Chimborazo i Bolívar (Ekwador) · opcja
Chimborazo: najdalej od środka Ziemi
| Typ | gory, przyroda, droga motocyklowa |
|---|---|
| Czas | pół dnia z przejazdem przez rezerwat |
| Wstęp | rezerwat fauny Chimborazo; opłaty i godziny [do sprawdzenia] |
| Wys. | 6263 m n.p.m. (najwyższy szczyt Ekwadoru) |
| Od środka Ziemi | ok. 6384,4 km, o ok. 2,1 km dalej niż Mount Everest |
| Pierwsze wejście | 1880-01-04, Edward Whymper z Jean-Antoine'em i Louisem Carrelami |
| Rezerwat | od 1987 r., ok. 58,5 tys. ha; wikunie od 1988 r. |
O miejscu
Chimborazo, uśpiony wulkan pokryty lodowcem, ma 6263 m i jest najwyższą górą Ekwadoru. Jest jednak rekordzistą w innej kategorii: bo Ziemia jest spłaszczona przy biegunach i wybrzuszona na równiku, a Chimborazo leży zaledwie ok. jednego stopnia na południe od równika, jego szczyt jest najdalej od środka Ziemi ze wszystkich punktów na jej powierzchni, ok. 6384,4 km. To o ok. 2,1 km więcej niż wierzchołek Mount Everestu, choć Everest jest nad poziomem morza o ponad 2,5 km wyższy. Ostatnia erupcja była ok. 550 r. n.e. (± 150 lat).
Przez długi czas Chimborazo uważano za najwyższą górę świata, a próby wejścia na niego stały się częścią historii nauki. W czerwcu 1802 r. Alexander von Humboldt z Aimé Bonplandem i Ekwadorczykiem Carlosem Montúfarem doszedł do ok. 5875 m, wyżej niż wcześniej jakikolwiek Europejczyk, i zawrócił z powodu choroby wysokościowej. Doświadczenia z tej wyprawy posłużyły mu do rysunku pięter roślinności na zboczu wulkanu, jednego z najsłynniejszych obrazów w historii geografii. Szczyt zdobył dopiero 4 stycznia 1880 r. Anglik Edward Whymper z włoskimi przewodnikami Jean-Antoine'em i Louisem Carrelami. Ponieważ wielu w to wątpiło, w tym samym roku wszedł drugi raz, inną drogą, z Ekwadorczykami Davidem Beltránem i Franciskiem Campañą. Simón Bolívar napisał o górze utwór poetycki „Mi delirio sobre el Chimborazo” („Moje majaczenie na Chimborazo”).
Lodowiec Chimborazo zasila w wodę prowincje Bolívar i Chimborazo, a przez stulecia był też źródłem lodu. Hieleros, lodziarze z wiosek u stóp góry, wyrąbywali bloki lodu wysoko na zboczu i znosili je na targi w Riobambie i Guarandzie, a dawniej aż do miast na nizinie nadbrzeżnej. Ostatni z nich, Baltazar Ushca, stał się postacią znaną w całym kraju; zmarł 11 października 2024 r. w wieku 80 lat, a jego dzieci nie zamierzają kontynuować tego zajęcia. Wokół wulkanu rozciąga się rezerwat fauny Chimborazo (od 1987 r., ok. 58,5 tys. ha), do którego w 1988 r. sprowadzono z Chile i Peru wikunie, a w 1993 r. kolejne z Boliwii. Dziś pasą się na wyżynach rezerwatu, obok lam i alpak.
Na miejscu
- Drogą przez rezerwat do schroniska Carrel (ok. 4850 m), dostępnego samochodem z Riobamby, Ambato albo Guarandy; dalej pieszo do schroniska Whymper (ok. 5000 m).
- Wikunie przy drodze przez piaszczyste wyżyny wokół góry.
- Widok na górę z Riobamby w pogodny poranek.
Praktycznie
- Wysokość jest tu najpoważniejszą sprawą: przy schronisku Carrel jest ok. 4850 m, więc wjeżdżać dopiero po kilku dniach w Andach, bez wysiłku na górze; silnik traci moc.
- Zimno przez cały rok: na tej wysokości jest kilka stopni powyżej zera albo mróz, mocny wiatr i często mgła lub śnieg.
- Paliwo i noclegi w Riobambie (ok. 2750 m) albo w Guarandzie [stacje do sprawdzenia]; stan drogi przez rezerwat i zasady wjazdu motocyklem [do sprawdzenia].
Źródła (5)
en.wikipedia.org/wiki/Chimborazo, es.wikipedia.org/wiki/Volc%C3%A1n_Chimborazo, cites.org/sites/default/files/esp/cop/16/inf/..., communities.springernature.com/posts/a-histor..., primicias.ec/sociedad/muere-baltazar-ushca-ul...
-1.46917, -78.81750 (wikidata:Q14081)