Epicka droga motocyklowa · Węgry
Zakole Dunaju i Pilis: Szentendre – Wyszehrad – Ostrzyhom – Dobogókő – Pomáz (1116, 11, 1111)
| Drogi | 1116, 11, 1111 |
|---|---|
| Długość | ok. 82 km pętli Szentendre – Wyszehrad – Ostrzyhom – Dobogókő – Pomáz (ORS, szacunkowo), z tego ok. 19 km drogi 1116 przez góry i ok. 31 km drogi 1111 z Ostrzyhomia do Pomázu |
| Charakter | serpentyny |
| Sezon | cały rok; po ulewach i przy śniegu ruch na drodze 1116 między Pilisszentlászló a Wyszehradem bywa ograniczany (osypujące się skały) |
| Dobogó-kő | 700 m, najwyższy szczyt Gór Wyszehradzkich, z widokiem na Zakole Dunaju |
| Droga 1116 | Szentendre – Pilisszentlászló – Wyszehrad (Lepence), serpentyny i skalne ściany nad drogą |
| Droga 1111 | Budakalász – Pomáz – Pilisszentkereszt – Pilisszentlélek – Ostrzyhom, na granicy Pilisu i Gór Wyszehradzkich; ograniczenie prawie w całości 90 km/h (2019) |
| Bazylika w Ostrzyhomiu | największy kościół Węgier, budowa 1822–1869, kopuła ok. 100 m nad ziemią |
| Most Marii Walerii | 1895, zniszczony w 1919 i 1944 r., odbudowany w 2001 r.; ok. 500 m do Štúrova na Słowacji |
O drodze
Pod Wyszehradem Dunaj, płynący dotąd na wschód, skręca ostro na południe ku Budapesztowi. Zakole powstało prawdopodobnie na skraju kaldery wulkanu sprzed ok. 15 mln lat: rzeka przecięła tu łuk gór wulkanicznych między Börzsönyem na lewym brzegu a Górami Wyszehradzkimi na prawym. Ta pętla łączy brzeg rzeki z dwiema drogami przez góry. Zaczyna się w Szentendre, barokowym miasteczku, do którego w 1690 r., w czasie wojny z Turkami, przybyli liczni Serbowie; ich cerkwie do dziś stoją w centrum. Droga 1116 wspina się stąd przez Pilisszentlászló i zjeżdża doliną Ágas do Lepence nad Dunajem; węgierski opis drogi wspomina strome nawroty i skalne ściany, z których po ulewach sypią się kamienie.
Drogą 11 jedzie się dalej brzegiem przez Wyszehrad. Od 1325 r. była tu siedziba króla Karola Roberta, a w listopadzie 1335 r. zjazd z Janem Luksemburskim i Kazimierzem Wielkim, na którym Kazimierz za 20 tys. kop groszy praskich wykupił zrzeczenie się praw do polskiej korony. Nad miastem stoi cytadela (Fellegvár), niżej ruiny renesansowego pałacu Macieja Korwina. Za Dömösem i Pilismarótem droga dochodzi do Ostrzyhomia, gdzie Stefan I w latach 1001–1010 zbudował pierwszą katedrę Węgier. Dzisiejsza bazylika, największy kościół kraju, powstawała od 1822 do 1869 r.; na jej konsekrację w 1856 r. Franciszek Liszt napisał „Mszę ostrzyhomską”, a w krypcie spoczywa kardynał József Mindszenty. U stóp wzgórza most Marii Walerii z 1895 r., wysadzony w 1944 r. i odbudowany dopiero w 2001 r., prowadzi do słowackiego Štúrova.
Powrót drogą 1111 biegnie doliną Szentlélek i Dera, czyli granicą między wulkanicznymi Górami Wyszehradzkimi a wapiennym Pilisem, ulubionym terenem łowieckim średniowiecznych królów i dawnych pustelników paulinów. Ok. 2,5 km w bok od drogi leży Dobogókő pod szczytem Dobogó-kő (700 m), najwyższym w Górach Wyszehradzkich, popularnym celem wycieczek od końca XIX w. Ze skał nad stromym północnym stokiem widać całe Zakole, a przy przejrzystym powietrzu podobno nawet Mátrę i Tatry. Dalej droga przez Pilisszentkereszt (słow. Mlynky), wieś zasiedloną za Marii Teresy przez Słowaków z Górnych Węgier i Niemców, zjeżdża do Pomázu i z powrotem do doliny Dunaju. Na skraju wsi leżą ruiny opactwa cystersów założonego przez Belę III w 1184 r.; pochowano w nim królową Gertrudę, żonę Andrzeja II, zamordowaną w 1213 r., bohaterkę dramatu „Bánk bán” Józsefa Katony.
Na drodze
- Szentendre – Pilisszentlászló – Lepence (1116): ok. 19 km z wieloma prawie pełnymi nawrotami przy dobrej widoczności, ale nawierzchnia słaba, z kamieniami i dziurami (2019, źródło: Autónavigátor); w weekendy autobusy wycieczkowe.
- Lepence – Wyszehrad – Ostrzyhom (11): ok. 25 km spokojnej jazdy brzegiem Dunaju przez miasteczka, z ograniczeniami prędkości i ruchem z Budapesztu.
- Ostrzyhom – Dobogókő – Pomáz (1111): zakręty przeważnie szerokie, ostrzejsze za Dobogókő, z ciasnym lewym nawrotem; krawędzie jezdni połamane, dziury głównie za Pilisszentkereszt, ograniczenie prawie w całości 90 km/h (2019, źródło: Autónavigátor). Aktualny stan nawierzchni [do sprawdzenia].
- Ruch: to najbliższe góry od Budapesztu, więc w weekendy przy parkingach i w Dobogókő jest tłoczno; w dni powszednie drogi są spokojne.
- Kierunek: pętla w tę stronę daje serpentyny 1116 na rozgrzewkę, Dunaj w środku i najlepsze widoki z Dobogókő na koniec.
Praktycznie
- Tankowanie: w Szentendre, w Wyszehradzie przy drodze 11, w Ostrzyhomiu i w Pomázie (według OSM, stan na 2026-10); na drogach 1116 i 1111 przez góry stacji nie ma.
- Postoje: duży leśny parking przed Pilisszentlászló przy drodze 1116, z początkiem szlaków, kąpielisko termalne w Lepence, parkingi pod cytadelą w Wyszehradzie i pod bazyliką w Ostrzyhomiu, punkty widokowe w Dobogókő.
- Zamknięcia: przy złej pogodzie droga 1116 między Pilisszentlászló a Wyszehradem bywa zamykana albo ruch jest ograniczany [stan do sprawdzenia przed wyjazdem].
- Granica: mostem Marii Walerii przejedziesz z Ostrzyhomia na Słowację; obie strony są w strefie Schengen, ale czasowe kontrole graniczne trzeba sprawdzić przed wyjazdem [do sprawdzenia].
- Opłaty: drogi 1116, 11 i 1111 są bezpłatne.
Źródła (15)
hu.wikipedia.org/wiki/1116-os_mellékút_(Magyarország), hu.wikipedia.org/wiki/1111-es_mellékút_(Magyarország), hu.wikipedia.org/wiki/11-es_főút_(Magyarország), www.autonavigator.hu/cikkek/csapatnal-a-hetve..., hu.wikipedia.org/wiki/Visegrádi-hegység, hu.wikipedia.org/wiki/Pilis_(hegység), hu.wikipedia.org/wiki/Dobogó-kő, hu.wikipedia.org/wiki/Dobogókő, en.wikipedia.org/wiki/Danube_Bend, en.wikipedia.org/wiki/Szentendre, en.wikipedia.org/wiki/Visegrád,_Hungary, pl.wikipedia.org/wiki/Zjazdy_w_Wyszehradzie, hu.wikipedia.org/wiki/Pilisszentkereszt, en.wikipedia.org/wiki/Esztergom_Basilica, en.wikipedia.org/wiki/Mária_Valéria_Bridge