Epicka droga motocyklowa · Argentyna
Caracoles de Villavicencio: z Mendozy przez Cruz de Paramillo do Uspallaty (RP52)
| Drogi | RP52 |
|---|---|
| Długość | ok. 110 km: ok. 51 km z Mendozy do Villavicencio betonem i asfaltem, ok. 26 km serpentynami na Cruz de Paramillo i ok. 33 km przez Paramillos do Uspallaty (OSRM, szacunkowo); z tego ok. 59 km drogi gruntowej i szutru od hotelu do Uspallaty |
| Przełęcze | Cruz de Paramillo (2954 m) |
| Charakter | przełęcz, serpentyny, szuter |
| Sezon | najlepiej X–XI i III–IV; latem (XII–II) ciepło, ale burze i osuwiska na szutrze, zimą (VI–IX) śnieg zamyka drogę na kilka dni po każdej śnieżycy, a na ok. 3000 m jest mroźno [do sprawdzenia] |
| Najwyżej | Cruz de Paramillo, ok. 2950 m według modelu terenu (climbfinder); inne źródła podają do 3100 m [do sprawdzenia] |
| Zakręty | legenda mówi o 365 („Camino del Año”); Vialidad Mendoza podaje ponad 250, strażnicy rezerwatu 270 |
| Nawierzchnia | do Villavicencio beton i asfalt, od hotelu do Uspallaty droga gruntowa i szuter (Vialidad Mendoza) |
| Dawniej | część dawnej RN7 Mendoza – Chile; serpentyny zbudowano po powodzi z 1934 r., która zniszczyła drogę i kolej doliną rzeki Mendoza |
| Hotel | Gran Hotel Villavicencio na ok. 1750 m, czynny 1940–1978/1979, od 2013 r. pomnik historyczny |
| Rezerwat | Reserva Natural Villavicencio od 2000 r., 62–72 tys. ha zależnie od źródła |
| Darwin | 1835-03-29 – 04-01: nocleg w Villavicencio i skamieniały las araukarii w Paramillos |
W środkowej części pasma, na wysokości około siedmiu tysięcy stóp,
zobaczyłem na nagim zboczu kilka śnieżnobiałych, sterczących słupów.
Były to skamieniałe drzewa: jedenaście zamienionych w krzemionkę,
a trzydzieści do czterdziestu w grubo skrystalizowany biały kalcyt.
Były gwałtownie urwane, a pionowe pnie sterczały kilka stóp nad ziemią.— Charles Darwin, „Podróż na okręcie Beagle” rozdz. XV, 30 marca 1835 · przekład własny · tekst oryginalny
In the central part of the range, at an elevation of about seven thousand feet,
I observed on a bare slope some snow-white projecting columns.
These were petrified trees, eleven being silicified,
and from thirty to forty converted into coarsely-crystallized white calcareous spar.
They were abruptly broken off, the upright stumps projecting a few feet above the ground.
O drodze
RP52 to dawna droga z Mendozy do Chile, zanim główny ruch przeszedł do doliny rzeki Mendoza. Przez stulecia kolonialna poczta, poganiacze mułów i podróżni szli z Mendozy na północny zachód, przez źródła Villavicencio i pasmo Uspallata, do doliny Uspallaty, a dalej przez Andy. Jako szosa droga była częścią dawnej RN7. Kiedy w 1934 r. wielka powódź zniszczyła drogę i kolej transandyjską w dolinie rzeki Mendoza, ruch do Chile wrócił na trasę przez Villavicencio, a nad źródłami zbudowano serpentyny, Caracoles de Villavicencio. Ludzie nazywają je „Camino del Año”, drogą roku, bo zakrętów ma być 365. Vialidad Mendoza liczy ich ponad 250, strażnicy rezerwatu 270. Po przebudowie RN7 dolnym szlakiem RP52 została drogą widokową: do Villavicencio betonem i asfaltem, dalej, przez ok. 60 km, ziemią i szutrem, bez stacji, usług i zasięgu telefonu.
Pierwsze ok. 50 km prowadzi z miasta przez suchą Pampa de Canota u stóp prekordyliery. W rezerwacie stoi pomnik Canota w miejscu, w którym w styczniu 1817 r. od Armii Andów José de San Martína odłączyła się kolumna Juana Gregoria de Las Herasa, by przejść przez Andy przełęczą Uspallata. Na końcu asfaltu, w zielonym jarze ze źródłami wody mineralnej, stoi Gran Hotel Villavicencio na ok. 1750 m: gmach w stylu normandzko-alpejskim z 1940 r. Ziemie i źródła kupił w 1923 r. hodowca Ángel Velaz i zaczął butelkować wodę, która rozsławiła nazwę w całym kraju. Ruch do Chile po powodzi z 1934 r. przyniósł gości i właściciele zbudowali wielki hotel dla zamożnej klienteli. Hotel zamknięto po mundialu 1978 r., a w 2000 r. tereny kupiła firma Aguas Danone, która utworzyła prywatny rezerwat przyrody. W styczniu 2020 r. fotopułapki nagrały tu dwa koty andyjskie, jeden z najrzadszych drapieżników Ameryki. Charles Darwin nocował w Villavicencio 29 marca 1835 r. w drodze z Mendozy do Chile i zanotował, że o tej „samotnej lepiance o szumnej nazwie Villa Vicencio” wspomina każdy podróżny, który przechodził przez Andy.
Za hotelem zaczynają się serpentyny: ok. 25 km nawrotów na stromym zboczu, aż do punktu widokowego El Balcón i do Cruz de Paramillo, najwyższego punktu drogi (ok. 2950–3100 m według różnych źródeł). Według tablicy przy drodze krzyż postawili jezuici w XVII w., krzyż Matki Boskiej Fatimskiej obok pochodzi z 1940 r., a nazwa Paramillos wzięła się od podobieństwa do páramo, wysokogórskiego pustkowia. Z przełęczy widać na zachodzie ośnieżoną Cordillera del Tigre, a przy dobrej pogodzie także wierzchołek Aconcagui. Dalej droga prowadzi przez płaskowyż Paramillos obok ruin kopalń srebra, ołowiu i cynku, uznawanych za pierwsze kopalnie Argentyny. Hiszpanie eksploatowali je od XVII w. (źródła podają daty od 1614 do 1638 r.), a ruiny pieców i murów stoją przy samej szosie. Niedaleko leży skamieniały las araukarii, który Darwin opisał 30 marca 1835 r. Zrozumiał wtedy, że drzewa wyrosły kiedyś na brzegu oceanu, zostały zalane i przykryte lawą, a potem wypiętrzone razem z górami. Ostatnie kilometry to zjazd do zielonej doliny Uspallaty. Tam RP52 spotyka RN7, czyli drogę Los Caracoles i Paso Los Libertadores do Chile; dalej można wrócić do Mendozy asfaltem przez Potrerillos i zamknąć pętlę.
Na drodze
- Mendoza – Villavicencio (ok. 51 km): beton i asfalt, prosto przez pustynną Pampa de Canota, w weekendy dużo aut z miasta. Odcinek dojazdowy.
- Caracoles (ok. 25 km od hotelu do El Balcón): wąska droga gruntowa z setkami ciasnych nawrotów na stromym zboczu, bez barierek, miejscami w jednym pasie. Z naprzeciwka wyłaniają się terenówki wycieczkowe. Po deszczach koleiny, podmyte krawędzie i kamienie na zakrętach, w suchą pogodę kurz i luźny żwir.
- Paramillos – Uspallata (ok. 33 km): szuter i ubita ziemia przez płaskowyż na ok. 2600–3000 m, tarka i piach, a na końcu długi zjazd do doliny. Na drodze i obok niej pasą się gwanako.
- Tempo: Vialidad Mendoza ostrzega, że 50 km tej drogi zajmuje dwie–trzy godziny. Trzeba liczyć cały dzień, z postojami.
- Kierunek: z Mendozy do Uspallaty serpentyny pokonuje się pod górę, co na szutrze jest łatwiejsze, a Andy z Aconcaguą są przed jadącym. W odwrotną stronę zjazd po luźnym żwirze wymaga ostrożnego hamowania.
Praktycznie
- Tankowanie: ostatnie stacje w Mendozie, następne dopiero w Uspallacie (YPF i ACA przy RN7), ok. 110 km dalej. Na samej drodze nie ma paliwa, warsztatów ani pomocy (stan na 2026-10, źródła: OSM, Vialidad Mendoza).
- Postoje: pomnik Canota, Gran Hotel Villavicencio (z zewnątrz; zwiedzanie i kawiarnia w rezerwacie [do sprawdzenia]), punkt widokowy El Balcón, Cruz de Paramillo, ruiny kopalń Paramillos, skamieniały las Darwina, Uspallata.
- Zamknięcia: ulewy i śnieżyce zamykają drogę regularnie. W styczniu 2025 r. osuwiska skał i błota koło Villavicencio zamknęły ją na co najmniej 10 dni, a w sierpniu 2026 r. otwarto ją dopiero po odśnieżaniu, z zaleceniem ostrożności (źródła: Gobierno de Mendoza, Los Andes). Codzienny stan dróg podaje Dirección Provincial de Vialidad Mendoza [do sprawdzenia przed wyjazdem].
- Opłaty: źródła nie wymieniają opłat za przejazd RP52; zasady wstępu do rezerwatu Villavicencio (np. godziny otwarcia bramy) [do sprawdzenia].
- Brak zasięgu: na odcinku od hotelu do Uspallaty nie ma sygnału telefonu. Warto zostawić komuś informację o planie przejazdu i mieć wodę na cały dzień.
Źródła (15)
es.wikipedia.org/wiki/Reserva_natural_Villavicencio, es.wikipedia.org/wiki/Gran_Hotel_Villavicencio, es.wikipedia.org/wiki/Paramillos_de_Uspallata, es.wikipedia.org/wiki/Uspallata, www.gutenberg.org/ebooks/944, www.lagaceta.com.ar/nota/1143042/sociedad/rut..., www.mendoza.gov.ar/prensa/reacondicionan-el-c..., www.mendoza.gov.ar/prensa/la-ruta-a-villavice..., www.mendoza.gov.ar/prensa/las-rutas-a-uspalla..., www.losandes.com.ar/sociedad/vialidad-habilit..., www.elsol.com.ar/?p=1723778, climbfinder.com/us/climbs/cruz-de-paramillo-uspallata, commons.wikimedia.org/wiki/File:Mendoza_-_Cru..., www.openstreetmap.org/node/3779624607, www.openstreetmap.org/way/226826958