Sewilla (Andaluzja), Sierra Norte, Villanueva del Río y Minas · etap 5/6 · opcja
Munigua (Mulva): rzymskie miasto górników i tarasowe sanktuarium
| Typ | rzymskie, ruiny |
|---|---|
| Czas | pół dnia (z dojściem pieszo ok. 2,3 km w każdą stronę) |
| Wstęp | bezpłatny; środa–niedziela 10:00–14:00, ostatnie wejście 30 min przed zamknięciem, w poniedziałki i wtorki oraz 12 lipca zamknięte; przy pomarańczowym lub czerwonym alercie pogodowym AEMET może być zamknięte (stan na 2026-10, źródło: juntadeandalucia.es) |
| Nazwa | Municipium Flavium Muniguense |
| Municipium | za Wespazjana (69–79 n.e.) |
| Sanktuarium | tarasowe, ok. 70 r. n.e., Fortuna i Herkules |
| Kopalnie | miedź i żelazo |
| Wykopaliska | Niemiecki Instytut Archeologiczny od 1956 r. |
| BIC | od 3 czerwca 1931 r., jako „Castillo de Mulva” |
Rys historyczny
Munigua leży na wzgórzu wśród pagórków Sierra Morena, ok. 8 km od Villanueva del Río y Minas i ok. 50 km na północny wschód od Sewilli. Okolica od starożytności słynęła z kopalń miedzi i żelaza, i to one ściągnęły tu ludzi. Najstarsze ślady to fragmenty punickiej ceramiki z VII w. p.n.e., a na szczycie wzgórza stała osada iberyjska. Ok. 70 r. n.e. Rzymianie ją rozebrali, żeby zbudować sanktuarium, a cesarz Wespazjan nadał miastu status municipium; stąd łacińska nazwa Municipium Flavium Muniguense. Na przełomie I i II w. powstały forum, termy i domy miejscowych elit. Pod koniec III w. miasto zniszczyło trzęsienie ziemi i od tej pory podupadało.
Najważniejsza budowla to sanktuarium w tarasach, poświęcone Fortunie i Herkulesowi. Żeby je postawić, zbudowano mury oporowe, miejscami na ponad 10 m. Dwie symetryczne rampy prowadzą na pierwszy i drugi taras, gdzie półokrągła eksedra kadruje widok na wschód, a na samej górze stała niewielka cella. Wzorem były wielkie sanktuaria Lacjum: Fortuny Primigenii w Praeneste i Herkulesa Zwycięskiego w Tibur. Dziś mury stoją bez marmurowych okładzin; od wschodu sanktuarium było obłożone marmurem, z pozostałych stron tynkiem, z kolorami od bieli na dole po czerwienie i zielenie na górze. Niżej leżą forum ze świątynią na podium, dwupiętrowy portyk, termy i domy, a wokół mury obronne, których zachodniego boku nigdy nie domknięto.
Ruiny znano już w XVI w. dzięki dwóm napisom, a w XVIII w. brano je za zamek, stąd nazwa Castillo de Mulva. Od 1956 r. kopią tu archeolodzy z Niemieckiego Instytutu Archeologicznego. Część znalezisk, m.in. marmurowy portret cesarza Domicjana, jest w Muzeum Archeologicznym w Sewilli.
Na miejscu
- Sanktuarium w tarasach z rampami i eksedrą, z widokiem na wzgórza Sierra Morena.
- Forum ze świątynią na podium, portyk, termy i domy przy ulicy term.
- Odcinki murów z bramą południową i basztami.
Praktycznie
- Poza trasą: ok. 50 km od Sewilli, na północnym brzegu Gwadalkiwiru. Najłatwiej dołożyć ją w dniu A etapu 6 (Sewilla → Kordoba), jadąc północnym brzegiem przez Villanueva del Río y Minas i Lora del Río [czas i kilometry do sprawdzenia].
- Dojazd z Villanueva del Río y Minas (dzielnica San Fernando) ok. 6 km szutrową drogą Cordel del Pedroso do dawnego przystanku Arenillas; tam zostawia się pojazd. Dalej ok. 2,3 km pieszo przez prywatny majątek El Fijo, z bydłem; bramę trzeba za sobą zamykać (źródło: juntadeandalucia.es).
- W lipcu przed południem jest już bardzo gorąco, a po drodze i na miejscu nie ma cienia: przyjedź na 10:00, weź dużo wody i zostaw cięższe ciuchy przy motocyklu.
- Sprawdź przed wyjazdem, czy stanowisko jest otwarte: zamyka się w święta i przy alertach pogodowych.
37.71321, -5.74095 (wikidata:Q1148574)