Piotryseusztrasy i przewodniki motocyklowe

← Sardynia – wakacje z moto

Region · Włochy

Sardegna / Sardigna (Sardynia)

Sardegna / Sardigna (Sardynia)
Fot. Norbert Nagel, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons
StolicaCagliari
Powierzchniaok. 24 100 km², druga co do wielkości wyspa Morza Śródziemnego
Ludnośćok. 1,6 mln
Statusregion autonomiczny o statusie specjalnym (od 1948 r.)
Językiwłoski i sardyński; w Alghero kataloński, w Carloforte liguryjski
Najwyższy szczytPunta La Marmora w masywie Gennargentu, 1834 m
UNESCOSu Nuraxi w Barumini (1997); śpiew a tenore (2005, dziedzictwo niematerialne)

O regionie

Sardynia to wyspa starych gór, a nie wulkanów: granit i łupki w głębi lądu należą do najstarszych skał Europy, a wapienne płaskowyże wschodu pocięte są wąwozami i jaskiniami. Środek wyspy zajmują pastwiska, lasy dębu korkowego i masyw Gennargentu, wybrzeże ma prawie 1900 km, od białych plaż wschodu po klify zachodu. Wyspa jest prawie tak duża jak Sycylia, a mieszka na niej trzy razy mniej ludzi, więc poza kurortami i miastami drogi są puste, a krajobraz pasterski.

Historia zaczyna się od kultury nuragicznej epoki brązu (ok. 1800–900 p.n.e.), która zostawiła ok. 7000 kamiennych wież, święte studnie, grobowce gigantów i posągi wojowników z Mont'e Prama. Potem przyszli Fenicjanie i Kartagina (Tharros, Nora), od 238 r. p.n.e. Rzym, który eksploatował zboże i kopalnie, ale nigdy w pełni nie podporządkował górali z Barbagii. Po Bizancjum, w średniowieczu, wyspa podzieliła się na cztery niezależne królestwa, judykaty: Cagliari, Arboreę, Torres i Gallurę. Najdłużej przetrwała Arborea z Oristano. Jej władczyni Eleonora d'Arborea ogłosiła w 1392 r. Carta de Logu, zbiór praw spisany po sardyńsku, który obowiązywał aż do 1827 r. i jest dziś symbolem sardyńskiej tożsamości.

Od XIV do początku XVIII w. Sardynią rządziła Aragonia, a potem Hiszpania; z tego czasu pochodzą wieże strażnicze na wybrzeżu i katalońskie Alghero. W 1720 r. wyspa przeszła na książąt Sabaudii, którzy przyjęli tytuł królów Sardynii. Królestwo Sardynii z Turynem jako stolicą zjednoczyło w 1861 r. Włochy, więc to od tej wyspy wzięło nazwę państwo, które stworzyło nowoczesne Włochy. Sama Sardynia pozostała jednak biedna: malarię wytępiono dopiero w latach 1946–1950, a w głębi wyspy jeszcze w XX w. żyła tradycja zemsty rodowej i porwań dla okupu.

Sardyńczycy są dumni z odrębności. Sardyński jest osobnym językiem romańskim, uważanym za jeden z najbliższych łacinie; na tablicach przy wjazdach do wsi widać dwie nazwy, włoską i sardyńską. Wyspa żyje z turystyki, owiec (ok. 40% owiec Włoch, mleko na ser pecorino) [do sprawdzenia], korka, wina i kamienia. Region Barbagii i Ogliastry jest jedną z „niebieskich stref”, gdzie odsetek stulatków należy do najwyższych na świecie.

Kuchnia i zwyczaje

Co widać z siodła

Źródła: it.wikipedia.org/wiki/Sardegna, en.wikipedia.org/wiki/Sardinia, en.wikipedia.org/wiki/Nuragic_civilization, en.wikipedia.org/wiki/Judicates_of_Sardinia, en.wikipedia.org/wiki/Eleanor_of_Arborea, en.wikipedia.org/wiki/Kingdom_of_Sardinia, en.wikipedia.org/wiki/Sardinian_language, en.wikipedia.org/wiki/Blue_Zone, ich.unesco.org/en/RL/canto-a-tenore-sardinian..., whc.unesco.org/en/list/833

Miejsca na etapach przez region

Wszystkie miejsca z rozdziałów podróży, które przejeżdżają przez region – także te poza jego granicami.

Podróże przez ten region

Plik regionu w repozytorium