Teruel (Matarraña) · etap 7 · opcja
Valderrobres (Vall-de-roures)
| Typ | miasteczko, zamek, most |
|---|---|
| Czas | 2 h |
| Wstęp | miasteczko bez opłat; zamek i kościół zwiedza się z biletem łączonym (ok. 7 € według przewodników turystycznych) [cena i godziny do sprawdzenia] |
| Wys. | ok. 508 m |
| Zamek-pałac | przebudowa 1383–1411 i 1431–1456, arcybiskupi Saragossy |
| Most | gotycki, 4 łuki, zaczęty ok. 1390 r. |
| Wydarzenia | San Antón z ogniskiem 17 stycznia; Festival de los Castillos na przełomie lipca i sierpnia (w 2026 r. 31 lipca – 2 sierpnia) [termin 2028 do sprawdzenia] |
Rys historyczny
Valderrobres, po katalońsku Vall-de-roures, to stolica Matarrañi, pogranicza Aragonii i Katalonii, gdzie na ulicy słychać miejscowy dialekt kataloński. Najsłynniejszy widok ma się z drogi przy rzece: gotycki most o czterech łukach prowadzi prosto w bramę miejską, Portal de San Roque, a nad dachami wznoszą się kościół Santa María la Mayor i zamek, oba z tego samego złotawego kamienia. Most zaczęto budować ok. 1390 r., gdy arcybiskup Saragossy poprosił o zgodę króla Jana I, i skończono na początku XV w. Na ostatnim przęśle po stronie miasta stoi ratusz, ukończony w 1599 r. przez mistrza Antonia de Champanach w stylu manierystycznym, z dawną halą targową w przyziemiu.
Miasteczko przez ponad sześć stuleci miało pana w osobie biskupa, a potem arcybiskupa Saragossy. Ziemię odebraną muzułmanom w latach 1165–1170 za Alfonsa II król oddał w 1175 r. w lenno biskupstwu, a kartę osadniczą wydano w 1183 r. Po sporze z Jakubem II w 1307 r. dobra zostały przy Kościele aż do zniesienia ustroju senioralnego w XIX w. Z wieży obronnej z końca XII w. arcybiskupi zrobili pałac. Najwięcej zbudował García Fernández de Heredia (arcybiskup 1383–1411), który postawił też mury, kamienny most i szpital. Zginął 1 czerwca 1411 r. pod Almonacid de la Sierra, napadnięty przez ludzi Antona de Luny, gdy po bezpotomnej śmierci króla Marcina I Aragonia spierała się o następcę tronu. Wyższe piętra dobudował Katalończyk Dalmau de Mur (arcybiskup 1431–1456).
Zamek wygląda jak twierdza, ale nigdy nie bronił się w wojnie: to pałac zbudowany wokół naturalnej skały, z dziedzińcem, kuchnią, stajniami, piwnicami i salami reprezentacyjnymi, m.in. Salą Lwów i Złotą Komnatą. Od XVII w. popadał w ruinę, w 1931 r. został pomnikiem narodowym, a odbudowa trwała od 1982 do 2021 r. Dziś działa jako miejsce wystaw i koncertów; latem odbywają się w nim przedstawienia Festival de los Castillos. Kościół obok to gotyk lewantyński, budowany etapami od 1317 r. przez kolejnych arcybiskupów.
Na miejscu
- Widok na most, bramę, kościół i zamek z brzegu Matarrañi, najlepiej wieczorem albo o świcie.
- Przejście przez most i bramę San Roque, ratusz z 1599 r., uliczki pod górę do kościoła i zamku.
- Zwiedzanie zamku-pałacu i kościoła Santa María la Mayor (ok. 1 h z przewodnikiem lub bez [do sprawdzenia]).
Praktycznie
- Ok. 50 km z Morelli przez Monroyo (N-232, potem A-1414, szacunkowo); dobra baza na nocleg przed Parrizalem w Beceite (ok. 8 km).
- Stare miasto ma strome, wąskie uliczki: motocykl zostaw poza murami [parking do sprawdzenia].
- W lipcu w południe upał; zwiedzanie rano albo pod wieczór.
Źródła (4)
es.wikipedia.org/wiki/Valderrobres, es.wikipedia.org/wiki/Castillo_de_Valderrobres, es.wikipedia.org/wiki/García_Fernández_de_Heredia, www.festivalesdeespana.com/festival/festival-...
40.87209, 0.15431 (wikidata:Q24017604)