Epicka droga motocyklowa · Chile, Argentyna
Paso San Francisco: Copiapó – Salar de Maricunga – Laguna Verde – przełęcz 4726 m – Fiambalá (CH-31, RN60)
| Drogi | CH-31, RN60 |
|---|---|
| Długość | ok. 480 km Copiapó – Fiambalá: ok. 172 km do chilijskiego kompleksu granicznego, ok. 108 km dalej przez Laguna Verde na przełęcz, ok. 21 km do Las Grutas i ok. 178 km doliną Chaschuil do Fiambalá (OSRM, szacunkowo) |
| Przełęcze | Paso San Francisco (4726 m) |
| Charakter | przełęcz, płaskowyż |
| Sezon | przejście bywa otwarte przez większą część roku, ale śnieg zamyka je zimą, a także latem: w styczniu 2012 r. i 22 października 2026 r. było zamknięte przez śnieg; najbezpieczniej XI–III [do sprawdzenia przed wyjazdem] |
| Najwyżej | Paso San Francisco, 4726 m (OSM, Gendarmería Nacional); inne źródła podają 4748–4760 m |
| Bez paliwa | ok. 480 km między ostatnią stacją w Copiapó a Fiambalá (stan OSM 2026-10) |
| Odprawa | Chile: kompleks San Francisco nad Salar de Maricunga, ok. 110 km przed przełęczą; Argentyna: Las Grutas, ok. 21 km za przełęczą |
| Nawierzchnia | RN60 w całości asfaltowa; CH-31 w większości asfaltowa, z krótkimi odcinkami szutru i grysu (OSM 2026-10) |
| Ojos del Salado | ok. 6880–6890 m, najwyższy wulkan świata, nad Laguna Verde |
| Ruta de los Seismiles | RN60 z Fiambalá do granicy, ok. 200 km pod szczytami ponad 6000 m |
| Rajd Dakar | od 2010 r. najczęściej używane przejście rajdu; w styczniu 2012 r. etap Fiambalá – Copiapó odwołano przez śnieżycę |
O drodze
Paso San Francisco łączy chilijską pustynię Atakama z argentyńską prowincją Catamarca przez jeden z najbardziej pustych zakątków Andów. Ok. 480 km z Copiapó do Fiambalá prowadzi przez płaskowyż na wysokości 3500–4700 m, obok solnisk, turkusowych jezior i wulkanów wyższych niż 6000 m, bez jednej stacji paliw i bez miejscowości poza dwoma posterunkami granicznymi. Po chilijskiej stronie to Ruta 31 CH, po argentyńskiej Ruta Nacional 60; obie są dziś prawie w całości asfaltowe, co odróżnia San Francisco od szutrowego przejścia Paso de Agua Negra dalej na południe.
Copiapó, punkt wyjścia, wyrosło na srebrze: w 1832 r. Juan Godoy znalazł żyłę srebra w Chañarcillo i miasto stało się na kilkadziesiąt lat jednym z bogatszych w Chile, a w latach 1850–1851 połączono je z portem Caldera jedną z pierwszych linii kolejowych w Ameryce Południowej. W 2010 r. świat oglądał stąd akcję ratowania 33 górników uwięzionych na 69 dni w kopalni San José. Przełęcz jest dużo starsza od miasta: łączyła ludy diaguitów po obu stronach gór, według tradycji przeszedł tędy w 1479 r. inkaski władca Túpac Yupanqui, a w 1536 r. najpewniej Diego de Almagro w pierwszej hiszpańskiej wyprawie do Chile (część historyków wskazuje sąsiednią przełęcz Pircas Negras). Od 2010 r. była najczęściej używanym przejściem Rajdu Dakar w Ameryce Południowej; w styczniu 2012 r., w środku lata, Chile zamknęło ją na noc przez śnieżycę i etap Fiambalá – Copiapó odwołano.
Z Copiapó droga wspina się suchymi wąwozami na płaskowyż Puny Atakamy. Chilijski kompleks graniczny stoi nad Salar de Maricunga, białym solniskiem otoczonym wulkanami, ok. 110 km przed granicą. Dalej Ruta 31 przechodzi obok Laguna Verde (ok. 4300 m), jeziora o zielononiebieskiej, słonej wodzie, z gorącymi źródłami na brzegu i flamingami. To baza wypraw na Ojos del Salado (ok. 6880–6890 m, dane różnią się), najwyższy wulkan świata, którego masyw zamyka widok na południu. Sama przełęcz to płaskie, kamieniste siodło między wulkanem San Francisco (6018 m) a Falso Azufre, z bramą graniczną i tablicą z wysokością.
Po argentyńskiej stronie RN60 schodzi przez Las Grutas i Vegas de San Francisco w dolinę Chaschuil. Prowincja Catamarca nazywa ten odcinek Ruta de los Seismiles, „drogą sześciotysięczników”: na ok. 200 km z Fiambalá do granicy widać kilkanaście szczytów ponad 6000 m, m.in. Monte Pissis i Incahuasi. Niżej, w dolinie Chaschuil, nad rzeką łowi się pstrągi, a skały robią się czerwone. Droga kończy się w Fiambalá (ok. 1500 m), oazie z winnicami na skraju pustyni, gdzie ok. 17 km od centrum, w granitowym wąwozie, są termy z basenami o temperaturze ok. 38–54°C.
.jpg){kind=link}
.jpg){kind=link}
Na drodze
- Copiapó – kompleks graniczny (ok. 172 km): asfalt z kilkoma krótkimi odcinkami szutru i grysu (stan OSM 2026-10, [do sprawdzenia]), długi podjazd suchymi wąwozami z kilkuset metrów na ok. 3800 m. Ciężarówki z kopalń jeżdżą głównie w dolnej części.
- Kompleks – Laguna Verde – przełęcz (ok. 108 km): płaskowyż na ponad 4000 m, długie łuki i proste, bez cienia i zasięgu telefonu [do sprawdzenia]. Odbicie do Laguna Santa Rosa i Parku Narodowego Nevado Tres Cruces to boczna droga [przebieg i nawierzchnia do sprawdzenia].
- Przełęcz – Fiambalá (ok. 200 km): cała droga asfaltowa, po argentyńskiej stronie stroma i kręta w górnej części, potem długie zjazdy doliną Chaschuil; na jezdni mogą stać zwierzęta [do sprawdzenia].
- Wysokość i zimno: ponad 150 km jazdy powyżej 3500 m, w tym kilkadziesiąt powyżej 4000 m (szacunkowo). Według hiszpańskiej Wikipedii latem temperatura na przełęczy waha się zwykle od ok. 5 do 15°C, zimą od ok. −25 do −7°C, a popołudniowy wiatr wychładza jeszcze bardziej (prognoza SMN na 2026-10-22: do 51–59 km/h). Silnik traci moc, a choroba wysokościowa łapie także na motocyklu; noc na Laguna Verde bez aklimatyzacji to zły pomysł.
- Kierunek: od Argentyny podjazd jest długi i łatwiejszy dla aklimatyzacji (nocleg w Fiambalá na ok. 1500 m), od Chile droga wspina się z niemal poziomu morza na ponad 4000 m w jeden dzień.
Praktycznie
- Tankowanie: ostatnie stacje w Chile są w Copiapó i na jego wschodnim skraju (Paipote), pierwsza w Argentynie w Fiambalá; między nimi ok. 480 km bez paliwa (stan OSM 2026-10). Na całej Ruta de los Seismiles nie ma stacji (źródło: Canal 26), a przewodnik rowerowy Andes by Bike ostrzega, że między Copiapó a Fiambalá nie ma pewnego zaopatrzenia. Przy takim zasięgu trzeba wieźć kanister, a na wysokości i pod wiatr spalanie rośnie.
- Granica: chilijska odprawa w kompleksie San Francisco nad Salar de Maricunga, ok. 172 km od Copiapó i ok. 110 km przed przełęczą; argentyńska w Las Grutas, ok. 21 km za przełęczą (OSRM). W sierpniu 2026 r. chilijski kompleks działał w godzinach 9:00–19:00 czasu chilijskiego, ze szlabanem zamykanym o 17:30 (stan na 2026-08, źródło: Pauta); w styczniu 2025 r. El Ancasti podawał krótszy rozkład w dni robocze [do sprawdzenia przed wyjazdem]. Chile surowo kontroluje wwóz żywności.
- Zamknięcia: przejście zamyka się po każdym większym opadzie śniegu, także poza zimą; 22 października 2026 r. było zamknięte przez zalegający śnieg na RN60 i CH-31 (źródło: argentina.gob.ar). Stan podaje strona przejścia San Francisco na argentina.gob.ar i @UPFronterizos [do sprawdzenia przed wyjazdem].
- Postoje: Salar de Maricunga przy kompleksie, Laguna Verde z gorącymi źródłami, brama graniczna na przełęczy, termy w Fiambalá. Poza kompleksem granicznym i Las Grutas nie ma po drodze gdzie kupić wody ani jedzenia.
- Opłaty: źródła nie wymieniają opłat za przejazd [do sprawdzenia].
Źródła (25)
es.wikipedia.org/wiki/Paso_de_San_Francisco, en.wikipedia.org/wiki/San_Francisco_Pass, www.openstreetmap.org/node/96186662, www.wikidata.org/wiki/Q3367775, www.dangerousroads.org/south-america/argentin..., www.pasosfronterizos.gov.cl/complejos-fronter..., www.argentina.gob.ar/seguridad/pasosinternaci..., www.pauta.cl/dato-en-pauta/2026/08/17/paso-de..., www.elancasti.com.ar/informacion-general/paso..., andesbybike.com/?p=3722, www.racecar.com/News/46269/motorsport/snowsto..., diariodecuyo.com.ar/pasiondeportiva/Finalment..., snifa.sma.gob.cl/General/Descargar/1104245582, www.nacionmulticultural.unam.mx/mezinal/docs/1063.pdf, chile.travel/en/attractions/laguna-verde/, summitpost.org/ruta-normal-chile/167624, www.canal26.com/turismo/la-ruta-argentina-que..., www4.hcdn.gob.ar/dependencias/dsecretaria/Per..., www.mdzol.com/estilo/el-pueblo-escondido-mont..., www.argentina.gob.ar/noticias/vialidad-nacion..., es.wikipedia.org/wiki/Copiap%C3%B3, en.wikipedia.org/wiki/Copiap%C3%B3, en.wikipedia.org/wiki/Ojos_del_Salado, www.openstreetmap.org/node/13135198591, www.openstreetmap.org/node/590256586