Piotryseusztrasy i przewodniki motocyklowe

← Epickie drogi motocyklowe

Linia: schemat przez węzły trasy (odcinki proste), nie przebieg drogi.

Epicka droga motocyklowa · Boliwia

Yungas Sur: z Unduavi przez Puente Villa do Chulumani (F25)

Yungas Sur: z Unduavi przez Puente Villa do Chulumani (F25)
Fot. Jimmy Harris Camera location16° 17′ 22.88″ S, 67° 52′ 28.06″ W View this and other nearby images on: OpenStreetMap-16.289690; -67.874460, CC BY 2.0, Wikimedia Commons
DrogiF25
Długośćok. 74 km: ok. 48 km Unduavi – Puente Villa i ok. 26 km Puente Villa – Chulumani (OSRM, szacunkowo; kilometraż drogi podaje 69 km do Chulumani). Z La Paz do Unduavi ok. 60 km asfaltem F3 przez La Cumbre
Charakterpółka skalna, szuter, serpentyny
Sezonpora sucha, zwykle V–X; ok. XI–III ulewy, błoto, mgła i osuwiska na drodze gruntowej. W dole doliny ciepło i wilgotno, ale dojazd z La Paz prowadzi przez La Cumbre (ok. 4650 m), gdzie o każdej porze roku jest zimno, a rano bywa mróz [do sprawdzenia]
NajwyżejUnduavi ok. 3300 m (model terenu SRTM, szacunkowo); wcześniej na F3 La Cumbre ok. 4650 m
NajniżejPuente Villa ok. 1200 m (SRTM, szacunkowo)
Chulumaniok. 1700 m, stolica prowincji Sud Yungas
Nawierzchniadroga gruntowa z odcinkami betonu i asfaltu (OSM, Wikivoyage, stan na 2026-10)
KocaYungas to tradycyjny region uprawy koki: ustawa 1008 z 1988 r. dopuszczała 12 tys. ha, ustawa 906 z 2017 r. – 14,3 tys. ha w Yungas La Paz

O drodze

Yungas to pas stromych, zalesionych dolin na wschodnim zboczu Andów, gdzie góry spadają z lodowców Cordillera Real ku Amazonii. Z La Paz prowadzą tam dwie drogi. Północna, do Coroico, to słynna Camino de la Muerte i nowa asfaltowa F3. Południowa, Ruta 25, odbija od F3 przy posterunku w Unduavi (ok. 3300 m) i schodzi do prowincji Sud Yungas: doliną rzeki Unduavi, przez las mglisty, aż do mostu w Puente Villa (ok. 1200 m), a potem wspina się do Chulumani (ok. 1700 m). Rough Guides nazywają ją dramatycznym zjazdem z wysokich Andów w bujną zieleń Yungas, a Wikivoyage pisze, że nie jest tak niebezpieczna jak stara droga do Coroico, ale ma z nią wiele wspólnego. Za Chulumani Ruta 25 ciągnie się dalej, ponad 400 km, przez Irupanę i Inquisivi aż do Vinto pod Cochabambą.

Droga jest gruntowa, z odcinkami betonu i asfaltu, wcięta w strome zbocza nad doliną. Jej wyasfaltowanie na ok. 74 km obiecuje się od dawna: ustawa z 2004 r. zatwierdziła budowę i asfaltowanie odcinka Unduavi – Chulumani, w 2017 r. ABC zamykała go na czas robót w dzień i nocą, a w lipcu 2026 r. prezydent Rodrigo Paz mówił o 300 mln Bs zapewnionych na tę drogę, choć bez terminów. Na górze, w Unduavi, jest zimno i mokro; im niżej, tym cieplej, a stoki pokrywają tarasy koki, sady cytrusów i plantacje kawy.

Chulumani, „źródło pumy”, to stolica prowincji Sud Yungas, położona na zboczu nad szeroką doliną. Żyje z koki, pomarańczy i kawy oraz z gości z La Paz, którzy przyjeżdżają tu do ciepła; jest znacznie spokojniejsze niż Coroico. Yungas La Paz to tradycyjny region uprawy koki: ustawa 1008 z 1988 r. dopuszczała legalną uprawę na 12 tys. ha w „strefie tradycyjnej”, głównie w Yungas, a ustawa 906 z 2017 r. podniosła limit dla całego kraju do 22 tys. ha, w tym 14,3 tys. ha w Yungas. Plantatorzy z Yungas protestowali, bo ta sama ustawa zalegalizowała 7,7 tys. ha w Chapare i odebrała im część rynku. Tuż przy drodze, na zachód od Chulumani, leży wioska Yanacachi, w której kończy się dawny trakt Takesi, schodzący pieszo z gór do Yungas.

Na drodze

Praktycznie

Źródła (17)

www.openstreetmap.org/relation/2872578, es.wikipedia.org/wiki/Ruta_25_(Bolivia), es.wikipedia.org/wiki/Chulumani, en.wikivoyage.org/wiki/Chulumani, www.roughguides.com/bolivia/lago-titicaca-the..., www.lexivox.org/norms/BO-L-2837.html, eju.tv/?p=5043899, en.wikipedia.org/wiki/Sud_Yungas_Province, www.lostiempos.com/node/264511, countervortex.org/?p=15008, www.anh.gob.bo/InsideFiles/Actividad/Dj/RA-20..., correodelsur.com/economia/20260202/eliminacio..., www.lostiempos.com/actualidad/economia/202606..., eju.tv/2026/06/mapa-de-transitabilidad-actual..., www.cancilleria.gob.ar/es/recomendaciones-tur..., www.lexivox.org/norms/BO-DS-N4595.html, www.lexivox.org/norms/BO-RE-DS26871.html

Plik drogi w repozytorium