontonem z Gorgoną (ok. 580 p.n.e.). W 480 p.n.e. Korkyra wystawiła przeciw Persom 60 okrętów, drugą flotę Grecji, ale okręty „nie zdążyły” na bitwę pod Salaminą.

Sybota i wojna peloponeska. W 435 p.n.e. Korkyra i Korynt pokłóciły się o Epidamnos, wspólną kolonię na wybrzeżu Ilirii. Korkyra, wtedy trzecia potęga morska Grecji po Atenach i Koryncie, zawarła sojusz z Atenami. W 433 p.n.e. pod wysepkami Sybota naprzeciw południowego krańca wyspy 110 okrętów Korkyry i 10 ateńskich starło się ze 150 okrętami Koryntu i sprzymierzeńców. Była to według Tukidydesa największa bitwa morska Greków przeciw Grekom do tamtej pory. Koryntianie wygrali, ale wycofali się na widok 20 kolejnych okrętów ateńskich. Spór był jedną z bezpośrednich przyczyn wojny peloponeskiej (431–404 p.n.e.).

Wojna domowa (427–425 p.n.e.). Wojna wciągnęła samą wyspę. Oligarchowie, wspierani przez Koryntian, próbowali obalić demokratów sprzymierzonych z Atenami. W 427 p.n.e. lud wygrał, a gdy przypłynął ateński strateg Eurymedon z 60 okrętami, przez siedem dni trwały rzezie. Tukidydes opisał je w III księdze (rozdz. 70–85) z chłodną precyzją, a jego uwagi o tym, jak w wojnie domowej słowa zmieniają znaczenie, a podstęp nazywa się odwagą, należą do najczęściej cytowanych tekstów o przemocy politycznej. Ocalali oligarchowie umocnili się na górze Istone (dziś zapewne Pantokrator albo jedno z jego wzgórz [do sprawdzenia]) i walczyli do 425 p.n.e., kiedy poddali się i zostali wymordowani.

Rzym i Bizancjum. W 229 p.n.e. wyspę zajęli Ilirowie, ale szybko wyparła ich flota rzymska, i Korkyra stała się bazą Rzymu na drodze do Grecji. W 31 p.n.e. Oktawian prowadził stąd kampanię przeciw Antoniuszowi zakończoną pod Akcjum. Chrześcijaństwo przynieśli według tradycji uczniowie świętego Pawła, Jazon i Sozypater, którym poświęcony jest bizantyjski kościół na przedmieściu Anemomylos. W 551 r. Ostrogoci zniszczyli antyczne miasto na półwyspie Kanoni, więc mieszkańcy przenieśli się na dwuwierzchołkowy cypel dzisiejszej Starej Twierdzy. Od tych „szczytów” (koryfai) pochodzi średniowieczna nazwa Koryfo, a z niej włoskie i polskie „Korfu”. W XI i XII w. Normanowie z Italii trzykrotnie zaczynali od Korfu najazdy na Bizancjum (1081, 1147, 1185), a cesarz Manuel I Komnen odbijał wyspę w 1149 r. dziesięciomiesięcznym oblężeniem.

Andegawenowie i Wenecja (1386–1797). Po rozpadzie Bizancjum w 1204 r. wyspa przechodziła z rąk do rąk: genueńscy korsarze, despoci Epiru (od 1214 r., z czasów których pochodzą zamki Angelokastro i Gardiki), od 1267 r. Andegawenowie z Neapolu. W 1386 r. Korfiocy sami oddali się pod opiekę Wenecji, a Republika w 1401 r. uzyskała formalne zwierzchnictwo nad wyspą. Wenecjanie zrobili z Korfu „bramę Adriatyku” i jedną z najlepiej ufortyfikowanych twierdz Europy. Rządziła szlachta zapisana w Złotej Księdze (Libro d'Oro), językiem urzędów i elit był włoski, a Senat płacił chłopom za sadzenie oliwek. Według jednego źródła w XVII w. było to 42 cekiny za każde sto posadzonych drzew [do sprawdzenia].

Oblężenia tureckie. W sierpniu 1537 r. Sulejman Wspaniały wysadził na wyspie 25 tys. żołnierzy. Wieś spustoszono, a ok. 20 tys. mieszkańców uprowadzono w niewolę, ale twierdza miejska i Angelokastro wytrzymały, a zaraza i złe zaopatrzenie zmusiły Turków do odwrotu po kilkunastu dniach. Najazdy wróciły w 1571 i 1573 r. Największe oblężenie przyszło w 1716 r., rok po utracie przez Wenecję Peloponezu: 8 lipca ok. 33 tys. Turków wylądowało w zatoce Ypsos. Obroną dowodził saski feldmarszałek w służbie weneckiej, hrabia Johann Matthias von der Schulenburg. Po krwawym szturmie 19 sierpnia, odpartym osobiście przez Schulenburga, następnego dnia burza poturbowała obie floty, 21 sierpnia na horyzoncie pojawiła się eskadra hiszpańska, a rano obrońcy zobaczyli puste okopy. Turcy odpłynęli, zostawiając działa i zapasy. Najpewniej dostali rozkaz powrotu po klęsce pod Petrowaradynem, ale Korfiocy przypisali zwycięstwo świętemu Spirydonowi, który miał ukazać się wrogom z pochodnią i krzyżem. Wenecja ustanowiła na pamiątkę procesję 11 sierpnia, postawiła Schulenburgowi pomnik przed bramą Starej Twierdzy, a Vivaldi napisał oratorium „Juditha triumphans”.

Francuzi, Republika Siedmiu Wysp, Brytyjczycy. Po upadku Wenecji w 1797 r. wyspy zajęli Francuzi, a w 1799 r. wyrzuciła ich wspólna flota rosyjsko-turecka admirała Fiodora Uszakowa. Powstała Republika Siedmiu Wysp (1800–1807) ze stolicą w Korfu, pierwsze od upadku Bizancjum greckie państwo z własnym rządem, choć pod zwierzchnictwem sułtana i opieką cara. Jej sekretarzem stanu był młody Korfiota Joannis Kapodistrias. W latach 1807–1814 wyspę znów trzymali Francuzi (gubernator François-Xavier Donzelot), których brytyjska flota oblegała w 1809 r. bez skutku. Traktat paryski z 5 listopada 1815 r. zrobił z wysp brytyjski protektorat, Zjednoczone Państwa Wysp Jońskich, z siedzibą Lorda Wysokiego Komisarza w Korfu. Pierwszy z nich, Thomas Maitland, zbudował pałac św. Michała i Jerzego, Brytyjczycy wytyczyli drogi, wodociąg i założyli w 1824 r. uniwersytet, Akademię Jońską. Greka stała się językiem urzędowym w 1851 r., a ruch za zjednoczeniem z Grecją rósł. 29 marca 1864 r. traktat londyński przekazał wyspy Grecji jako „prezent koronacyjny” dla nowego króla Jerzego I, a 21 maja 1864 r. ogłoszono unię. Przed odejściem Brytyjczycy wysadzili w powietrze forty na Vido.

I wojna światowa: Serbowie na Korfu. Zimą 1915/1916 r. armia serbska, wyparta z kraju przez Austriaków, Niemców i Bułgarów, przeszła przez góry Czarnogóry i Albanii do wybrzeża Adriatyku. Od 18 stycznia 1916 r. alianckie statki przewiozły na Korfu ok. 150 tys. żołnierzy i uchodźców. Wyczerpanych i chorych umieszczono na wysepce Vido u wejścia do portu. W ciągu dwóch miesięcy zmarło tam kilka tysięcy ludzi, których z braku miejsca chowano w morzu, stąd serbska nazwa tych wód „Niebieski Grób” (Plava grobnica), wzięta z wiersza Milutina Bojicia. Na Korfu obradował serbski parlament (w Teatrze Miejskim) i rząd, a 20 lipca 1917 r. podpisano tu deklarację korfiacką, zapowiedź Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców, późniejszej Jugosławii.

Incydent z 1923 r. 27 sierpnia 1923 r. przy granicy grecko-albańskiej zamordowano włoskiego generała Enrico Telliniego, przewodniczącego komisji wytyczającej granicę. Mussolini, od kilku miesięcy premier, postawił Grecji ultimatum, a 31 sierpnia włoska flota ostrzelała miasto Korfu. Pociski spadły na Starą Twierdzę, gdzie mieszkali uchodźcy z Azji Mniejszej, i zabiły kilkunastu cywilów, głównie dzieci. Włosi wylądowali, a Liga Narodów przekazała sprawę Konferencji Ambasadorów, która przyznała Włochom odszkodowanie. 27 września 1923 r. Włosi opuścili wyspę. Incydent był jednym z pierwszych dowodów słabości Ligi.

II wojna światowa i Żydzi z Korfu. W kwietniu 1941 r. wyspę zajęli Włosi, którzy chcieli ją przyłączyć do Italii. Już w listopadzie 1941 r. uczniowie korfiockich szkół wyszli na ulice przeciw okupantom, w jednym z pierwszych otwartych protestów w okupowanej Grecji. Po kapitulacji Włoch, 14 września 1943 r., Luftwaffe zbombardowała miasto. Spłonęły m.in. Teatr Miejski z archiwami opery, budynki Akademii Jońskiej i Parlamentu Jońskiego oraz dzielnica żydowska Evraiki. Na początku czerwca 1944 r. gestapo zebrało w Starej Twierdzy Żydów z Korfu, wspólnotę w dużej części mówiącą od wieków własną odmianą włoskiego, a 10 czerwca wywiozło ich do Auschwitz, gdzie większość zginęła. Z ok. 1900 osób ocalało ok. 200, w dużej części dzięki ukrywającym ich sąsiadom. 14 października 1944 r. wyspę wyzwolili brytyjscy komandosi.

Po wojnie. 22 października 1946 r. dwa brytyjskie niszczyciele weszły w Cieśninie Korfu na miny postawione przez komunistyczną Albanię i zginęło 44 marynarzy. Spór był pierwszą sprawą rozstrzygniętą przez Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości w Hadze (1949). Odbudowane miasto stało się w latach 60. jednym z pierwszych celów masowej turystyki lotniczej w Grecji. W 1956 r. burmistrzynią została Maria Desylla-Kapodistria, pierwsza kobieta na tym stanowisku w Grecji, a w 1984 r. powstał Uniwersytet Joński.

Postacie

• Joannis Kapodistrias (1776–1831) – lekarz i dyplomata z korfiockiego rodu szlacheckiego. Był sekretarzem stanu Republiki Siedmiu Wysp, potem przeszedł do służby rosyjskiej i jako minister spraw zagranicznych cara (współkierował resortem w latach 1816–1822) brał udział w kongresie wiedeńskim, gdzie przyczynił się do neutralności i nowego ustroju Szwajcarii. W 1827 r. wybrano go na pierwszego przywódcę niepodległej Grecji. Zginął zamordowany w Nauplionie w 1831 r. Jego imię nosi lotnisko Korfu i muzeum w letnim domu rodziny w Koukouritsie [do sprawdzenia].
• Johann Matthias von der Schulenburg (1661–1747) – saski feldmarszałek, w 1716 r. dowódca obrony Korfu. Wenecja dała mu dożywotnią pensję, honorowy miecz i jeszcze za życia pomnik przed bramą Starej Twierdzy.
• Cesarzowa Elżbieta (Sisi, 1837–1898) – żona Franciszka Józefa, zakochana w Grecji i grece. Po samobójstwie syna Rudolfa w Mayerlingu (1889) kazała sobie zbudować w Gastouri pałac Achilleion, poświęcony Achillesowi, „który gardził śmiertelnikami i nie lękał się nawet bogów”. Bywała w nim do 1896 r., potem straciła zainteresowanie. Zginęła w 1898 r. w Genewie z ręki anarchisty Luigiego Lucheniego.
• Wilhelm II (1859–1941) – ostatni cesarz Niemiec kupił Achilleion w 1907 r. i do 1914 r. spędzał tu co roku kilka tygodni, zwykle wokół Wielkanocy. Postawił w ogrodzie brązowego Achillesa z napisem „Największemu z Greków od największego z Niemców”, usunął pomnik Heinego, kochanego przez Sisi, i sam brał udział w wykopaliskach świątyni Artemidy z Gorgoną.
• Dionizjos Solomos (1798–1857) – urodzony na Zakintos poeta narodowy Grecji, autor „Hymnu do Wolności”. Od ok. 1828 r. aż do śmierci mieszkał w Korfu, gdzie pisał najdojrzalsze, niedokończone poematy, m.in. „Wolnych oblężonych” o Missolungi [rok przeprowadzki do sprawdzenia]. Gdy zmarł, zamknięto teatr, przerwano obrady Parlamentu Jońskiego i ogłoszono żałobę.
• Nikolaos Mantzaros (1795–1872) – korfiocki kompozytor ze szlacheckiego rodu, twórca Szkoły Jońskiej, pierwszej szkoły muzyki klasycznej w Grecji. W 1828 r. napisał muzykę do „Hymnu do Wolności” Solomosa, którego pierwsze strofy są od 1865 r. hymnem Grecji. Od 1841 r. do śmierci kierował Towarzystwem Filharmonicznym Korfu i uczył młodzież za darmo.
• Spyridon Samaras (1861–1917) – urodzony w Korfu kompozytor oper wystawianych we Włoszech, autor hymnu olimpijskiego śpiewanego na otwarciu igrzysk w Atenach w 1896 r., później oficjalnego hymnu ruchu olimpijskiego [od kiedy – do sprawdzenia].
• Edward Lear (1812–1888) – angielski malarz i poeta, autor limeryków. Od 1855 r. spędzał na Korfu zimy, żeby być blisko przyjaciela Franklina Lushingtona, sędziego Sądu Najwyższego Wysp Jońskich, i w sumie przeżył tu ponad trzy lata. Namalował dziesiątki widoków wyspy, a w 1863 r. wydał album „Views in the Seven Ionian Islands”.
• Książę Filip (1921–2021) – mąż królowej Elżbiety II urodził się 10 czerwca 1921 r. w willi Mon Repos koło Korfu, według rodzinnej tradycji na stole w jadalni, jako syn księcia Andrzeja Greckiego. Chrzest odbył się w kościele św. Jerzego w Starej Twierdzy, a jednym z rodziców chrzestnych było miasto Korfu. Rok później rodzina uciekła z Grecji na brytyjskim okręcie.
• Durrellowie: Lawrence (1912–1990) i Gerald (1925–1995) – w marcu 1935 r. owdowiała Louisa Durrell przeprowadziła się z czwórką dzieci z Anglii na Korfu i została do 1939 r. Lawrence z żoną Nancy zamieszkał w Białym Domu w rybackiej wsi Kalami i opisał wyspę w „Prospero's Cell” (1945). Dziesięcioletni Gerald biegał z siatką na motyle i pudełkami po zapałkach i po latach opisał to w „Mojej rodzinie i innych zwierzętach” (1956), pierwszej części trylogii korfiockiej. Ta książka sprowadziła na Korfu pokolenia Brytyjczyków. Część prochów Geralda rozsypano na Korfu.
• Albert Cohen (1895–1981) – francuski pisarz urodzony w żydowskiej rodzinie w Korfu. Rodzina wyjechała do Marsylii w 1900 r., po antysemickich zamieszkach z 1891 r. Korfiockich Żydów opisał w powieściach „Mangeclous” i „Piękna pana” (Belle du Seigneur, 1968).

Klimat i pora roku

Średnie miesięczne ze stacji greckiej służby meteorologicznej przy lotnisku Korfu, lata 1955–2010. Morze orientacyjnie.

Korfu to jedna z najbardziej deszczowych części Grecji: rocznie spada ok. 1110 mm i jest ok. 120 dni z opadem, najwięcej od października do lutego. Stąd bujna zieleń, makia, lasy dębowe i ponad 1800 gatunków roślin. Latem jest jednak sucho: w lipcu pada średnio 9 mm w ok. trzy dni, zwykle w krótkich burzach. Temperatura morza w lipcu (ok. 24 °C) to wartość orientacyjna z serwisów pogodowych [do sprawdzenia]. W lipcu w dzień jest ok. 31 °C, w nocy ok. 19 °C, a wilgotność jest wyższa niż na wyspach Morza Egejskiego, więc upał bywa duszny. Rekord wyspy to 42,8 °C (24 lipca 2007 r.). Na Pantokratorze jest o kilka stopni chłodniej.

Latem najczęściej wieje maistros, północno-zachodni wiatr, który w pogodne dni rusza koło południa i słabnie wieczorem. Na zachodnim wybrzeżu, przy Afionas, Agios Georgios Pagon czy Glyfadzie, podnosi wtedy fale, a wschodnie wybrzeże i zatoki pod Pantokratorem leżą w zawietrznej i mają spokojne morze. Lipiec to szczyt sezonu kąpielowego, z najdłuższymi dniami i ciepłym morzem, ale też najwięcej turystów i ruchu na drogach. Spokojniejsze i lepsze do jazdy są maj, czerwiec i wrzesień; we wrześniu wraca deszcz, zwykle w drugiej połowie miesiąca.

Dla motocyklisty w lipcu: jeździć rano i pod wieczór, w południe zostać na plaży, mieć wodę i przewiewną kurtkę. Latem wyspie zagrażają pożary lasów i makii: w lipcu 2023 r. pożar w północno-wschodniej części wyspy zmusił do ewakuacji kilku miejscowości [miejsce i skala do sprawdzenia]. W czasie pożaru drogi bywają zamykane, a rozpalanie ognia na otwartym terenie jest latem zakazane (stan na 2026-10).

Z czego żyją mieszkańcy

• Turystyka: główne źródło dochodu wyspy od lat 60. XX w. Lotnisko im. Joannisa Kapodistriasa leży 3 km od centrum i latem przyjmuje loty czarterowe z całej Europy, zwłaszcza z Wielkiej Brytanii, Skandynawii i Niemiec. Port obsługuje promy do Igumenicy, Sarandy w Albanii i do Włoch oraz wycieczkowce. Najwięcej hoteli jest na wschodnim i północnym wybrzeżu, wybrzeże północno-wschodnie zajmują drogie wille.
• Oliwki: drzew jest według różnych źródeł 3–4 mln, w większości odmiany lianolia. Wenecjanie zachęcali do sadzenia premiami (według części źródeł pozwalali też płacić podatki oliwą), a produkcja wzrosła z ok. 2 tys. beczek w XVI w. do 70 tys. pod koniec XVIII w. Korfiockie oliwki są wysokie, rzadko przycinane, a owoce spadają same na rozłożone siatki od listopada do wiosny. Oliwa z okolic Agios Mattheos jest od 2004 r. zarejestrowana w UE jako chroniona nazwa regionalna [rodzaj oznaczenia do sprawdzenia].
• Kumkwat: drobne chińskie owoce cytrusowe, które sprowadził na Korfu brytyjski botanik amator Sidney Merlin. Data jest sporna: źródła podają 1846, 1860 albo lata 20. XX w. [do sprawdzenia]. Uprawy skupiają się na północy wokół wsi Nymfes (rocznie ok. 140 t), a owoc ma od 1994 r. greckie oznaczenie geograficzne. Robi się z niego słodycze z łyżeczki (glyko), kandyzowane owoce i jaskrawopomarańczowy likier.
• Wino i produkty lokalne: białe kakotrygis i czerwone petrokoritho, owcze masło z Korfu (voutyro Kerkyras), salami noumboulo wędzone w dymie z ziół, gruyère z Korfu, pastele z miodem i sezamem.
• Usługi i nauka: miasto Korfu jest stolicą regionu Wysp Jońskich, z urzędami, szpitalem i Uniwersytetem Jońskim. Wieś się wyludnia: liczba mieszkańców wyspy spadła między spisami z 2011 i 2021 r. o ponad 4%.

Znaczenie dziś

• Brama Grecji na Adriatyku: z Korfu do włoskich portów (Bari, Brindisi, Ankona, Wenecja) płyną promy, a Igumenica naprzeciwko jest wylotem autostrady Egnatia. Korfu leży na granicy Morza Jońskiego i Adriatyku, a Wyspy Diapontyjskie na północny zachód od niej są najdalej na zachód wysuniętym punktem Grecji.
• Sąsiedztwo z Albanią: Cieśnina Korfu ma tylko kilka kilometrów szerokości. Za komunizmu była zamkniętą granicą, dziś promy i wodoloty płyną do Sarandy w godzinę [do sprawdzenia], a wielu Albańczyków pracuje na Korfu w turystyce i rolnictwie. Sprawa Cieśniny Korfu z 1949 r. do dziś jest jedną z podstaw prawa morza: państwo odpowiada za miny na swoich wodach, a okręty mają prawo przepływu przez cieśniny.
• Europa i dyplomacja: w czerwcu 1994 r. w Korfu odbył się szczyt Unii Europejskiej, a Achilleion znów, jak za Wilhelma II, przyjmował polityków. Katolicka archidiecezja Korfu, Zakintos i Kefalonii przypomina o weneckiej przeszłości.
• Spory i problemy: nadmiar turystów w lipcu i sierpniu, zabudowa wybrzeża luksusowymi willami (właścicielami domów na północnym wschodzie są m.in. członkowie rodu Rothschildów i rosyjscy oligarchowie), braki wody latem i problem śmieci, z którymi wyspa zmaga się od lat [do sprawdzenia]. Pożary z 2023 r. przypomniały, jak łatwo płonie makia w suchym lipcu.
• Kultura: Korfu jest wciąż muzyczną stolicą Grecji, z 19 orkiestrami dętymi, wydziałem muzyki Uniwersytetu Jońskiego i letnimi festiwalami. Krykiet i piwo imbirowe to pamiątki po Brytyjczykach, które Korfiocy uznali za swoje.

Co zobaczyć

• Stare Miasto Korfu (Kerkyra) – od 2007 r. na liście UNESCO jako ufortyfikowane miasto portowe z czasów weneckich: zaułki kantounia, place ze studniami, kamienice po 4–5 pięter. Według ICOMOS ok. 70% budynków sprzed XX w. pochodzi z czasów brytyjskich, a całe kwartały zniszczone w 1943 r. odbudowano w latach 60. i 70.
• Spianada, Liston i kościół św. Spirydona – ogromny plac, dawne pole ostrzału między miastem a Starą Twierdzą, z boiskiem do krykieta, rotundą ku czci Maitlanda i pawilonem orkiestr. Arkady Listonu zbudowali Francuzi od 1807 r. na wzór paryskiej Rue de Rivoli. Kilka uliczek dalej stoi kościół św. Spirydona (z 1589 r.) z wysoką dzwonnicą zwieńczoną czerwoną kopułą, widoczną z całego miasta, w którym leżą relikwie patrona.
• Stara Twierdza (Palaio Frourio) – dwa skalne szczyty na cyplu odciętym od miasta wykutym kanałem Contrafossa, umocnione przez Wenecjan. Wewnątrz dawne koszary brytyjskie z biblioteką publiczną, kościół św. Jerzego w kształcie świątyni doryckiej i widok ze szczytu na miasto i Albanię.
• Nowa Twierdza (Neo Frourio) – wenecki zespół bastionów nad starym portem, budowany od końca XVI w. [do sprawdzenia], rozbudowany przez Francuzów i Brytyjczyków, z lwami św. Marka na murach.
• Pałac św. Michała i Jerzego – klasycystyczny pałac z maltańskiego kamienia, siedziba brytyjskiego Wysokiego Komisarza i Senatu Jońskiego, gdzie w 1818 r. ustanowiono brytyjski Order św. Michała i Jerzego. Dziś mieści Muzeum Sztuki Azjatyckiej z ponad 12 tys. obiektów w 15 salach, głównie z Chin i Japonii.
• Muzeum Archeologiczne – zbudowane w latach 60. XX w. dla frontonu świątyni Artemidy z ok. 580 p.n.e.: Gorgona Meduza z wężami u pasa, z dziećmi Pegazem i Chrysaorem i lwami po bokach. Obok archaiczny lew z grobu Menekratesa (koniec VII w. p.n.e.).
• Mon Repos i Paleopolis – willa w parku na południe od miasta, zbudowana dla żony brytyjskiego komisarza Fredericka Adama, potem letnia rezydencja greckiej rodziny królewskiej i miejsce urodzin księcia Filipa. W parku ruiny antycznej Korkyry: świątynia Hery i dorycka świątynia Kardaki.
• Kanoni, Vlacherna i Pontikonisi – klasyczny widok Korfu: biały monaster Vlacherna na grobli i porośnięta cyprysami Mysia Wyspa z bizantyjską kaplicą Pantokratora (XI–XII w.), według legendy skamieniały statek Feaków. Tuż obok startują i lądują samoloty.
• Achilleion w Gastouri – pałac cesarzowej Sisi w stylu pompejańskim, potem letnia rezydencja Wilhelma II, z ogrodem pełnym posągów i widokiem na południową część wyspy. Grał w filmie o Bondzie „Tylko dla twoich oczu” (1981).
• Paleokastritsa – kilka zatok pod zielonymi cyplami na zachodnim wybrzeżu, z monasterem Theotokos (założonym według tradycji w 1225 r.) na skale nad morzem. Według jednej z tradycji tu wylądował Odyseusz.
• Angelokastro – zamek despotów Epiru z XIII w. na skale ok. 305 m nad morzem, nigdy niezdobyty. W czasie najazdów tureckich chowali się w nim chłopi z okolicy, w 1571 r. podobno ok. 4 tys. osób. Z murów widać całe zachodnie wybrzeże.
• Pantokrator – najwyższy szczyt wyspy (906 m) z monasterem Przemienienia Pańskiego (pierwszy z 1347 r., obecny kościół z ok. 1689 r.) i lasem anten. W pogodny dzień widać całą wyspę, Albanię, a podobno nawet Italię 130 km dalej.
• Kassiopi – rybacka wieś na północno-wschodnim cyplu, dawne starożytne miasto. Według Swetoniusza śpiewał tu przy ołtarzu Zeusa cesarz Neron. Nad portem ruiny bizantyjsko-weneckiego zamku, a w kościele Panagia Kassopitra ikony i daty od 1590 r.
• Kalami i Kouloura – dwie zatoczki na wybrzeżu północno-wschodnim: w Kalami Biały Dom Lawrence'a Durrella, w Kouloura wenecki dom z wieżą i mała przystań pod cyprysami.
• Sidari i Canal d'Amour – piaskowcowe klify wyrzeźbione przez morze w kanały, łuki i groty. Według legendy kto przepłynie kanał, znajdzie miłość.
• Vido – wysepka u wejścia do portu, dostępna łódką z miasta, z serbskim mauzoleum (lata 30. XX w.) i resztkami fortów; w mieście Muzeum Serbskie o pobycie armii serbskiej w latach 1916–1918.

Punkty GPX: Co zobaczyć (23)

Perełki

Przyroda

• Laguna Korission – płytka laguna o powierzchni 427 ha na południowym zachodzie wyspy, oddzielona od morza wydmami wysokimi ponad 15 m, które odcięły dawną zatokę 140–250 tys. lat temu. Rośnie tu las jałowca fenickiego, kwitnie 14 gatunków storczyków, a lagunę odwiedzało ponad 126 gatunków ptaków, m.in. czaple białe i flamingi. Żyje tu też endemiczna babka korfiocka, rybka występująca tylko w lagunie i okolicznych źródłach. Obszar Natura 2000, kilka kilometrów od Agios Georgios.
• Porto Timoni i Afionas – podwójna plaża na przesmyku cypla Arilla, pod wsią Afionas: dwie zatoczki po obu stronach wąskiego pasa piasku, do których schodzi się pieszo ok. 20–30 minut [czas do sprawdzenia]. Na szczycie cypla było osiedle z epoki brązu.
• Wyspy Diapontyjskie – Othonoi, Ereikoussa i Mathraki na północny zachód od Korfu – Mathraki i Ereikoussa kilka kilometrów od brzegu, Othonoi wyraźnie dalej [odległości do sprawdzenia] – z promami i łódkami z miasta i z Agios Stefanos. Othonoi to najdalej na zachód wysunięta zamieszkana wyspa Grecji, z kilkuset mieszkańcami [liczba do sprawdzenia].

Krajobraz

• Stara Peritheia – wieś na wysokości ok. 450 m pod szczytem Pantokratora, wspominana w źródłach od XIV w. Leżała z dala od piratów i malarii, a w czasach świetności mieszkało tu do 1200 osób w ok. 130 kamiennych domach, z ośmioma kościołami. W latach 60. XX w. ostatnie rodziny zeszły nad morze do turystyki. Dziś kilka domów odnowiono, działają tawerny, a z wioski idzie się na szczyt.
• Lakones, Bella Vista i Makrades – wsie na stromym zboczu nad Paleokastritsą, z punktami widokowymi na zatoki. Droga wspina się do nich serpentynami.
• Pelekas i Tron Kajzera – wieś na grzbiecie w środku wyspy, z której wzgórza Wilhelm II oglądał zachody słońca nad zachodnim wybrzeżem i morzem. Widać stąd zarówno miasto Korfu na wschodzie, jak i plaże zachodniego wybrzeża.

Architektura

• Zamek Gardiki – zamek despotów Epiru z XIII w. na niskim wzgórzu na południowym zachodzie, jedyna średniowieczna twierdza południa wyspy. Razem z Angelokastro i Kassiopi tworzył trójkąt obrony wyspy przed czasami weneckimi. W pobliżu jaskinia Grava ze śladami ludzi z paleolitu.
• Most Kajzera – resztki mostu, który Wilhelm II zbudował nad nadmorską drogą, żeby z ogrodów Achilleionu schodzić na plażę bez przechodzenia przez szosę. Środek mostu wysadzili Niemcy w 1944 r., żeby przewieźć działo. Filary stoją przy nadmorskiej drodze pod Achilleionem [dokładne miejsce do sprawdzenia].
• Kościół Jazona i Sozypatra – bizantyjski kościół (datowany zwykle na XI–XII w. [do sprawdzenia]) na przedmieściu Anemomylos koło Mon Repos, uważany za najstarszy zachowany kościół wyspy, poświęcony uczniom św. Pawła, którzy według tradycji przynieśli tu chrześcijaństwo.

Życie społeczne

• Filharmonie – na wyspie gra 19 orkiestr dętych, a trzy najstarsze w mieście mają własne mundury i ambicje: Stara Filharmonia (Palia, od 1840 r.) w granacie z czerwienią, Mantzaros (Nea, od 1890 r.) w błękicie i Kapodistrias (od 1980 r.) w czerwieni z czernią. Uczą gry za darmo, latem grają w weekendy koncerty w pawilonie na Spianadzie, a w Wielkim Tygodniu każda gra własne marsze żałobne.
• Krykiet na Spianadzie – jedyne miejsce w Grecji, gdzie krykiet jest naprawdę popularny. Brytyjscy żołnierze grali na Spianadzie co najmniej od 1823 r., w 1835 r. były już dwa korfiockie kluby, a w 2023 r. świętowano 200 lat krykieta na wyspie. Grecka Federacja Krykieta ma siedzibę w Korfu jako jedyna grecka federacja sportowa poza Atenami. Mecze rozgrywa się w weekendy od wiosny do jesieni [terminarz do sprawdzenia].
• Kumkwat w Nymfes – w okolicach wsi Nymfes na północy rosną plantacje kumkwatów, a rodzinne wytwórnie robią z nich likiery i konfitury; można je obejrzeć i spróbować [godziny otwarcia do sprawdzenia].
• Paksos – mała wyspa (25 km²) ok. 15 km na południe od Korfu, z portami Gaios, Lakka i Loggos, gajami oliwnymi i białymi klifami z grotami na zachodzie, a obok Antypaksos z jasnymi plażami. Według mitu Posejdon oddzielił ją od Korfu trójzębem, żeby mieć spokój z Amfitrytą. Na jednodniowy wypad statkiem z miasta Korfu [rozkład i czas rejsu do sprawdzenia przed wyjazdem].

Punkty GPX: Perełki (19)

Święta i wydarzenia

• Karnawał (Karnavalia) – luty albo marzec, data zależy od prawosławnej Wielkanocy. Pochód z wielkogłowym Karnawałem na czele i bale kostiumowe, tradycja z czasów weneckich.
• Niedziela Palmowa – procesja św. Spirydona – tydzień przed prawosławną Wielkanocą. Relikwie świętego niesie się w otwartym relikwiarzu wokół murów Starego Miasta na pamiątkę ocalenia od dżumy w 1630 r.
• Wielki Tydzień na Korfu – marzec–maj, zależnie od daty prawosławnej Wielkanocy; w 2027 r. Wielkanoc przypada 2 maja [do sprawdzenia]. W Wielki Piątek orkiestry trzech filharmonii towarzyszą procesjom epitafiów i grają marsze żałobne Albinoniego, Verdiego i Chopina. W Wielką Sobotę rano odbywa się procesja z relikwiami św. Spirydona, najstarsza z czterech, na pamiątkę ocalenia od głodu w 1553 r. (część źródeł podaje 1550 r.). O 11:00, w chwili „pierwszego Zmartwychwstania”, z balkonów obwieszonych czerwonym suknem leci na ulice Listonu i Starego Miasta deszcz botides: glinianych dzbanów z wodą, które z hukiem rozbijają się o bruk. Zwyczaj wywodzi się zwykle od weneckiego wyrzucania starych rzeczy na Nowy Rok, ale jego pochodzenie jest niepewne. Potem orkiestry grają marsz „Graikoi”, nieoficjalny hymn wyspy.
• 21 maja – rocznica Enosis – święto przyłączenia Wysp Jońskich do Grecji w 1864 r., z defiladą i orkiestrami w Korfu.
• Letnie koncerty orkiestr i odpusty – w lipcu, zwykle w weekendy wieczorem: orkiestry dęte grają w pawilonie na Spianadzie [terminy do sprawdzenia]. W wioskach odbywają się panigyria, odpusty patronów z muzyką, tańcami i jedzeniem, m.in. w dni proroka Eliasza (20 lipca) i Agia Paraskevi (26 lipca) [miejsca i daty do sprawdzenia].
• Varkarola i procesja 11 sierpnia – w nocy 10 sierpnia w zatoczce Faliraki pod Starym Miastem odbywa się Varkarola: oświetlone łodzie, śpiewy i podpalenie łodzi na pamiątkę tureckiej floty z 1716 r. (w 2026 r. w poniedziałek 10 sierpnia o 21:30, stan na 2026-10). 11 sierpnia relikwie św. Spirydona przechodzą przez miasto na pamiątkę zwycięstwa w 1716 r.; tę procesję ustanowiła Wenecja. Po wyjeździe w lipcu już poza terminem.
• 15 sierpnia – Wniebowzięcie – najważniejsze święto lata w całej Grecji, z odpustami w wioskach Korfu i dużym ruchem na drogach.
• Pierwsza niedziela listopada – procesja z relikwiami na pamiątkę ocalenia od drugiej dżumy w 1673 r.
• 12 grudnia – święto św. Spirydona – relikwiarza nie wynosi się z kościoła, bo „święty przyjmuje gości u siebie”. Przyjeżdżają biskupi z Grecji i z zagranicy, a część liturgii odprawia się po rosyjsku.

Punkty GPX: Święta i wydarzenia (4)

Kuchnia i zwyczaje

• Pastitsada: niedzielny obiad Korfu: cielęcina albo kogut duszone długo w sosie pomidorowym z winem, octem, cynamonem, goździkami i liściem laurowym, podawane z grubym makaronem i tartym serem. Nazwa pochodzi od weneckiej pastissada.
• Sofrito: cienkie plastry cielęciny duszone w białym winie z czosnkiem, natką i octem, w gęstym, białym sosie; danie weneckiego pochodzenia.
• Bourdeto: ryba, najczęściej skorpena (bywa też dorsz), duszona w ostrym sosie z dużą ilością czerwonej papryki i cebuli; nazwa od weneckiego brodetto.
• Bianco i savoro: ryba duszona na biało z czosnkiem, cytryną i ziemniakami oraz smażona ryba marynowana w occie z rozmarynem i rodzynkami.
• Kumkwat i tsitsibira: słodycze i likier z kumkwatu oraz tsitsibira, domowe piwo imbirowe z imbiru, cytryny i cukru, pamiątka po Brytyjczykach. Do tego karmelizowane migdały (mandoles) i mandolato, nugat z migdałami i miodem.
• Oliwa i chleb: świeża oliwa z odmiany lianolia z lokalnych tłoczni, chleb i owcze masło z Korfu.
• Wino: białe kakotrygis i robola, czerwone petrokoritho; w tawernach domowe wino lane z beczki.
• Święty Spirydon w życiu codziennym: Spyros i Spyridon to bardzo częste imiona męskie na wyspie, a ikona świętego wisi w domach, autobusach i na łodziach.
• Krykiet i orkiestry: w weekendy na Spianadzie grają krykieciści i orkiestry dęte, a w Wielkanoc całe miasto wychodzi na ulice.

W literaturze

• Homer – „Odyseja” umieszcza na Scherii, wyspie Feaków, najpiękniejsze sceny gościnności: spotkanie Odyseusza z Nauzykaą nad rzeką (pieśń VI), pałac i sad króla Alkinoosa (VII), igrzyska i pieśni aojdy Demodoka, przy których Odyseusz płacze, słysząc o Troi (VIII). Utożsamienie Scherii z Korfu przyjmowali już starożytni (Tukidydes, Strabon), a sad Alkinoosa z oliwkami, figami i winem przypomina dzisiejsze korfiockie ogrody.
• Apoloniusz z Rodos (III w. p.n.e.) – w „Argonautykach” Argonauci uciekają z Kolchidy na wyspę Drepane, czyli Korfu, gdzie u Alkinoosa Jazon bierze ślub z Medeą w świętej grocie, żeby nie oddać jej pościgowi.
• Tukidydes (ok. 460 – ok. 400 p.n.e.) – opisał spór Korkyry z Koryntem, bitwę pod Sybota i wojnę domową na wyspie (księgi I i III). Jego rozważania o tym, jak wojna domowa niszczy moralność i zmienia znaczenie słów (III 82–83), czyta się do dziś przy każdej wojnie domowej.
• William Szekspir (1564–1616) – wyspę Prospera z „Burzy” (1611) od dawna łączy się z Korfu, choć tekst tego nie mówi. Lawrence Durrell nazwał swoją książkę o Korfu „Prospero's Cell”.
• Edward Lear (1812–1888) – w listach i dziennikach z lat korfiockich opisywał oliwne gaje i widoki na Albanię, a jego akwarele i obrazy z wyspy są w muzeach Londynu, New Haven i Minneapolis. Lawrence Durrell i korfiocka tłumaczka Maria Aspioti wydali w 1965 r. wybór jego tekstów „Lear's Corfu” [rok do sprawdzenia].
• Dionizjos Solomos (1798–1857) – w Korfu powstały jego najważniejsze dojrzałe utwory, pisane w żywej grece, a nie w języku urzędowym; urywki poematów, m.in. „Wolni oblężeni”, wydał po jego śmierci przyjaciel Iakovos Polylas.
• Lawrence Durrell (1912–1990) – „Prospero's Cell” (1945) to liryczna kronika drugiej połowy lat 30. w Białym Domu w Kalami: rybacy, święty Spirydon, wino i rozmowy z korfiockimi przyjaciółmi.
• Gerald Durrell (1925–1995) – trylogia korfiocka: „Moja rodzina i inne zwierzęta” (1956), „Ptaki, zwierzęta i krewni” (1969) i „Ogród bogów” (1978). Zabawne wspomnienia z lat 1935–1939, pełne skorpionów, żółwi, sów i ekscentrycznej rodziny, przeniesione do telewizji m.in. jako serial „Durrellowie” (2016–2019).
• Albert Cohen (1895–1981) – w powieściach „Mangeclous” (1938) i „Piękna pana” (1968) stworzył karykaturalną i czułą zarazem rodzinę Żydów z wyspy Kefalonia, wzorowaną na korfiockim getcie jego dzieciństwa.
• Mary Stewart (1916–2014) – w powieści sensacyjnej „This Rough Magic” (1964) aktorka na wakacjach na Korfu wpada w intrygę z delfinem i przemytnikami, a tło to wyspa „Burzy”.

Za dziedzińcem sad duży ciągnął się od brony,
Czteromorgowy, w koło płotem ogrodzony;
Kędy drzewa wysokie i kwieciem okryte,
Rodzą grenaty, gruszki, jabłka smakowite,
Słodkie figi; toż drzewa oliwne tam były;
Przez rok cały tak zimą, jak latem rodziły;
Bo w ciepławym zefirze co tam wciąż powiewa,
Jeden owoc się kluje, drugi już dojrzewa;
Jabłko idzie po jabłku, gruszkę gruszka spycha,
Figa figę, i owoc zawsze się uśmiecha.

— Homer, „Odyseja” VII 112–121 · przeł. Lucjan Siemieński (1873)

Przez siedem dni, jak długo Eurymedon, który przypłynął z sześćdziesięcioma okrętami, stał przy wyspie,
Kerkyrejczycy zabijali tych spośród siebie, których mieli za wrogów.
Zarzucali im, że chcą obalić władzę ludu, ale niektórzy zginęli z osobistej nienawiści,
a inni z rąk tych, którzy pożyczyli od nich pieniądze.
Śmierć przybierała każdą postać i, jak to zwykle bywa w takich czasach, nie było niczego, co by się nie zdarzyło, a nawet więcej.
Ojciec zabijał syna, błagających odrywano od świątyń i zabijano tuż przy nich,
a niektórych zamurowano w świątyni Dionizosa i tam pomarli.

— Tukidydes, „Wojna peloponeska” III 81.4–5 · przekład własny · tekst oryginalny

ἡμέρας τε ἑπτά, ἃς ἀφικόμενος ὁ Εὐρυμέδων ταῖς ἑξήκοντα ναυσὶ παρέμεινε,
Κερκυραῖοι σφῶν αὐτῶν τοὺς ἐχθροὺς δοκοῦντας εἶναι ἐφόνευον,
τὴν μὲν αἰτίαν ἐπιφέροντες τοῖς τὸν δῆμον καταλύουσιν, ἀπέθανον δέ τινες καὶ ἰδίας ἔχθρας ἕνεκα,
καὶ ἄλλοι χρημάτων σφίσιν ὀφειλομένων ὑπὸ τῶν λαβόντων·
πᾶσά τε ἰδέα κατέστη θανάτου, καὶ οἷον φιλεῖ ἐν τῷ τοιούτῳ γίγνεσθαι, οὐδὲν ὅτι οὐ ξυνέβη καὶ ἔτι περαιτέρω.
καὶ γὰρ πατὴρ παῖδα ἀπέκτεινε καὶ ἀπὸ τῶν ἱερῶν ἀπεσπῶντο καὶ πρὸς αὐτοῖς ἐκτείνοντο,
οἱ δέ τινες καὶ περιοικοδομηθέντες ἐν τοῦ Διονύσου τῷ ἱερῷ ἀπέθανον.

Drogi motocyklowe

Odległości i czasy są szacunkowe (stan na 2026-10). Drogi na wyspie są wąskie, kręte i latem zatłoczone, więc średnia prędkość rzadko przekracza 40 km/h.

• Wjazd na Pantokrator (ΕΠ18, ΕΠ19) – od wybrzeża w Pyrgi (zatoka Ypsos) serpentynami w górę przez Spartylas i Strinylas, potem wąską, stromą drogą na szczyt (906 m). Z dołu do szczytu ok. 17,5 km. Na górze monaster, kawiarnia i widok na całą wyspę i Albanię. Ostatni odcinek jest wąski, z ostrymi zakrętami, miejscami bez barierek [do sprawdzenia]; zjazd asfaltem przez Petalię i Lafki do Acharavi na północnym wybrzeżu, bo droga ze szczytu prosto do Starej Peritheii jest gruntowa (OSM, stan do sprawdzenia).
• Północny zachód: Paleokastritsa – Lakones – Makrades – Krini (Angelokastro), ΕΠ29 – od zatok Paleokastritsy serpentynami na zbocze do Lakones i punktów widokowych Bella Vista, dalej grzbietem przez Makrades do Krini, skąd krótki boczny wjazd pod Angelokastro. Kilkanaście kilometrów jednej z najbardziej widokowych dróg wyspy, ok. 20 km od Afionas. Do Paleokastritsy z miasta Korfu prowadzi główna droga EO24.
• Wybrzeże północno-wschodnie: Ypsos – Nissaki – Kalami – Kouloura – Kassiopi (ΕΠ17) – nadmorska droga z widokiem na Albanię przez cieśninę, z zakrętami nad zatokami i zjazdami do Kalami i Kouloury. Z miasta Korfu do Kassiopi ok. 35 km. W lipcu duży ruch, autobusy i skutery; najlepiej jechać rano.
• Środek wyspy: Pelekas i zachodnie wybrzeże – z miasta Korfu przez Kanakades albo Sinarades do Pelekas i Tronu Kajzera, potem zjazdy do plaż Glyfada i Myrtiotissa (strome i wąskie) oraz dalej grzbietem na południe przez Agios Gordios i Agios Mattheos w stronę laguny Korission. Spokojniejsza alternatywa dla głównej drogi EO25 na południe.

Uwagi na wszystkie drogi:

• Wąsko i ciasno: w wioskach jezdnia zwęża się do jednego pasa między domami, a za zakrętem może stać autobus albo ciężarówka z gazem; trzeba zwalniać i używać klaksonu przed ślepymi zakrętami.
• Turyści na skuterach i quadach: latem dużo niepewnych kierowców bez doświadczenia, zwłaszcza w okolicach kurortów.
• Nawierzchnia: asfalt bywa łatany, śliski po deszczu i zapylony; na zjazdach do plaż żwir i piasek.
• Upał i pożary: w lipcu jeździć rano i wieczorem; w czasie pożaru drogi bywają zamykane [do sprawdzenia przed wyjazdem].

Co widać z siodła

• Gaje oliwne: ogromne, poskręcane drzewa, często starsze niż sto lat, z czarnymi siatkami zwiniętymi na pniach albo rozłożonymi pod drzewami od jesieni do wiosny. Na Korfu oliwek nie strząsa się kijami, czeka się, aż same spadną.
• Cyprysy: ciemne, strzeliste kolumny przy kościołach, cmentarzach i wjazdach do posiadłości; razem z oliwkami tworzą typowy krajobraz wyspy.
• Weneckie wille i domy z wieżami: podupadłe dwory dawnej szlachty z herbami nad bramą, piętrowe domy z łukowymi oknami i zewnętrznymi schodami, w wioskach ochrowe i różowe tynki.
• Kapliczki i dzwonnice: małe kapliczki przy drodze (kandylakia) w miejscach wypadków albo na podziękowanie, a przy kościołach wolno stojące dzwonnice w stylu weneckim.
• Albania za cieśniną: z całego wschodniego wybrzeża widać szare góry Albanii i Epiru, a wieczorem światła Sarandy.
• Pantokrator z antenami: jasna, łysa góra z masztami na szczycie, widoczna z większości wyspy.
• Kumkwaty i cytrusy: w okolicach Nymfes i w ogrodach drobne pomarańczowe owoce na niskich drzewkach, a przy drodze kramy z likierem.
• Ikona św. Spirydona: na desce rozdzielczej autobusu, w kabinie łodzi rybackiej, w każdej tawernie.