Piotryseusztrasy i przewodniki motocyklowe

← Epickie drogi motocyklowe

Linia: ślad z OpenRouteService (wariant bez autostrad), dane © OpenStreetMap contributors – przed jazdą sprawdź go w nawigacji.

Epicka droga motocyklowa · Włochy

Tacchi d'Ogliastra: Arbatax – Jerzu – Ulassai – Lanusei (SS125, SP11, SS198)

Tacchi d'Ogliastra: Arbatax – Jerzu – Ulassai – Lanusei (SS125, SP11, SS198)
Fot. Roberto Mura, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons
DrogiSS125, ex SS125, SP11, SS198
Długośćok. 69 km Arbatax – Lanusei, z tego ok. 45 km do Ulassai (OSRM, szacunkowo)
PrzełęczeGenna Cresia
Charakterprzełęcz, serpentyny, płaskowyż
Sezonprzez cały rok; latem upał w dolinach, wiosną zielono i kwitnie makia
Tacchidolomitowe stoliwa z jury na łupkach paleozoicznych
Ulassai775 m, najwyżej położona wieś Ogliastry
Jerzuwieś wina Cannonau, spółdzielnia winiarska z lat 50. XX w.
Opuszczone wsieGairo Vecchio i Osini Vecchio po powodzi w listopadzie 1951 r.
Sztuka„Legarsi alla montagna” Marii Lai, 1981 r.
GPXślad drogi (OpenRouteService, sprawdź w nawigacji)

O drodze

Pętla zaczyna się nad morzem w Arbatax, porcie Tortolì znanym z czerwonych porfirowych skał nad wodą, i prowadzi na południe starą drogą SS125. Szybka SS125var przejęła ruch dalekobieżny, więc dawna trasa, w części zdegradowana do drogi lokalnej, jest spokojna. Za siodłem Genna Cresia, gdzie zaczyna się dolina rzeki Quirra, droga SP11 „di Genna Cresia” wspina się serpentynami przez winnice i gaje oliwne do Jerzu, a dalej do Ulassai. Nad obiema wsiami wznoszą się tacchi (dosłownie „obcasy”), pionowościenne stoliwa z jasnego dolomitu. Na zboczu pod Jerzu widać przekrój ok. 400 mln lat historii ziemi: u dołu paleozoiczne łupki i kwarcyty, na górze jurajskie skały węglanowe, osadzone w płytkim morzu i dziś rozcięte przez rzeki w kaniony i jaskinie. Na krawędziach tacchi wspinacze z całej Europy chodzą drogami wspinaczkowymi, z których pierwszą wytyczono w 1981 r.

Jerzu (ok. 450 m) to stolica wina Cannonau. Już w XVI w. wino wożono stąd „drogami wina” do Nuoro i na wybrzeże Sarrabus, skąd żaglowce zabierały je do Genui. Pod koniec XIX w. filoksera omal nie zniszczyła miejscowych winnic, które ocalono dzięki szczepieniu na amerykańskich podkładkach. W latach 50. XX w. rolnicy założyli spółdzielnię winiarską, dziś znaną jako Antichi Poderi di Jerzu. Ulassai, na 775 m najwyżej położona wieś Ogliastry, leży wciśnięta między Tacco di Ulassai a Monte Tisiddu. 8 września 1981 r. artystka Maria Lai zamiast pomnika poległych zaproponowała „pomnik dla żywych”. Mieszkańcy przez trzy dni wiązali swoje domy ze sobą i ze szczytem góry nad wsią błękitną wstążką długości ok. 27 km. Nawiązywali do miejscowej legendy o dziewczynce, która poszła za niebieską wstążką i wyszła z jaskini, zanim ta się zawaliła. Na dawnej stacji kolejowej działa dziś muzeum Stazione dell'Arte z dziełami Lai, a pod Tacco di Ulassai można zwiedzać jaskinię Su Marmuri, długą na ok. 1 km.

W drodze powrotnej na północ mija się dwie wsie widma. W listopadzie 1951 r. ulewy i osuwiska zniszczyły stare Osini i Gairo. Mieszkańcy zbudowali nowe domy nieco wyżej albo ok. kilometr dalej (część rodzin z Gairo przeniosła się nad morze, gdzie wyrosło Cardedu), a ruiny Gairo Vecchio i Osini Vecchio stoją przy drodze do dziś; w Osini Vecchio działa jeszcze XVI-wieczny kościół Santa Susanna. Pod Osini otwiera się wąwóz Scala di San Giorgio. Według legendy rozstąpił się przed świętym biskupem Jerzym z Suelli, który modlił się za utrudzonych podróżnych. Ze stacji w Gairo Taquisara kursowała kiedyś kolejka do Jerzu, zamknięta w 1956 r. Pętla kończy się drogą SS198 w Lanusei, stolicy górnej Ogliastry.

Na drodze

Praktycznie

Źródła (9)

it.wikipedia.org/wiki/Jerzu, it.wikipedia.org/wiki/Ulassai, it.wikipedia.org/wiki/Gairo, it.wikipedia.org/wiki/Osini, it.wikipedia.org/wiki/Strada_statale_125_Orie..., en.wikipedia.org/wiki/Maria_Lai, cultura.gov.it/evento/maria-lai-che-lego-ulas..., www.openstreetmap.org/node/9361896916, commons.wikimedia.org/wiki/File:Jerzu_-_Prima...

Regiony: Sardegna / Sardigna (Sardynia).

Plik drogi w repozytorium