Piotryseusztrasy i przewodniki motocyklowe

← Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

Region · Hiszpania

Comunitat Valenciana (Wspólnota Walencka)

Comunitat Valenciana (Wspólnota Walencka)
Fot. Kriegerkalle, Public domain, Wikimedia Commons
StolicaWalencja (València)
Powierzchnia23 255 km², 3 prowincje: Alicante, Castellón, Walencja
Ludnośćok. 5,4 mln (2025)
Językiwalencki i hiszpański, oba urzędowe; po walencku mówi ok. połowa mieszkańców (2021)
Święta9 października – Dzień Wspólnoty (zdobycie Walencji w 1238 r.); Fallas 15–19 marca
UNESCOgiełda jedwabiu w Walencji (1996), gaj palmowy w Elche (2000), Misteri d'Elx (2001), Fallas (2016)

O regionie

Wspólnota Walencka to długi pas wybrzeża od delty Ebro po Murcję. Przy morzu ciągnie się płaska, żyzna równina z mułu rzek: horta, czyli ogrody warzywne, sady pomarańczowe i pola ryżowe wokół laguny Albufera. Kilkadziesiąt kilometrów w głąb lądu wyrastają góry na granicy z Aragonią i Kastylią: na północy Maestrat i Els Ports z Morellą, na zachodzie Serranos z Chelvą, a na południu, wokół Alicante i Elche, klimat staje się półpustynny. Z gór spływają barrancos, koryta suche przez większość roku. 29 października 2024 r. po ulewie barranco del Poyo zalało przedmieścia Walencji i powódź zabiła w regionie 229 osób; po wcześniejszej, z 1957 r., przełożono koryto Turii poza miasto, a w starym urządzono park.

Iberowie zostawili tu Damę z Elche, kamienne popiersie z V–IV w. p.n.e., odkopane 4 sierpnia 1897 r. na wzgórzu L'Alcúdia. Rzymianie założyli Walencję w 138 r. p.n.e. W czerwcu 1094 r., po 19 miesiącach oblężenia, zdobył ją Cyd i rządził nią aż do śmierci w 1099 r.; wdowa Jimena utrzymała miasto do 1102 r., po czym chrześcijanie je spalili i opuścili. Na stałe zdobył Walencję 9 października 1238 r. Jakub I Aragoński. Utworzył osobne królestwo w Koronie Aragońskiej, z własnymi prawami, Furs, ogłoszonymi uroczyście w 1261 r. W XV w. przeżyło złoty wiek literatury: wtedy Walencjanin Joanot Martorell napisał rycerski romans „Tirant lo Blanc”. Dwa ciosy przyszły później: w 1609 r. wygnano ok. 120 tys. moriskosów, potomków muzułmanów, czyli mniej więcej jedną trzecią mieszkańców, a po bitwie pod Almansą (25 kwietnia 1707 r.) Filip V Burbon zniósł Furs. Xàtivę, która stawiła mu opór, kazał spalić; w tamtejszym muzeum jego portret wisi od 1940 r. do góry nogami.

Walencki to według Akademii Języka Walenckiego (orzeczenie z 2005 r.) ten sam język, którym mówi się w Katalonii i na Balearach. Rozumie go ok. 76% mieszkańców, mówić potrafi ok. 51% (2021). Pas w głębi lądu, ok. ćwierci terytorium, od wieków mówi po hiszpańsku: m.in. Rincón de Ademuz, Serranos i Alto Palancia, a od zarazy z 1648 r. także Vega Baja z Torreviją. Na trasie słychać więc na zmianę jeden i drugi język: w Elche, Morelli i Peñíscoli walencki, w Torrevieji, Chelvie i Ademuz hiszpański.

Region to czwarta gospodarka Hiszpanii. Daje ok. połowy hiszpańskich cytrusów, a Hiszpania jest największym na świecie eksporterem świeżych cytrusów. W prowincji Castellón, wokół Vila-real, Onda i l'Alcora, powstaje ponad 90% hiszpańskich płytek ceramicznych. Na wybrzeżu Costa Blanca i Costa del Azahar żyje się z turystyki.

Kuchnia i zwyczaje

Co widać z siodła

Źródła: es.wikipedia.org/wiki/Comunidad_Valenciana, es.wikipedia.org/wiki/Valencia, es.wikipedia.org/wiki/Idioma_valenciano, es.wikipedia.org/wiki/Fueros_de_Valencia, es.wikipedia.org/wiki/Expulsión_de_los_moriscos, es.wikipedia.org/wiki/Batalla_de_Almansa, en.wikipedia.org/wiki/Lordship_of_Valencia, es.wikipedia.org/wiki/Dama_de_Elche, es.wikipedia.org/wiki/Misterio_de_Elche, es.wikipedia.org/wiki/Fallas, es.wikipedia.org/wiki/Paella_valenciana, es.wikipedia.org/wiki/Horchata_de_chufa, justiciaalimentaria.org/wp-content/uploads/20..., repositori.uji.es:443/xmlui/handle/10234/1657..., www.valenciabonita.es/2018/11/29/piedra-en-se..., www.congreso.es/docu/expo/DANA/Accesible.pdf

Miejsca na etapach przez region

Wszystkie miejsca z rozdziałów podróży, które przejeżdżają przez region – także te poza jego granicami.

Podróże przez ten region

Plik regionu w repozytorium