Epicka droga motocyklowa · Albania
Qafa e Llogarasë i Riwiera Albańska: Wlora – Llogara – Himara – Saranda (SH8)
| Drogi | SH8 |
|---|---|
| Długość | ok. 127 km Wlora – Saranda, z tego ok. 38 km Orikum – przełęcz – Dhërmi (OSRM, szacunkowo, starą drogą przez przełęcz) |
| Przełęcze | Qafa e Llogarasë (1027 m) |
| Charakter | przełęcz, serpentyny, wybrzeże |
| Sezon | zwykle od kwietnia do października; od listopada do marca na przełęczy deszcz, mgła i możliwy lód, wtedy zostaje tunel [do sprawdzenia] |
| Najwyżej | Qafa e Llogarasë, 1027 m (OSM; w części źródeł 1043 m) |
| Przewyższenie | ok. 1000 m z Orikum nad morzem na przełęcz |
| Droga SH8 | 126 km z Fier do Sarandy; odcinek nad Riwierą przebudowany w 2009 r. |
| Tunel | Tuneli i Llogarasë, ok. 5,9 km, otwarty 5 lipca 2024 r., od 24 maja 2025 r. stale czynny |
| Park narodowy | Llogara, od 1966 r. |
| GPX | ślad drogi (OpenRouteService, sprawdź w nawigacji) |
Nazajutrz dotarł do lądu. Między skałami Gór Cerauńskich
i innymi niebezpiecznymi miejscami znalazł spokojne kotwicowisko,
a bojąc się wszystkich portów, które – jak sądził – trzymali przeciwnicy,
wysadził żołnierzy w miejscu zwanym Palaeste,
nie straciwszy ani jednego okrętu.— Gajusz Juliusz Cezar, „O wojnie domowej” III 6 · przekład własny · tekst oryginalny
Postridie terram attigit. Inter Cerauniorum saxa
et alia loca periculosa quietam nactus stationem
et portus omnes timens, quos teneri ab adversariis arbitrabatur,
ad eum locum, qui appellabatur Palaeste,
omnibus navibus ad unam incolumibus milites exposuit.
O drodze
SH8 to albańska droga krajowa z Fier przez Wlorę do Sarandy, licząca 126 km; jej początki sięgają około 1920 r. [do sprawdzenia]. Najpiękniejszy odcinek zaczyna się za Wlorą, gdzie droga zostawia płaskie wybrzeże Zatoki Wlorskiej i przez Orikum, dawny Orikos, wjeżdża w dolinę Dukat, a potem wspina się w Góry Cerauńskie aż na przełęcz Qafa e Llogarasë (1027 m). Przez dziesięciolecia był to jedyny przejazd z Wlory na Riwierę. W 2009 r. przebudowa drogi nad morzem otworzyła wybrzeże dla masowego ruchu, a 5 lipca 2024 r. otwarto pod przełęczą Tuneli i Llogarasë, najdłuższy tunel Albanii (ok. 5,9 km), który skrócił przejazd z Dukatu do Palasë z ponad pół godziny do kilku minut. Po etapie prac wykończeniowych tunel działa bez przerwy od 24 maja 2025 r. i dziś to on nosi numer SH8, a stara droga przez przełęcz została dla tych, którzy przyjeżdżają dla widoków.
Północny podjazd prowadzi przez Park Narodowy Llogara, utworzony w 1966 r. Rosną tu sosny czarne i bośniackie oraz jodły; wiatr od morza powykrzywiał niektóre drzewa w kształty, z których najsłynniejsza jest „sosna-flaga”. W lesie żyją sarny, kozice, żbiki i wilki, a nad granią krążą sępy płowe i orły przednie. Kilka kilometrów od przełęczy leży Qafa e Cezarit, „przełęcz Cezara”. W styczniu 48 r. p.n.e. Juliusz Cezar przepłynął z Brundyzjum przez Adriatyk z siedmioma legionami, ominął porty obsadzone przez flotę Pompejusza i wysadził wojsko u stóp tych gór, w miejscu zwanym Palaeste, utożsamianym z dzisiejszą Palasë. Zaraz potem zajął Orikos, a tradycja wiąże z jego marszem nazwę przełęczy.
Za grzbietem droga spada ku Riwierze: przez Palasë i Dhërmi, wieś na zboczu na wysokości ok. 200 m, gdzie zjazd z przełęczy widać jak zygzak na całej ścianie góry. Dalej biegnie nad morzem przez Himarę i obok zatoki Porto Palermo. Na cyplu stoi tam twierdza, którą według napisu nad wejściem francuscy inżynierowie zbudowali w 1804 r. dla Ali Paszy z Tepeleny; rok wcześniej pasza proponował port i twierdzę brytyjskiej flocie. Po drugiej stronie zatoki w czasach Hodży wykuto w skale tunel bazy okrętów podwodnych. Za Borshem, z najdłuższą plażą nad Morzem Jońskim (ok. 7 km), droga odchodzi od brzegu i przez gaje oliwne i cytrusowe dochodzi do Sarandy naprzeciw Korfu.
Na drodze
- Orikum – przełęcz: ok. 12 km serpentyn i ok. 1000 m w górę przez sosnowy las. Asfalt jest dobry, a największą trudnością są ślepe zakręty: autokary biorą nawroty powoli i nie mają gdzie zjechać, więc za nimi tworzą się kolejki na 5–15 minut. Przewodniki motocyklowe uważają ten podjazd za najlepszy kawałek jazdy w Albanii.
- Przełęcz – Dhërmi: zjazd po otwartym, nagim zboczu jest ciaśniejszy i bardziej stromy (8–10%), a cały czas widać morze i Riwierę. Na grzbiecie dmie boczny wiatr, który przesuwa lżejsze motocykle.
- Pułapka nawigacji: tunel jest dziś główną drogą SH8, więc nawigacja wybierze go sama. Żeby jechać przez przełęcz, dodaj punkt na przełęczy albo zablokuj tunel w ustawieniach trasy.
- Dhërmi – Himara – Saranda: droga dobra, ale z wąskimi odcinkami nad urwiskiem koło Drymades, na południe od Porto Palermo i koło Bunec. Po ulewach osuwające się kamienie potrafią zamknąć pas na godzinę lub dwie, a na załatanych odcinkach za Porto Palermo brakuje linii środkowej.
- Ruch i zwierzęta: najgroźniejsze jest wyprzedzanie na ślepych zakrętach, także przez auta jadące z przeciwka. Na łukach zostaje żwir, przy skrzyżowaniach plamy oleju, a na niższych partiach Llogary chodzą kozy i owce. Po zmroku lepiej nie jechać, bo zdarzają się nieoświetlone ciągniki i wozy.
- Kierunek: z północy na południe, czyli tak, jak jedzie plan podróży: długi podjazd przez las, a na przełęczy nagle cała Riwiera pod kołami.
Zobacz na filmie
- ▶ Przełęcz Llogara z kasku, bez komentarza
RedZeus900 · YouTube - ▶ Motocyklem przez Llogarę w chmurach
RIDER'S LANE · YouTube
Praktycznie
- W tej podróży: trasa główna dnia D0 prowadzi starą drogą przez przełęcz (węzeł Llogara), a dalej SH8 przez Dhërmi, Himarę i Porto Palermo do Sarandy.
- Tankowanie: do pełna w Wlorze albo w Orikum. Na górskim odcinku do Dhërmi stacji nie ma; pierwsza jest przy drodze koło Dhërmi i Drymades, potem w Himarze, Borshu (bywa zamknięta) i Sarandzie. Na wsi często tylko gotówka; benzyna ok. 250 lek/l (stan na 2026-05, źródła: himara.net, OSM; [do sprawdzenia przed wyjazdem]).
- Postoje: restauracje i hotele w lesie pod przełęczą od strony północnej, zatoczki i platforma widokowa przy drodze na przełęcz [do sprawdzenia, która strona], twierdza w Porto Palermo z parkingiem przy drodze.
- Mgła i pogoda: od kwietnia do października na przełęczy prawie co rano wisi mgła, która zwykle schodzi do ok. 11:00; w mgle widoczność spada do kilkudziesięciu metrów. Na przełęczy jest o 8–12 °C chłodniej niż nad morzem. Od listopada do marca lepiej wybrać tunel, czynny przez całą dobę.
- Opłaty: stara droga przez przełęcz jest bezpłatna. Za tunel Wikipedia podaje stawki (motocykl 100 lek, samochód 250 lek), ale przewodnik z 2026 r. pisze, że opłat jeszcze nie pobiera się (stan na 2026-10, [do sprawdzenia przed wyjazdem]).
Źródła (14)
en.wikipedia.org/wiki/SH_8_(Albania), en.wikipedia.org/wiki/Llogara_Pass, en.wikipedia.org/wiki/Llogara_Tunnel, en.wikipedia.org/wiki/Llogara_National_Park, en.wikipedia.org/wiki/Albanian_Riviera, en.wikipedia.org/wiki/Porto_Palermo_Castle, www.wikidata.org/wiki/Q7232164, www.thelatinlibrary.com/caesar/bc3.shtml, top-channel.tv/english/llogara-tunnel-is-open..., a2news.com/english/shqiperia/aktualitet/hapet..., himara.net/blog/albania-road-conditions-2026, himara.net/blog/albanian-riviera-motorcycle-guide, www.dangerousroads.org/eastern-europe/albania.html, www.openstreetmap.org/node/1816795281