Alpes-de-Haute-Provence i Var, Haute-Provence (Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże) · Prowansja · opcja
Gorges du Verdon (wąwóz Verdon), Moustiers-Sainte-Marie i jezioro Sainte-Croix
| Typ | kanion, przyroda, droga motocyklowa, widok, geologia, kapiel, miasteczko |
|---|---|
| Czas | 1–2 dni |
| Wstęp | bezpłatnie; Route des Crêtes (D23) częściowo jednokierunkowa, środkowy odcinek zamknięty zimą (od 4. piątku listopada do 4. piątku marca, stan na 2026-10) |
| Długość | ok. 25 km, od Carajuan do jeziora Sainte-Croix |
| Głębokość | 250–700 m; na dnie 6–100 m szerokości |
| Route des Crêtes | D23, pętla 23 km z La Palud-sur-Verdon, 14 punktów widokowych |
| Jezioro Sainte-Croix | zaporowe, od 1973 r., ok. 2200 ha |
| Ochrona | teren chroniony od 1990 r.; Park Przyrodniczy Verdon |
O miejscu
Verdon płynie z Alp, spod przełęczy Allos, do Durance, a w połowie swojego biegu przecina Prealpy kanionem długim na ok. 25 km i głębokim na 250–700 m. Na dnie koryto ma miejscami tylko 6 m szerokości, a krawędzie po obu stronach dzieli od 200 do 1500 m. Wapienie, w których powstał wąwóz, osadziło ciepłe, płytkie morze jurajskie, pełne koralowców; rzeka zaczęła je ciąć, gdy wypiętrzały się Alpy. Wąwóz zaczyna się przy moście Carajuan, a kończy przy moście Galetas, gdzie Verdon wpływa do jeziora Sainte-Croix. Po drodze są takie miejsca jak Styx, „kanion w kanionie”, i Imbut (z prowansalskiego „lejek”), gdzie rzeka znika pod wielkim rumowiskiem głazów. Kanion wyznacza granicę dwóch departamentów: Alpes-de-Haute-Provence na północy i Var na południu.
Podróżnicy długo go omijali. W XVIII i XIX w. przechodziły nad nim tylko ścieżki dla mułów, a pierwsze drukowane opisy z lat 1782 i 1804 traktowały go jak przeszkodę, nie widok. Sławę przyniósł mu dopiero geograf Élisée Reclus w 1879 r., a w sierpniu 1905 r. Édouard-Alfred Martel, ojciec nowoczesnej speleologii, z nauczycielem z Rougon Isidore'em Blanc przepłynął składanymi łodziami cały wąwóz w trzy dni; wcześniejsza próba Armanda Janeta w 1896 r. skończyła się na rwących nurtach. Od Martela pochodzi nazwa „kanion”. W latach 1926–1930 Touring Club de France wytyczył szlak przez dno wąwozu (dziś sentier Blanc-Martel), poprawił drogę i zbudował punkty widokowe, m.in. Point Sublime. Od 1968 r. Verdon stał się jedną z kolebek wspinaczki sportowej w Europie; ma ponad 2500 dróg wspinaczkowych, a część z nich jest zamknięta, by chronić gniazda ponownie osiedlonych sępów.
Najsłynniejsza droga widokowa to Route des Crêtes, czyli D23: pętla długa na 23 km z La Palud-sur-Verdon, w dużej części jednokierunkowa, z 14 punktami widokowymi na krawędzi północnej ściany. Na południowym brzegu biegnie Corniche Sublime przez Aiguines, a nad dopływem Artuby przejeżdża się most Chaulière, wysoki na 140 m, zbudowany w latach 1938–1947. Ok. 5 km na północny zachód od wąwozu leży Moustiers-Sainte-Marie, miasteczko wciśnięte w szczelinę skalną. Nad nim, między dwiema ścianami, wisi na łańcuchu długim na 135 m złota gwiazda; według legendy spisanej przez Frédérica Mistrala zawiesił ją rycerz Blacas, który w 1249 r. trafił do niewoli w Egipcie i ślubował dar dla Matki Bożej, jeśli wróci. Gwiazda spadała co najmniej 11 razy; dzisiejsza jest z 1957 r. W XVII–XVIII w. Moustiers słynęło z fajansu z białym szkliwem i błękitnym zdobieniem, którego produkcję Marcel Provence odnowił w 1925 r.
Za wąwozem leży jezioro Sainte-Croix, zbiornik zaporowy napełniony w 1973 r., czwarty co do wielkości we Francji (ok. 2200 ha). Woda zalała dawną wieś Les Salles-sur-Verdon, którą odbudowano wyżej, nad brzegiem. Na jeziorze nie wolno pływać łodziami z silnikiem spalinowym; latem roi się od rowerków wodnych i kajaków, którymi można wpłynąć z jeziora w dolny odcinek wąwozu pod mostem Galetas [wypożyczalnie do sprawdzenia]. Poniżej zapory Verdon płynie jeszcze przez gorges de Baudinard, krótszy wąwóz zakończony jeziorkiem Montpezat za zaporą Quinson; czy i skąd wpływa się do niego kajakiem [do sprawdzenia].
Na miejscu
- Route des Crêtes (D23) z La Palud-sur-Verdon, zgodnie z ruchem wskazówek zegara, i Point Sublime przy D952.
- Moustiers-Sainte-Marie: gwiazda nad wsią, kaplica Notre-Dame-de-Beauvoir na schodach nad miastem, muzeum fajansu.
- Most Galetas i wejście kajakiem albo rowerkiem w wąwóz od strony jeziora.
- Corniche Sublime po stronie Var i most Chaulière nad Artuby.
Praktycznie
- W lipcu i sierpniu bardzo tłoczno, zwłaszcza przy moście Galetas i w Moustiers; czerwiec i wrzesień są dużo spokojniejsze.
- Na D23 jeździ się w kierunku wskazanym znakami (zgodnie z ruchem wskazówek zegara); zimą środkowy odcinek jest zamknięty.
- Południową stroną wąwozu biegnie granica poligonu wojskowego Canjuers; kąpiel w samym wąwozie jest niebezpieczna przy zrzutach wody z zapór w górze rzeki [zasady do sprawdzenia w parku i u EDF].
- Stacje paliw w Moustiers, Castellane i Aiguines [do sprawdzenia]; na Route des Crêtes nie ma żadnej.
Źródła (7)
fr.wikipedia.org/wiki/Gorges_du_Verdon, fr.wikipedia.org/wiki/Route_des_Crêtes, fr.wikipedia.org/wiki/Lac_de_Sainte-Croix, fr.wikipedia.org/wiki/Moustiers-Sainte-Marie, fr.wikipedia.org/wiki/Gorges_de_Baudinard, navette.parcduverdon.fr/en/infos-rando/le-sen..., www.verdontourisme.com/en/?p=64813
43.73778, 6.36389 (wikidata:Q687057)