Epicka droga motocyklowa · Włochy
Wybrzeże Gallury: Castelsardo – Isola Rossa – Santa Teresa – Palau (SP90 i SS133bis)
| Drogi | SP90, SS134, SS133bis |
|---|---|
| Długość | ok. 104 km, z tego ok. 79 km Castelsardo – Santa Teresa i ok. 25 km Santa Teresa – Palau (OSRM, szacunkowo) |
| Charakter | wybrzeże |
| Sezon | przez cały rok; w lipcu i sierpniu tłok koło Santa Teresy i Palau, najlepiej w maju, czerwcu i wrześniu |
| Skały | trachity w Anglonie, czerwone porfiry i granity w Gallurze |
| Wieże | Isola Rossa (ok. 1595 r.), Vignola, Longonsardo w Santa Teresie |
| Santa Teresa | założona 12 sierpnia 1808 r. dekretem Wiktora Emanuela I |
| Dalej | prom z Palau na La Maddalenę, ok. 20 minut [do sprawdzenia] |
| GPX | ślad drogi (OpenRouteService, sprawdź w nawigacji) |
O drodze
Droga biegnie wzdłuż północnego wybrzeża Sardynii, od zatoki Asinara do Cieśniny Bonifacio. Zaczyna się w Castelsardo, miasteczku na trachitowej skale nad morzem. Według tradycji genueński ród Dorii założył tu zamek w 1102 r. (wykopaliska wskazują raczej na drugą połowę XIII w.) i nazwał go Castelgenovese. Za Aragończyków miasto było Castellaragonese, a obecne imię nadali mu Sabaudowie w 1767 r. W zamku działa muzeum plecionkarstwa śródziemnomorskiego, a na uliczkach starszego miasta wciąż plecie się kosze z karłowatej palmy. Za Valledorią, przy ujściu Coghinas, droga SP90 wchodzi w Gallurę i robi się coraz bardziej skalista.
Isola Rossa to dawna przystań chroniona hiszpańską wieżą z ok. 1595 r., nazwana od czerwonawej wysepki ok. 500 m od brzegu. Pod koniec XIX w. ładowano tu na statki węgiel drzewny z interioru; osadę założyli rybacy z Ponzy łowiący langusty i koral, węglarze z Toskanii, marynarze z Genui i pasterze z okolicy. Dalej ciągnie się Costa Paradiso: czerwone porfiry i granity wyrzeźbione przez wiatr i morze w kopuły, nisze i dziurawe głazy (tafoni). Osiedle wakacyjne powstało tu pod koniec lat 60. XX w., wiele domów zaprojektował architekt Alberto Ponis, dopasowując je do skał i do tradycyjnych gospodarstw gallurskich (stazzi). Gmina Aglientu ma 32 km wybrzeża, z czego 22 km to plaże, m.in. Rena Majore i Vignola z kolejną wieżą strażniczą.
Santa Teresa Gallura powstała 12 sierpnia 1808 r. na rozkaz króla Wiktora Emanuela I, który sam narysował prostokątną siatkę ulic i nazwał miasto na cześć żony, Marii Teresy. W starożytności był tu port Longonsardo, z którego wożono do Rzymu granit z pobliskiego Capo Testa. Z tarasów nad miastem widać przez Cieśninę Bonifacio klify Korsyki. Droga SS133bis prowadzi stąd na wschód do Palau, nad którym stoi Roccia dell'Orso, granitowa skała w kształcie niedźwiedzia, znak dla żeglarzy już w starożytności. Z Palau krótki prom przewozi na La Maddalenę. W 1793 r. marynarze z wyspy i sardyńscy pasterze odparli tu atak, w którym brał udział młody Napoleon Bonaparte. Na samej wyspie i przez most na Caprerę prowadzą widokowe drogi SP53, SP114 i SP91, wokół wyspy i do domu Garibaldiego.
Na drodze
- Castelsardo – Isola Rossa: szersza droga przez równinę Coghinas i pagórki, potem coraz więcej zakrętów nad morzem.
- Isola Rossa – Santa Teresa: SP90 odchodzi czasem od brzegu w granitowe wzgórza z makią i dębami korkowymi; łuki płynne, asfalt zwykle dobry, mało wsi.
- Santa Teresa – Palau: SS133bis szybsza, z widokami na archipelag La Maddalena; latem ruch aut z wypożyczalni i kamperów.
- Wiatr: mistral wieje tu często i szarpie motocyklem na odkrytych odcinkach przy Isola Rossa i Santa Teresie; przy porywach ponad 100 km/h odpuść.
- Kierunek i pora: z zachodu na wschód, rano; w lipcu i sierpniu im bliżej Palau i Costa Smeralda, tym tłoczniej.
Praktycznie
- Tankowanie: w Castelsardo, Valledorii, potem w Santa Teresie i Palau [do sprawdzenia]; między Isola Rossa a Santa Teresą stacji jest mało.
- Postoje: wieża i port w Isola Rossa, punkty widokowe nad Costa Paradiso, Capo Testa (boczna droga z Santa Teresy, ok. 4 km [do sprawdzenia]), Roccia dell'Orso pod Palau (wejście płatne [do sprawdzenia]). Kilka km za Castelsardo przy drodze SS134 na Sedini stoi Roccia dell'Elefante, trachitowa skała w kształcie słonia.
- La Maddalena: prom z Palau kursuje często przez cały dzień, motocykl płaci osobno [rozkład i ceny do sprawdzenia przed wyjazdem]. Latem warto płynąć wcześnie rano.
- Pożary i wiatr: w sezonie pożarowym (zwykle od czerwca do października) przy silnym mistralu drogi przez makię bywają zamykane (stan na 2026-10, [do sprawdzenia przed wyjazdem]).
- Z Bosy: do Castelsardo ok. 130 km.
Źródła (7)
it.wikipedia.org/wiki/Castelsardo, it.wikipedia.org/wiki/Isola_Rossa_(Trinità_d'..., it.wikipedia.org/wiki/Trinità_d'Agultu_e_Vignola, it.wikipedia.org/wiki/Aglientu, it.wikipedia.org/wiki/Santa_Teresa_Gallura, it.wikipedia.org/wiki/Palau_(Italia), commons.wikimedia.org/wiki/File:Isola_Rossa_v...